What do you think?
Rate this book
Sýnisbækur íslenskrar alþýðumenningar #21
Sakir útkljáðar: Sáttabók Miðfjarðarsáttaumdæmis 1799–1865
Vinnuhjú strjúka úr vist sinni vegna sultar og illrar meðferðar. Hjón skilja sökum ósamlyndis og framhjáhalds. Nágrannar kíta um jarðamörk og hvalreka. Jarðeigandi kallar leiguliða sinn ambátt og hlýtur svívirðingar fyrir. Þetta er meðal þess efnis sem finna má í Sáttabók Miðfjarðarsáttaumdæmis 1799-1865, sem hér er sótt um styrk til að gefa út. Um er að ræða orðrétta heimildaútgáfu með fræðilegum inngangskafla sem setur efnið í sögulegt samhengi. Vilhelm Vilhelmsson sagnfræðingur hefur tekið efnið saman og ritað inngang.
Sáttanefndir voru settar á fót í danska konungsríkinu og þar með á Íslandi í lok 18. aldar og þær störfuðu langt fram á 20. öld. Hlutverk þeirra var að miðla málum og leita sátta í minniháttar misklíðarefnum á milli manna og létta þar með undir með störfum héraðsdómara. Þær voru töluverð réttarbót fyrir alþýðufólk sem þurfti síður að leggja í kostnaðarsaman og tímafrekan málarekstur til að fá úrlausn sinna mála.
Í bókum sáttanefnda er að finna margvíslegar upplýsingar um líf og hagi alþýðufólks á Íslandi á 19. öld. Misklíðarefnin sem leidd voru til sætta voru fjölbreytileg en fela í sér merkilegan vitnisburð um daglegt líf íslensks alþýðufólks á fyrri tíð. Úr þeim má lesa margt um réttarvitund og gildismat, félagsgerð og menningarmun auk þess sem bækur sáttanefnda veita innsýn í amstur hversdagsins. Þar birtast leiðir nærsamfélagsins til þess að leysa úr ágreiningsmálum og halda friðinn án þess að leita á náðir dómskerfisins, en jafnframt samband undirsáta við yfirboðara sína og aðferðir þeirra við að sækja rétt sinn eða andæfa valdboði og yfirráðum.
Bækur sáttanefnda eru þó lítt þekktur heimildaflokkur meðal fræðimanna sem og almennings og hafa lítið verið notaðar við rannsóknir á sögu lands og þjóðar og störf sáttanefnda hér á landi hafa ekki verið rannsökuð. Útgáfan mun því verða til gagns í rannsóknum fræðimanna sem vinna með íslenska sögu og menningararf auk þess sem hún mun höfða til allra áhugamanna um sögu lands og þjóðar. Þar að auki mun bókin veita fræðimönnum á sviði lögfræði mikilvæga innsýn í réttarfar og réttarvitund fyrr á tíð og þær leiðir sem farnar voru til þess að útkljá misklíðarefni með farsælum hætti. Það á ekki síst erindi nú á dögum, þegar málaferli verða sífellt flóknari og umsvifameiri, svo að sífellt háværari raddir heyrast meðal lögfræðinga um innleiðingu sáttamiðlunar í réttarfari landsins. Síðast en ekki síst veitir hún skemmtilega og fræðandi innsýn í amstur hversdagsins í íslenskri sveit á öndverðri 19. öld og höfðar þannig til alls almennings.
Sáttanefndir voru settar á fót í danska konungsríkinu og þar með á Íslandi í lok 18. aldar og þær störfuðu langt fram á 20. öld. Hlutverk þeirra var að miðla málum og leita sátta í minniháttar misklíðarefnum á milli manna og létta þar með undir með störfum héraðsdómara. Þær voru töluverð réttarbót fyrir alþýðufólk sem þurfti síður að leggja í kostnaðarsaman og tímafrekan málarekstur til að fá úrlausn sinna mála.
Í bókum sáttanefnda er að finna margvíslegar upplýsingar um líf og hagi alþýðufólks á Íslandi á 19. öld. Misklíðarefnin sem leidd voru til sætta voru fjölbreytileg en fela í sér merkilegan vitnisburð um daglegt líf íslensks alþýðufólks á fyrri tíð. Úr þeim má lesa margt um réttarvitund og gildismat, félagsgerð og menningarmun auk þess sem bækur sáttanefnda veita innsýn í amstur hversdagsins. Þar birtast leiðir nærsamfélagsins til þess að leysa úr ágreiningsmálum og halda friðinn án þess að leita á náðir dómskerfisins, en jafnframt samband undirsáta við yfirboðara sína og aðferðir þeirra við að sækja rétt sinn eða andæfa valdboði og yfirráðum.
Bækur sáttanefnda eru þó lítt þekktur heimildaflokkur meðal fræðimanna sem og almennings og hafa lítið verið notaðar við rannsóknir á sögu lands og þjóðar og störf sáttanefnda hér á landi hafa ekki verið rannsökuð. Útgáfan mun því verða til gagns í rannsóknum fræðimanna sem vinna með íslenska sögu og menningararf auk þess sem hún mun höfða til allra áhugamanna um sögu lands og þjóðar. Þar að auki mun bókin veita fræðimönnum á sviði lögfræði mikilvæga innsýn í réttarfar og réttarvitund fyrr á tíð og þær leiðir sem farnar voru til þess að útkljá misklíðarefni með farsælum hætti. Það á ekki síst erindi nú á dögum, þegar málaferli verða sífellt flóknari og umsvifameiri, svo að sífellt háværari raddir heyrast meðal lögfræðinga um innleiðingu sáttamiðlunar í réttarfari landsins. Síðast en ekki síst veitir hún skemmtilega og fræðandi innsýn í amstur hversdagsins í íslenskri sveit á öndverðri 19. öld og höfðar þannig til alls almennings.
218 pages, Paperback
First published January 1, 2017
2 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
No one has reviewed this book yet.