Αθηναίοι δημαγωγοί: Ανασκευάζοντας ένα αντιδημοκρατικό στερεότυπο

by Φιλήμων Παιονίδης, Νίκος Γιαννακόπουλος

Οι συνειρμοί που προκαλούνται στο άκουσμα της λέξης «δημαγωγός» παραπέμπουν σε μια ομάδα φιλόδοξων, εύγλωττων και εν πολλοίς ασυνείδητων πολιτικών, οι οποίοι με κολακείες, ψεύδη και άλλα δόλια μέσα χειραγωγούσαν τους πολίτες της αθηναϊκής δημοκρατίας κατά την επονομαζόμενη κλασική περίοδο, με ολέθρια αποτελέσματα για την πόλη. Η εικόνα αυτή είναι τόσο ευρέως διαδεδομένη στο κοινό, ώστε θεωρείται σχεδόν αδιαμφισβήτητη. Σκοπός του παρόντος δοκιμίου, το οποίο αποτελεί καρπό της σύμπραξης ενός πολιτικού φιλοσόφου και ενός ιστορικού της αρχαίας Ελλάδας, είναι να ανασκευάσει αυτή την απόλυτα απαξιωτική αντίληψη για τους Αθηναίους δημαγωγούς της τελευταίας τριακονταετίας του 5ου αιώνα π.Χ. Οι κατηγορίες που τους προσάπτουν οι πολιτικοί αντίπαλοί τους ελέγχονται ως υπερβολικές, ατεκμηρίωτες ή και ανυπόστατες, ενώ υποστηρίζεται ότι με τη γενικότερη στάση τους οι δημαγωγοί προωθούσαν τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα της πόλεως, προασπίζοντας εντέλει το δημοκρατικό πολίτευμα.

104 pages, Paperback

First published May 1, 2018

Reviews

[Hristos Dagres · Rating 4 out of 5]

Ένα μικρό αλλά αξιόλογο βιβλίο που εξετάζει το ρόλο των δημαγωγών, μια ομάδα πολιτικών στην Αθηναϊκή Δημοκρατία που έχουν πλαισιωθεί από στερεότυπα που δεν ανταποκρίνονταν στην αλήθεια ούτε για την εικαζόμενη "παντοδυναμία" τους, ούτε για το περιεχόμενο των απόψεων τους, ούτε για το ότι η έκφραση άποψης ήταν ασύδοτη και χωρίς συνέπειες όταν αποδεικνύονταν επιβλαβής. Τα στερεότυπα φαίνεται ότι κατασκευάστηκαν πολλούς αιώνες αργότερα, βασισμένα σε αρνητικές απόψεις των πολιτικών τους αντιπάλων, και για να υπηρετήσουν αντιδημοκρατικούς πολιτικούς σκοπούς.