What do you think?
Rate this book
اقتصاد ایران در دوران جنگ تحمیلی
216 pages, Paperback
Published April 1, 2008
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
September 27, 2018
خاطرات وكیل التولیه (سید محمد رضوی) پس از جامع جعفری (تاریخ خوانین یزد) تنها منبعی است كه تا حدودی سلسله حوادث تاریخ مربوط به یزد را دربردارد. این خاطرات، یكی از ماخذ اصلی برای شناخت خاك یزد است؛ به خصوص از این لحاظ كه مولف، بخشهای زیادی را به صحبت از آبادیهای روستایی یزد و مسائل خاص كشاورزی و آبادی آن نقاط اختصاص داده است. ضمن آن كه از گفتن وقایع خاص هریك از حاكمان اعزامی بازنمانده است.
این خاطرات حول این مباحث به نگارش درآمده است: طرز زراعت، كاشت و برداشت؛ نوع محصولات؛ محاسبات؛ سهم مالك و رعیت؛ خرمنداری؛ مشكلات آبادیهای دوردست؛ طرز معشیت رعایا؛ نوع كمكهای مالكان، تامین آب زراعت و قناعت، و... كتاب حاضر جلد دوم از خاطرات نگارنده است كه با مقدمهای از «ایرج افشار» به چاپ رسیده است.
مرحوم میرزا سید محمد رضوی" نواب وکیل (یزدی)"(1279-1357)معروف به نواب وكیل، یكی از معاریف و رجال قرن گذشته و اخیر و از دودمان مشهور رضوی است. وی در سال 1235 شمسی به دنیا آمد.جد او میرزا عبدالحی رضوی است كه در عصر خود از اعیان عظام و اشراف كرام بود.
دوران زندگی نواب، یكی از دوره های حساس، پر آشوب و حادثه خیز كشور است و وقایع و اتفاقات شگرفی در میهن روی داده است. نابسامانی های مردم، یكی و دو تا نیست. در روستا ها، وضع كشاورزان ناگوار است؛ در شهر ها نیز حادثه پشت سر حادثه. در مركز و مجلس آشوب هاست. جنگ جهانی اول به وقوع می پیوندد و .... نواب وكیل این حوادث را مو به مو وصف می كند و به شرح آنها می پردازد.
این کتاب که در دو بخش به نگارش در آمده است در بخش اول آن به شرح زندگانی خود پرداخته و در بخش دوم آن که با عنوان سفر چهار ساعته و کشف حقایق به نگارش در آمده ،گفتگو فرضی هست برای بیان تعارضات سنت و مدرنیته و این تنش ها را در قالب دیالوگ های زیبا و پر مغزی که بین دو فرد یکی طرفدار پهلوی و دیگری قاجار رد و دل میشود نشان داده است
Merged review:
اکبر خوشزاد در کتاب «اسارت فرحبخش» خاطرات اسیری را نوشته که سالهای 1361 تا 1369 را در اردوگاههای ارتش صدام در عراق سپری کرده است.
خاطرات کتاب «اسارت فرحبخش» به صورت موضوعی و با عنوانهای جزیی تیتربندی شده و فقط شامل رفتار عراقیها با اسیران نیست، بلکه تمام مسایلی را دربر میگیرد که یک اسیر ایرانی در مدت یک شبانهروز در زندانهای عراق با آنها روبهرو بوده است.
«دهه فجر»، «پول ماهیانه»، «عکس یادگاری»، «اسرای ثبتنام نشده» و «صنایع دستی» از موضوعهایی است که خاطرات اسارت فرحبخش در طول آنها بازگو شده است.
خوشزاد خاطرات تلخ و شیرین فرحبخش را در پنج فصل در کنار هم آورده است. نخستین فصل کتاب «اسارت فرحبخش» به خاطرات دوران کودکی تا پیروزی انقلاب اسلامی اختصاص یافته است. این فصل خاطراتی از خانواده راوی، وضعیت اجتماعی آنها در یک محله فقیر نشین، دوران کودکی و تحصیل را شامل میشود.
