گفت‌ آمدهایى در ادبیات ایران

by فریبرز رئیس‌دانا

هنر و شعر در نظام سلطه، هم از سوی بازار، هم از سوی حاکمان و هم از سوی ناموزونی‌های فرهنگی و اجتماعی نه تنها تحقیر می‌شود بلکه به نظر نویسندهٔ کتاب حاضر به قتل هم می‌رسد. تحقیرکنندگان و قاتل‌ها اغلب ناشناخته مانده‌‌اند یا شناخته شده‌‌اند اما اعتراف نمی‌کنند. گویی بخشی از ادبیات ما در تراژدی انتقام گرفتار آمده است. نام فریبزر رئیس دانا گرچه بیشتر یادآور اقتصاد به ویژه اقتصاددانی رادیکال در برابر نظام سلطه سرمایه‌داری است اما او در کتاب حاضر نشان داده است که در نقد ادبی با زمینه‌های اجتماعی و سیاسی نیز نگاهی جستجوگر و تفسیری انسان‌گرا دارد. او در کتاب حاضر هم ویژگی عناصر و ابزار‌های نقد ادبی را بر می‌رسد و هم با این ابزار به نقد شعرهای شاملو، مختاری، صالحی، فرخ زاد و سیمین بهبهانی می‌پردازد. آشنایی و دوستی دیرپای رییس دانا با این شاعران و استناد به لحظه‌های پربار با هم بودنشان نه تنها به جذابیت نقدها افزوده بلکه ژرفای بیشتری به داده‌ها و روایت‌های او بخشیده است.

180 pages, Paperback

First published January 1, 2007

About the author

فریبرز رئیس‌دانا (زاده ۲۹ دی ۱۳۲۳ در تهران – درگذشته ۲۶ اسفند ۱۳۹۸ در تهران) نویسنده، اقتصاددان سوسیالیست و سندیکالیست، استاد دانشگاه در رشته اقتصاد، کنشگر حقوق بشر، زندانی سیاسی و عضو کانون نویسندگان ایران بود.

رئیس‌دانا اقتصاددانی چپ‌گرا و دانش آموختهٔ مدرسه اقتصاد لندن بود. او علاوه بر کار تخصصی در زمینهٔ پژوهش و تدریس رشتهٔ اقتصاد، به کارهای سیاسی، اجتماعی، ادبی و مطبوعاتی نیز می‌پرداخت. او در جنبش روشنفکری ایران به دموکراسی، عدالت اجتماعی و سوسیالیسم علاقه‌مند بود. رئیس‌دانا نویسنده بیش از پانزده کتاب دربارهٔ مسائل اقتصادی و سیاسی مانند آزادی و سوسیالیسم، اقتصاد سیاسی توسعه و منش روشنفکری بود.