พม่ารบไทย: ว่าด้วยการสงครามระหว่างไทยกับพม่า

by สุเนตร ชุตินธรานนท์

ที่ผ่านมาเราศึกษาประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์ไทย-พม่าด้วยการใช้แต่หลักฐานของทางฝ่ายไทยข้างเดียว บทความที่ ดร.สุเนตร ชุตินธรานนท์ นำมาเสนอในที่นี้ มุ่งศึกษาและตีแผ่เรื่องราวในสงครามที่ไทยมีกับพม่าตามที่ปรากฎในพงศาวดารพม่าฉบับต่างๆ ซึ่งมีสาระและมุมมองที่หาอ่านไม่ได้ในเอกสารไทย

ข้อมูลใหม่เหล่านี้จะพลิกความรู้และความเข้าใจเดิมที่มีตกทอดกันสืบมาในแวดวงการศึกษาวิชาประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์ไทย พม่า

สำหรับการจัดพิมพ์ครั้งใหม่นี้ ดร. สุเนตร ได้เพิ่มเติมบทความที่เขียนขึ้นใหม่อีก 3 เรื่อง คือ จากพงศาวดารพม่ารามัญถึงคำให้การชาวอังวะ : ข้อค้นพบและการตีความใหม่ บางกอก-กรุงธนบุรีในแผนที่พม่าโบราณ พระวิสุทธิเทวี กษัตรีแห่งล้านนา ข้อมูลใหม่เหล่านี้จะพลิกความรู้และความเข้าใจเดิมที่มีตกทอดกันสืบมาในแวดวงการศึกษาวิชาประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์ไทย-พม่า

376 pages, Paperback

Published June 1, 2018

Reviews

[Wasin Waeosri · Rating 4 out of 5]

หนังสือประวัติศาสตร์ว่าด้วยสงครามระหว่างหงสาวดี อังวะ ตองอูกับอโยธยา (aka พม่ากับไทย) ที่อ้างอิงจากพงสาวดารของทั้งพม่าและมอญมาเทียบกับของสยาม/ไทย

ตัวหนังสือแสดงให้เห็นภาพของสงครามที่เริ่มต้นจากการแย่งกันเป็นพระเจ้าจักรพรรดิราช (Cakkavattin) ของพม่ากับอยุธยา ไปสู่การแย่งเส้นทางออกสู่ทะเลเพื่อเศรษฐกิจ

จนกระทั่งถึงจุดที่ชนชั้นนำสยาม shock กับการเสียกรุงครั้งที่ 2 (ซึ่งต่างจากครั้งแรก) นำไปสู่การสร้างพม่าเป็นศัตรูของชาติ ในขณะที่ฝั่งพม่ามองว่าสยามอยู่ในขอบขัณฑสีมาของพม่าอยู่แล้ว (ตั้งแต่เสียกรุงครั้งที่ 1) ส่วนศัตรูของชาติในยุคนั้นเป็นมอญและฉานมากกว่า

หนังสือให้มุมมองใหม่ๆ เกี่ยวกับการเสียกรุงทั้งสองครั้ง ทั้งเรื่องการเมืองระหว่างรัฐ ความ "ไม่อ่อนแอ" ของพระเจ้าเอกทัศน์ การเกิดขึ้นของหัวเมืองใหม่ๆ ตามเส้นทางการเดินทัพของพม่าจากการย้ายเมืองลงมากรุงเทพ อ่านแล้วได้อะไรใหม่ๆ ดีเหมือนกัน

[Sura Siri · Rating 4 out of 5]

ตำราประวัติศาสตร์การรบระหว่างพม่ารบไทย ที่เขียนโดยนักประวัติศาสตร์มือต้นๆของประเทศไทย โดยเขียนเป็นแนวเอกสารทางวิชาการที่อธิบายที่มาที่ไป และการอ้างอิงเอกสารทางประวัติศาสตร์ทั้งทางประเทศไทยและของทางประเทศพม่าด้วย ซึ่งรับรองได้ว่าครบถ้วน สมบูรณ์แบบและน่าเชื่อถือที่สุดเท่าที่จะหาหลักฐานได้ครบ

แต่ถ้าผู้อ่านคาดหวังว่า อ.สุเนตร (ผู้เขียน) จะเล่าเรื่องการต่อสู้ระหว่างไทย-พม่า ณ พ.ศ.เท่านั้นเท่านี้ หรือใครเป็นแม่ทัพ เป็นช่วงรัชกาลไหน ที่เรียงลำดับตามช่วงเวลา หรือผู้อ่านคาดหวังว่าจะอ่านสงครามระหว่างอยุธยากับหงสาวดี นั่นก็อาจจะผิดหวังได้ เพราะการตีความหมายของการรบระหว่างไทย-พม่า นั้นยืดเยื้อไปจนถึงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ด้วย และยังมีความเข้มข้นของเรื่องเอกสารเป็นอย่างมาก

[Laze Man · Rating 5 out of 5]

อ.สุเนตร ได้หยิบยกมุมมองของอยุธยาในส่วนบันทึกของพม่ามานำเสนอได้อย่างน่าสนใจ นับเป็นข้อมูลอ้างอิงทางประวัติศาสตร์ที่ผู้ศึกษาประวัติศาสตร์ทั้งมือสมัครเล่นและมืออาชีพ ควรต้องอ่าน เพื่อชั่งน้ำหนักและศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมได้อย่างครบทุกมิติกว่าเดิม

[Froggie · Rating 3 out of 5]

อ่านยากไปนิดสำหรับคนไม่แม่นประวัติศาสตร์อย่างเรา ไม่ใช่ pop-history แน่ๆ และมีความเป็นวิชาการสูง ส่วนตัวรู้สึกว่าบางบทน่าสนใจกว่าบางบท เหมาะกับติ่งประวัติศาสตร์หรือผู้เคยศึกษาเบื้องต้นระดับหนึ่ง ไม่จำเป็นต้องอ่าน "ไทยรบพม่า" ของกรมพระยาดำรงราชานุภาพมาก่อน แต่เดาว่าถ้าอ่านจะยิ่งเห็นภาพ