نویسنده در دومین فصل به خدمت سربازی فرحبخش و اعزام او به جبهههای جنگ پرداخته و توصیف راوی از زندگی عشایر در مناطق عملیاتی و حضور او در عملیات گوناگون تا عملیات رمضان را بیان میکند.
خاطرات دوران اسارت فرحبخش در دو فصل سوم و چهارم کتاب آمده است. فصل سوم توضیحات جالبی از پادگان «جیشالشعبی» بصره، «استخبارات» بغداد و زندانهای موصلهای یک و دو ارایه کرده است.
ماجرای شورش اسیران در موصل دو و فرار موفق دو اسیر از موصل یک، از موضوعهای جذاب فصل سوم است. بنا بر اعتقاد خوشزاد، راوی موقعیت جغرافیایی اردوگاهها و بخشهای مختلف اردوگاه را شرح داده است.
چهارمین فصل «اسارت فرحبخش» که از انتقال فرحبخش و دیگر اسیران اردوگاههای شهر الانبار در شرق عراق آغاز میشود، تمامی فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و کارهای روزمره مانند آشپزی، فعالیتهای هنری، ورزشی و... را در برگرفته است.
Merged review:
کتاب در 5 فصل به بررسی پدیدهها و وقایع اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دوران جنگ میپردازد. فصل نخست با عنوان «اقتصاد جنگ» به بیان ادبیات موضوع و مسائل تئوریک مربوط به پدیدۀ جنگ و اقتصاد دوران جنگ در کشورها و بیان تجربیات کشورهای درگیر در جنگ جهانی دوم و نیز تحلیل اوضاع اقتصادی عراق میپردازد. فصل دوم با عنوان «اوضاع اقتصادی ایران قبل از شروع جنگ» اوضاع اقتصادی ایران را پیش از سال 1359 مورد بررسی قرار میدهد. در فصل سوم، تحت عنوان «بررسی اوضاع اقتصادی ایران قبل از شروع جنگ» به صورت تطبیقی شاخصها و آمارهای مختلف اقتصادی در دوران جنگ با ادوار قبل و بعد از آن مورد مطالعه قرار گرفته است. در فصل چهارم خسارتهای وارد شده به بخشهای مختلف اقتصادی به تفکیک استانهای کشور بررسی شده است. فصل پنجم با عنوان «سخن پایانی» به مرور نتایج و جمعبندیها اختصاص یافته است. در ذیل، خلاصهای از مباحث مطرح شده در فصول مختلف کتاب را میآوریم.
اقتصاد جنگ به تجزیه و تحلیل مسائل اقتصادی و نحوه اجرای سیاستهای اقتصادی در دوران جنگ میپردازد که به تبع آن به کارگیری تمامی منابع و توانایی اقتصادی کشور با هدف موفقیت و کسب پیروزی در جنگ حاصل میآید.(ص 19) «اقتصاد دفاع» معنای وسیعتری دارد و مسائلی از جمله بازدارندگی و اجتناب از جنگ و همچنین شروع و خاتمه جنگ را دربرمیگیرد. در جنگ تمام عیار، استفاده از توان اقتصادی هر کشور در جهت دسترسی به اهداف جنگ در اولویت قرار میگیرد و به دلیل آن که بسیج همگانی منابع و عوامل اقتصادی برای تأمین نیازهای جنگ از طریق نظام بازار – به دلیل عدم کارایی – انجام نمیشود، دخالت دولتها برای حفظ نظام اقتصادی و جلوگیری از نارضایتی عمومی، بیش از پیش توجیهپذیر میشود.(ص 26) سیاستگذاریهای اقتصادی دولت در زمان جنگ تحت دو سیاست کلی کنترل مستقیم و غیرمستقیم انجام میپذیرد. در چارچوب سیاست کنترل مستقیم، دولتها با به کارگیری سیاستهای ارشادی و توسل به سیاستهای پولی و مالی مناسب برای کاهش تقاضا و مهار تورم حاصل از افزایش شکاف عرضه و تقاضا، اقداماتی را انجام میدهد. در قالب سیاست کنترل مستقیم، دولت با کنترل قیمت و دستمزد، جیرهبندی کالاهای اساسی و توزیع کالابرگ، مبارزه با احتکار و برخورد با محتکران کنترل نرخ ارز، سهمیهبندی منابع اعتباری بانکها و ... به ساماندهی اقتصادی کشور میپردازد.(ص28)
