زیبایی‌شناسی و غایت‌شناسی کانت

دانشنامه فلسفه استنفورد - انتشارات ققنوس #62

by Hannah Ginsborg, داود میرزایی (Translator)

132 pages, Paperback

Published January 1, 2016

Reviews

[Bahman Bahman · Rating 2 out of 5]

ابتدا (فصل اول) «قوه حکم تأملی» (محور «نقد قوه حکم») بررسی شده است، که در ذیل این عنوان به بررسی «حکم»، «قوه حکم»، «تأمل»، «حکم تعیّنی و حکم تأمّلی» و «اصل استعلایی قوة حکم تأمّلی» پرداخته­ شده است. با مشخّص شدن معنای «قوه حکم تأمّلی» به بررسی دو مورد آن یعنی زیبایی­ شناسی (فصل دوم) و غایت­ شناسی (فصل سوم) پرداخته­ شده است.

مؤلفه های چهارگانه امر زیبا از نظر کانت و بحث از امر والا از گنجانیده های فصل دوم است. «غایت شناسی در موجودات آلی»، «ارگانیسمها و علیت مکانیکی طبیعت»، «استقراء»، «اخلاق»، «غایت شناسی نسبی» زیرعنوانهای فصل سوم است.

در خلال این مباحث، سعی نگارنده بر این است که نشان دهد رشتة وحدت­ بخش دو بخش نقد سوم، «قوة حکم تأملی» و اصل استعلایی آن یعنی «اصل غایت­مندی بدون غایت طبیعت» است؛ تا بدین طریق، یکپارچگی این اثر مهم کانت و جایگاه غایت­ شناسی در آن روشن شود.

در مرحله بعد (فصل چهارم) با بحث از زیبایی­ شناسی و اخلاق، رابطه نقد سوم و دوم کانت بررسی شده است. «اهمیت اخلاقی زیبایی طبیعی»، «زیبا: نماد اخلاقیت» از جمله زیرعنوانهای این فصل است.

فصل پنجم، بررسی رابطه این نقد با دو نقد پیشین، و بحث از رابطه دو جهانی است که کانت در دو نقد پیشتر خویش ترسیم نموده است. در پایان این فصل، با جمع­ بندی نتایج مباحث مطرح شده در کتاب، از جایگاه نقد سوم سخن به میان آمده است.