این کیمیای هستی: یادداشت‌ها و نکته‌ها

این کیمیای هستی #3

by محمدرضا شفیعی کدکنی

با اطمینان می‌توان گفت که هیچ ملتی، شاعری از نوع حافظ ندارد. فردوسی بیش و کم نظایری در جهان دارد و سعید نیز. حتی جلال الدین مولانا هم. ولی حافظِ ما در فرهنگ بشری بی‌مانند است؛ شاعری که شعر فارسیِ او را زاهدان و عارفان در قنوت نماز به جای ادعیه و آیات عربی بخوانند و در عین حال زندیقان هر دوره‌ای شعر او را آیینه‌ی اندیشه‌های خود بدانند و از نظر “پیر خطاپوش” حافظ که بر قلم صنع چنان اعتراض خطرناکی کرده است شادمان باشند و در زندگی روزانه مردم ما، دیوانش را در کنار قرآن مجید، سر سفره عقد و هفت سین سال نو قرار دهند و با آن فال بگیرند و استخاره کنند. چنین شاعری در جغرافیای کره‌ی زمین و در تاریخ بشریت منحصر به فرد است و همانند ندارد.
[از مقدمه]

418 pages, Hardcover

First published April 1, 2017

About the author

دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی، شاعر، پژوهشگر و استاد ادبیات، در سال ۱۳۱۸ در شهر کدکن چشم به جهان گشود. شفیعی کدکنی دوره‌های دبستان و دبیرستان را در مشهد گذراند، و چندی نیز به فراگیری زبان و ادبیات عرب، فقه، کلام و اصول سپری کرد. او مدرک کارشناسی خود را در رشتهٔ زبان و ادبیات پارسی از دانشگاه فردوسی و مدرک دکتری را نیز در همین رشته از دانشگاه تهران گرفت. او اکنون استاد ادبیات دانشگاه تهران است.

Mohammad Reza Shafii Kadkani, known as Sereshk, was born in 1939 in Kadkan near Neishapur, Iran. His poems, reflecting Iran's social conditions during the 1940s and 1950s, are replete with memorable images and ironies. He has authored eight collections of poetry, eight books of research and criticism, two book-length translations from Arabic, one on Islamic mysticism from English. He has also published three scholarly editions of classical Persian literature. He is a professor of Persian literature at Tehran University.
- from Poetry Salzburg Review.

Reviews

[Babak Radfar · Rating 5 out of 5]

جلد دوم بیشتر یک کتاب مرجع است برای دانستن معانی کلمات و ترکیبهای مستعمل در غزلهای حافظ

[Bahman Bahman · Rating 2 out of 5]

کتاب این کیمیای هستی (جمال‌شناسی و جهانِ شعر) شامل مقالات و درسنامه‌های استاد محمدرضا شفیعی کدکنی درباره‌ی حافظ است. این مجموعه که پیشتر به صورت بریده بریده در چندین مجله چاپ شده بود در یک کتاب سه جلدی منتشر شده است. دفتر اول این مجموعه مقالات بلند و کوتاهی است که نکاتی را درباره‌ی هنر شاعری حافظ مطرح می‌کند. از نظر خود شفیعی «حرف تکراری دیگران در آن وجود ندارد، دست کم از این چشم‌اندازی که من به موضوع نگریسته‌ام، وگرنه حق با کسی است که گفت: در زیر آسمان کبود هیچ چیز تازه‌ای وجود ندارد».

در مجلد اول کتاب، پیرامون بوطیقای حافظ و معنای شعرش یا چندمعنایی شعرش و حتی تضادهای گفتاری حافظ پرداخته می‌شود. در واقع، توضیحی است برای فهم یک بیت یا یک مصراع حافظ نوعی بحث فیلولوژیک در معنی دقیق کلمه. در مجلد دوم، استاد به برخی از مسائل زندگی شاعر می‌پردازد. در آخرین مجلد کتاب، حقیقت ارتباط حافظ و ارباب ملامت و قنلدریه مورد بحث قرار می‌گیرد و از چهره‌ی قلندر در شعر حافظ بازگو می‌شود. این مجلد تجمع و گردآوری یادداشت‌های دانشجویان دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران است که در طول سال‌ها از کلاس‌های درس حافظ استاد شفیعی به سلیقه و پسند خود برداشته‌اند.

[محمدحسین بنـکدارتهرانی · Rating 1 out of 5]

بسیار بد و بدتر از بد