در مقایسه اقتصاد عراق با ایران باید گفت عراق از کشورهای مهم نفتخیز جهان محسوب میشود و به دلیل دارا بودن ذخایر عظیم نفتی، همواره در ردیف چهار کشور برتر اوپک در کنار عربستان ایران و کویت قرار داشته است. در آغاز جنگ همانند ایران، بخش نفت بر اقتصاد عراق حکمرانی میکرد. دهۀ 1970 به ویژه اواخر آن سالهای کسب درآمدهای بالا برای دولت عراق بود. در سال 1979 عراق بالاترین میزان تولید نفت خود را داشت و با ادامه روند افزایش قیمت نفت سال 1980، پردرآمدترین سال درآمد نفتی برای عراق بود. تأثیر نوسانات درآمدهای نفتی بر اقتصاد عراق، همانند ایران کاملاً محسوس بوده و هرگونه تغییر و تحول در بخش نفت به طور مستقیم و غیرمستقیم بر سایر بخشها و مؤلفههای اقتصادی تأثیرگذار بوده است.(ص 50)
به طور کلی اوضاع اقتصادی ایران را پیش از شروع جنگ میتوان به شرح زیر بیان کرد:
- گسترش حجم و اندازه دولت و دولتی شدن بانکها، بیمهها، تجارت خارجی، صنایع و معاون بزرگ و ... و نیز ملی شدن در حدود 500 شرکت و مؤسسه تولیدی.
- افزایش کسری بودجه و تأمین نزدیک به 70درصد آن از منابع بانکی.
- کاهش صدور نفت.
- کاهش تولید واحدهای صنعتی به دلیل کمبود مواد اولیه و عوامل دیگر.
- کاهش در حدود 25درصدی سرمایهگذاری.
- بالا بودن سهم واردات کالاهای مصرفی (7/26 درصد).
- وجود نظام دوگانه ارزی.
- بالا بودن نرخ تورم (5/23).
Merged review:
سید احمد نصری در سال 1328 در قزوین به دنیا آمد و تحصیلات دبستان و دبیرستان خود را در آن شهر گذراند. سپس وارد دانشکده فنی دانشگاه تهران شد و پس از آشنایی با سازمان مجاهدین خلق به عضویت آن درآمد. پس از جدا شدن از سازمان، گروه خرداد خونین را تشکیل داد و به فعالیت مسلحانه پرداخت. به همین دلیل دستگیر و به ده سال حبس محکوم شد. نصری پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1360 استاندار بوشهر و در سال 1362 استاندار سیستان و بلوچستان شد. وی در دولت نهم به عنوان استاندار قزوین مشغول خدمت رسانی شد. کتاب حاضر که یکی از موضوعات طرح تدوین تاریخ انقلاب اسلامی است، به شرح خاطرات سیداحمد نصری اختصاص یافته است.
Merged review:
سید کاظم اکرمی در سوم شهریور ۱۳۱۹ در شهر همدان متولد گردید. تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در آن شهر آغاز و سپس در تهران و از دبیرستان دارالفنون فارغ التحصل و موفق به اخذ دیپلم ادبی گردید. پس از آن در دانشسرای عالی تهران در رشته روانشناسی موفق به اخذ درجه لیسانس شد و دوره فوق لیسانس خود را در رشته مشاوره به پایان رساند. سید کاظم اکرمی در سالهای ۱۳۵۹-۱۳۵۷ مدیر کل آموزش و پرورش استان همدان بود و پس از پیروزی انقلاب اسلامی و تشکیل خبرگان به عنوان نماینده مردم همدان به این مجلس راه یافت اکرمی در سال ۱۳۶۳ در کابینه مهندس موسوی به عنوان وزِیر آموزش و پرورش منصوب شد وی دارای تحصیلات حوزوی به میزان سطح است.
