شامگاه اشکانیان و بامداد ساسانیان؛ نوشته: شیرین بیانی؛ چاپ اول، تهران 2535 شاهنشاهی؛ انتشارات دانشگاه تهران؛ 104 صفحه، مصور. فهرست این کتاب: فصل اول: جنبش های ضد پارتی ایالت پارس، تشکیل حکومت محلی ساسانی؛ فصل دوم: اردشیر بابکان-دورۀ شاهی، اردشیر و سقوط امپراطوری اشکانی، پس از اردشیر؛ فصل سوم: اصول اساسی حکومت ساسانی-تمرکز و دین، اصل تمرکز، اصل دین، عکس العمل جامعه در برابر اصول حکومت اردشیر، سیاست خشن حکومت در قبال اشکانیان و محو آثار قوم پارتی؛ فصل چهارم: انتقال اشرافیت پارتی به عهد ساسانی، سران پارتی و حماسۀ ملی ایران، بازماندگان اشرافیت پارتی، بهرام چوبینه؛ نتیجه؛ فهرست منابع و مآخذ؛ فهرست عکس ها؛ فهرست اعلام؛ غلطنامه.
İranlı tarihçi Şirin Beyânî'nin kitabı, hakkında pek az şey bilinen, Eşkânîlerin düşüşü ve Sâsânîlerin ortaya çıkışını ele alan önemli bir kaynak. İlk el Pehlevice kaynaklara dayanan, kısa ama yoğun bir metin bu.
Kitabın temel odağı, Eşkânîlerin adeta unut(tur)ulmuş bir hanedan olarak, Yunan hakimiyetiyle (Selevkoslar) Sâsâniler arasında geçiş dönemi olması. siyasi, toplumsal, dini ve iktisadi alanda bunun temelleri işleniyor çalışma boyunca.
Çok da "spoiler" vermeyeyim, çok yakında Türkçede bu kıymetli eser. Türkiye'de Eşkânîlere dair akademik çalışmalar o kadar az ki, çölde vaha gibi olacak bir nevi...
از مقدمه کتاب به قلم دکتر شیرین بیانی: پارسها پس از انقراض امپراطوری هخامنشی، حدود پانصد سال در آرزوی رسیدن به حقی که خود را از آن محروم می پنداشتند، انتظار کشیدند. شاهزادگان پارسی که در دوران چهار قرن و نیم حکومت پارتی با بی رغبتی تحمل تابعیت کرده بودند، و همواره مترصد فرصتی بودند تا از نو بر اریکۀ شاهنشاهی هخامنشی تکیه زنند، سرانجام این فرصت را به سبب کهولت و سستی حکومت و نظام خاص ملوک الطوایفی که قدرت دستگاه مرکزی را بمنتها درجه تضعیف و تجزیه کرده بود، بدست آوردند، و شاهنشاهی اشکانی را سرنگون ساختند. این رساله ناظر به آن است که تا حد ممکن و تا آنجا که منابع و مدارک معدود اجازه می دهند، چگونگی برخورد میان دو دودمان (اشکانی و ساسانی) را روشن کند.