این خاطرات حول این مباحث به نگارش درآمده است: طرز زراعت، كاشت و برداشت؛ نوع محصولات؛ محاسبات؛ سهم مالك و رعیت؛ خرمنداری؛ مشكلات آبادیهای دوردست؛ طرز معشیت رعایا؛ نوع كمكهای مالكان، تامین آب زراعت و قناعت، و... كتاب حاضر جلد دوم از خاطرات نگارنده است كه با مقدمهای از «ایرج افشار» به چاپ رسیده است.
مرحوم میرزا سید محمد رضوی" نواب وکیل (یزدی)"(1279-1357)معروف به نواب وكیل، یكی از معاریف و رجال قرن گذشته و اخیر و از دودمان مشهور رضوی است. وی در سال 1235 شمسی به دنیا آمد.جد او میرزا عبدالحی رضوی است كه در عصر خود از اعیان عظام و اشراف كرام بود.
دوران زندگی نواب، یكی از دوره های حساس، پر آشوب و حادثه خیز كشور است و وقایع و اتفاقات شگرفی در میهن روی داده است. نابسامانی های مردم، یكی و دو تا نیست. در روستا ها، وضع كشاورزان ناگوار است؛ در شهر ها نیز حادثه پشت سر حادثه. در مركز و مجلس آشوب هاست. جنگ جهانی اول به وقوع می پیوندد و .... نواب وكیل این حوادث را مو به مو وصف می كند و به شرح آنها می پردازد.
این کتاب که در دو بخش به نگارش در آمده است در بخش اول آن به شرح زندگانی خود پرداخته و در بخش دوم آن که با عنوان سفر چهار ساعته و کشف حقایق به نگارش در آمده ،گفتگو فرضی هست برای بیان تعارضات سنت و مدرنیته و این تنش ها را در قالب دیالوگ های زیبا و پر مغزی که بین دو فرد یکی طرفدار پهلوی و دیگری قاجار رد و دل میشود نشان داده است
Merged review:
اکبر خوشزاد در کتاب «اسارت فرحبخش» خاطرات اسیری را نوشته که سالهای 1361 تا 1369 را در اردوگاههای ارتش صدام در عراق سپری کرده است.
خاطرات کتاب «اسارت فرحبخش» به صورت موضوعی و با عنوانهای جزیی تیتربندی شده و فقط شامل رفتار عراقیها با اسیران نیست، بلکه تمام مسایلی را دربر میگیرد که یک اسیر ایرانی در مدت یک شبانهروز در زندانهای عراق با آنها روبهرو بوده است.
«دهه فجر»، «پول ماهیانه»، «عکس یادگاری»، «اسرای ثبتنام نشده» و «صنایع دستی» از موضوعهایی است که خاطرات اسارت فرحبخش در طول آنها بازگو شده است.
خوشزاد خاطرات تلخ و شیرین فرحبخش را در پنج فصل در کنار هم آورده است. نخستین فصل کتاب «اسارت فرحبخش» به خاطرات دوران کودکی تا پیروزی انقلاب اسلامی اختصاص یافته است. این فصل خاطراتی از خانواده راوی، وضعیت اجتماعی آنها در یک محله فقیر نشین، دوران کودکی و تحصیل را شامل میشود.
نویسنده در دومین فصل به خدمت سربازی فرحبخش و اعزام او به جبهههای جنگ پرداخته و توصیف راوی از زندگی عشایر در مناطق عملیاتی و حضور او در عملیات گوناگون تا عملیات رمضان را بیان میکند.
خاطرات دوران اسارت فرحبخش در دو فصل سوم و چهارم کتاب آمده است. فصل سوم توضیحات جالبی از پادگان «جیشالشعبی» بصره، «استخبارات» بغداد و زندانهای موصلهای یک و دو ارایه کرده است.
ماجرای شورش اسیران در موصل دو و فرار موفق دو اسیر از موصل یک، از موضوعهای جذاب فصل سوم است. بنا بر اعتقاد خوشزاد، راوی موقعیت جغرافیایی اردوگاهها و بخشهای مختلف اردوگاه را شرح داده است.
چهارمین فصل «اسارت فرحبخش» که از انتقال فرحبخش و دیگر اسیران اردوگاههای شهر الانبار در شرق عراق آغاز میشود، تمامی فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و کارهای روزمره مانند آشپزی، فعالیتهای هنری، ورزشی و... را در برگرفته است.
Merged review:
کتاب در 5 فصل به بررسی پدیدهها و وقایع اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دوران جنگ میپردازد. فصل نخست با عنوان «اقتصاد جنگ» به بیان ادبیات موضوع و مسائل تئوریک مربوط به پدیدۀ جنگ و اقتصاد دوران جنگ در کشورها و بیان تجربیات کشورهای درگیر در جنگ جهانی دوم و نیز تحلیل اوضاع اقتصادی عراق میپردازد. فصل دوم با عنوان «اوضاع اقتصادی ایران قبل از شروع جنگ» اوضاع اقتصادی ایران را پیش از سال 1359 مورد بررسی قرار میدهد. در فصل سوم، تحت عنوان «بررسی اوضاع اقتصادی ایران قبل از شروع جنگ» به صورت تطبیقی شاخصها و آمارهای مختلف اقتصادی در دوران جنگ با ادوار قبل و بعد از آن مورد مطالعه قرار گرفته است. در فصل چهارم خسارتهای وارد شده به بخشهای مختلف اقتصادی به تفکیک استانهای کشور بررسی شده است. فصل پنجم با عنوان «سخن پایانی» به مرور نتایج و جمعبندیها اختصاص یافته است. در ذیل، خلاصهای از مباحث مطرح شده در فصول مختلف کتاب را میآوریم.
اقتصاد جنگ به تجزیه و تحلیل مسائل اقتصادی و نحوه اجرای سیاستهای اقتصادی در دوران جنگ میپردازد که به تبع آن به کارگیری تمامی منابع و توانایی اقتصادی کشور با هدف موفقیت و کسب پیروزی در جنگ حاصل میآید.(ص 19) «اقتصاد دفاع» معنای وسیعتری دارد و مسائلی از جمله بازدارندگی و اجتناب از جنگ و همچنین شروع و خاتمه جنگ را دربرمیگیرد. در جنگ تمام عیار، استفاده از توان اقتصادی هر کشور در جهت دسترسی به اهداف جنگ در اولویت قرار میگیرد و به دلیل آن که بسیج همگانی منابع و عوامل اقتصادی برای تأمین نیازهای جنگ از طریق نظام بازار – به دلیل عدم کارایی – انجام نمیشود، دخالت دولتها برای حفظ نظام اقتصادی و جلوگیری از نارضایتی عمومی، بیش از پیش توجیهپذیر میشود.(ص 26) سیاستگذاریهای اقتصادی دولت در زمان جنگ تحت دو سیاست کلی کنترل مستقیم و غیرمستقیم انجام میپذیرد. در چارچوب سیاست کنترل مستقیم، دولتها با به کارگیری سیاستهای ارشادی و توسل به سیاستهای پولی و مالی مناسب برای کاهش تقاضا و مهار تورم حاصل از افزایش شکاف عرضه و تقاضا، اقداماتی را انجام میدهد. در قالب سیاست کنترل مستقیم، دولت با کنترل قیمت و دستمزد، جیرهبندی کالاهای اساسی و توزیع کالابرگ، مبارزه با احتکار و برخورد با محتکران کنترل نرخ ارز، سهمیهبندی منابع اعتباری بانکها و ... به ساماندهی اقتصادی کشور میپردازد.(ص28)
در مقایسه اقتصاد عراق با ایران باید گفت عراق از کشورهای مهم نفتخیز جهان محسوب میشود و به دلیل دارا بودن ذخایر عظیم نفتی، همواره در ردیف چهار کشور برتر اوپک در کنار عربستان ایران و کویت قرار داشته است. در آغاز جنگ همانند ایران، بخش نفت بر اقتصاد عراق حکمرانی میکرد. دهۀ 1970 به ویژه اواخر آن سالهای کسب درآمدهای بالا برای دولت عراق بود. در سال 1979 عراق بالاترین میزان تولید نفت خود را داشت و با ادامه روند افزایش قیمت نفت سال 1980، پردرآمدترین سال درآمد نفتی برای عراق بود. تأثیر نوسانات درآمدهای نفتی بر اقتصاد عراق، همانند ایران کاملاً محسوس بوده و هرگونه تغییر و تحول در بخش نفت به طور مستقیم و غیرمستقیم بر سایر بخشها و مؤلفههای اقتصادی تأثیرگذار بوده است.(ص 50)
به طور کلی اوضاع اقتصادی ایران را پیش از شروع جنگ میتوان به شرح زیر بیان کرد:
- گسترش حجم و اندازه دولت و دولتی شدن بانکها، بیمهها، تجارت خارجی، صنایع و معاون بزرگ و ... و نیز ملی شدن در حدود 500 شرکت و مؤسسه تولیدی.
- افزایش کسری بودجه و تأمین نزدیک به 70درصد آن از منابع بانکی.
- کاهش صدور نفت.
- کاهش تولید واحدهای صنعتی به دلیل کمبود مواد اولیه و عوامل دیگر.
- کاهش در حدود 25درصدی سرمایهگذاری.
- بالا بودن سهم واردات کالاهای مصرفی (7/26 درصد).
- وجود نظام دوگانه ارزی.
- بالا بودن نرخ تورم (5/23).
Merged review:
سید احمد نصری در سال 1328 در قزوین به دنیا آمد و تحصیلات دبستان و دبیرستان خود را در آن شهر گذراند. سپس وارد دانشکده فنی دانشگاه تهران شد و پس از آشنایی با سازمان مجاهدین خلق به عضویت آن درآمد. پس از جدا شدن از سازمان، گروه خرداد خونین را تشکیل داد و به فعالیت مسلحانه پرداخت. به همین دلیل دستگیر و به ده سال حبس محکوم شد. نصری پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1360 استاندار بوشهر و در سال 1362 استاندار سیستان و بلوچستان شد. وی در دولت نهم به عنوان استاندار قزوین مشغول خدمت رسانی شد. کتاب حاضر که یکی از موضوعات طرح تدوین تاریخ انقلاب اسلامی است، به شرح خاطرات سیداحمد نصری اختصاص یافته است.
Merged review:
سید کاظم اکرمی در سوم شهریور ۱۳۱۹ در شهر همدان متولد گردید. تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در آن شهر آغاز و سپس در تهران و از دبیرستان دارالفنون فارغ التحصل و موفق به اخذ دیپلم ادبی گردید. پس از آن در دانشسرای عالی تهران در رشته روانشناسی موفق به اخذ درجه لیسانس شد و دوره فوق لیسانس خود را در رشته مشاوره به پایان رساند. سید کاظم اکرمی در سالهای ۱۳۵۹-۱۳۵۷ مدیر کل آموزش و پرورش استان همدان بود و پس از پیروزی انقلاب اسلامی و تشکیل خبرگان به عنوان نماینده مردم همدان به این مجلس راه یافت اکرمی در سال ۱۳۶۳ در کابینه مهندس موسوی به عنوان وزِیر آموزش و پرورش منصوب شد وی دارای تحصیلات حوزوی به میزان سطح است.
September 20, 2025
کتاب در جمع آوری دیتا بد عمل نکرده اما دید سیاسی و نهادی نداره و این ضعیفش کرده.
Displaying 1 - 2 of 2 reviews