Wild Due

by Bess A. Donaldson

'When an afflicted person is believed to be a victim of nazar, or the glance of the evil eye, a particular kind of incense, which is made of seeds of the wild rue, mixed with myrtle and frankincense, is burned at sunset; and while the smoke is curling about the head of the victim the following incantation is repeated...'

The Wild Rue is a unique study of magic, myth and folklore in Iran. In this classic work, Bess Donaldson records the beliefs and superstitions of the country at a time when they were increasingly threatened by the Shah's programme of modernisation. This earlier way of life, with its belief in angels and the evil eye, and with its age-old rituals surrounding childbirth and burial, is recounted in a highly readable text. Among the wide variety of topics covered are cosmology, dreams, names and numbers, talismans and signs, oaths and curses, childbirth, angels, trees and plants, the evil eye, and the calendar. Long unavailable, The Wild Rue is indispensable to any serious student of Iran and will be welcomed by all with an interest in the country's culture and history.

216 pages, Paperback

First published December 31, 1973

About the author

Bess Allen Donaldson

Reviews

[Ebrahim Hasanzade · Rating 3 out of 5]

کتاب درباره‌ی مجموعه‌ای از خرافات و طلسم‌ها و سحر و جادوهایی که در باور عامه‌ی مردم ایران (به خصوص شیعیان) بوده و هست صحبت می‌کند و متاسفانه به بیان این موارد کفایت کرده و وارد ریشه‌ها و تحلیل‌ این عقاید و خرافات نمی‌شود!

[Lucinda Moony Ackerman · Rating 4 out of 5]

درباره کتاب:
این کتاب گردآوری و پژوهشی درباره ترس ها، خرافات و باورهای مردم ایران به خصوص محدوده خراسان، کرمان، یزد، اصفهان و تهران.
نویسنده خارجی هست که مدتی رو در ایران به تحصیل و پژوهش پرداخته و کتاب حاضر در زمان رضاخان پهلوی گردآوری و چاپ شده. مترجم، تا جای مقدور، اشتباهات نویسنده رو در پانویس اصلاح یا شفاف سازی کرده. به جز اون اما، کوتاهی هایی در متن کتاب وجود داره. مثلا ریشه خیلی از باورها به قبل از اسلام یا حتی پیش از تاریخ برمی گرده که اشاره ای بهشون نشده. به پیشگویی بر اساس ستاره شناسی و نجوم، که خوراک ایرانی ها بوده، در فصل مرتبط، اشاره ای نشده. بیشتر یا حتی میتونم بگم تمام خرافاتی که بررسی شده فقط تا ریشه اسلامی اونها به عقب برگشته و اشاره ای به اینکه گروهی از این ها از باور ایرانیان وارد اسلام شده، نشده.
به جز این نکات، این کتاب رو جامع ترین و ارزشمند ترین تحقیقات یکصد سال اخیر در این باب دونستن و همین هم باید غنیمت بشماریم.

فصل ها: چشم بد، مراسم زاده شدن کودک، جن، عشق و زناشویی، قدیسان،سیدان و زیارتگاه ها، زیارت، مرگ، رسم های خاکسپاری و رستاخیز، فرشتگان، قربانی ها، کوه قاف و باورهای آن، فصل ها و آب و هوا، و...

نمایه: دارد
تصویر و فهرست تصویری: دارد

از متن کتاب:

«هنگامی که بچه ای سیاه سرفه یا حناق دارد یک عروسک سیاهپوش را زیر بالش بیمار نهاده یک تکه پول سیاه در چهارگوشه تشک اون می گذارند؛ پس از خوابیدن بر روی این ها پول ها برای ثواب به تهیدستان داده می شود و عروسک را از دیوار خانه یک ارمنی یا یهودی به حیاط اون می اندازند. سیاه سرفه که به عروسک سرایت کرده به کودکی که آن را بر می دارد و با آن بازی می کند منتقل می شود ولی آن بچه[بچه مسلمان] بهبود می یابد.»

[Muhammad Taqavi · Rating 5 out of 5]

گزارشی جذاب و مستند از آداب زندگی روزمره مردم ایران در دوره معاصر. خانم دانلدسن در این کتاب بر اساس مشاهدات تجربی خودش، گزارش‌های بسیار ارزشمندی از خرده‌فرهنگهای مردم ایران در مواردی چون زیارت، اعتقاد به جادو و خرافه و... ارائه می‌دهد. مطالعه این کتاب برای علاقه مندان به آشنایی با تاریخ اجتماعی دوره معاصر ایران بسیار بااهمیت است.

[Maryam Imami · Rating 1 out of 5]

یک گزارش مردم نگارانه از خرافات رایج بین ایرانیان که در دهه ی سی شمسی نگاشته شده و مطلقن با اصول مردم نگاری و دقت گزارش نویسی همراه نیست. بسیاری ا اطلاعات کتاب در باره ی فرهنگ عامه اشتباه هستند و نظم و ترتیب درستی هم بر کتاب حاکم نیست. در نهایت مطالعه ی این کتاب اطلاعات چندانی به خواننده منتقل نمی کند چراکه توضیحات بسیار مختصر و حاوی ایرادات آشکار هستند.

[mehdi Shahmoradi · Rating 4 out of 5]

این حجم از خرافه، این میزان از التقاط با ادیان، عقاید اساطیر ایران سایر کشورها بر این عقیده من که:هیچ چیز دقیقا آن نیست که هست، صحه گذاشت

[Saeed · Rating 3 out of 5]

به قول هدایت: برای از بین بردن این‌ گونه موهومات هیچ چیز بهتر از آن نیست که چاپ بشود تا از اهمیت و اعتبار آن کاسته، سستی آن واضح و آشکار بنماید.

[Muhammad Taqavi]

کتاب اسفند وحشی (پژوهشی درباره سِحر و جادو در فرهنگ عامه ایران) نوشته بِس الن دانلدسن، حاصل مشاهده و تجربه¬های عینی نویسنده از مواجهه مستقیم با چنین باورها و عقایدیی نزد مردم ایران در دوره پهلوی طی سالهای 1910 تا 1940 است. مضامین این کتاب را می¬توان ذیل دین عامیانه به عنوان یکی از شاخه¬های دین¬شناسی جای داد. عقایدی چون چشم¬زخم، آیین خاکسپاری، باور داشتن به وجود جنّ، سنت قربانی کردن، سنگ¬درمانی، تأثیر نفرین و دعا در سرنوشت انسان¬ها، رؤیا و خواب و تأثیر باورهای نجومی بر تقدیر انسان از جمله موضوع-هایی است که دانلدسن در این کتاب تلاش کرده تا باورهای مردم ایران را نسبت به آنها بازگو کند.
دانلدسن در این کتاب، ابتدا تلاش می¬کند تا ذیل هر باور، پیشینه آن عقیده را در ادیان پیش از اسلام نیز بجوید و سپس ضمن ارائه شواهد قرآنی و حدیثی درباره آن باور، مواجهه مستقیم خود را با آن نقل کند. در این میان، گاهی به برخی از داستانهای شکل¬گرفته پیرامون یک عقیده اشاره شده است که عمدتاً در مقام افسانه است و صرفا از باوری جمعی نشأت می¬گیرد. نکته حائز اهمیت درباره گزارش¬های این کتاب، توجه نویسنده به تمام طبقات جامعه به ویژه مردم فرودست است که سبب شده تا بتوان این کتاب را به عنوان متنی جامع و پژوهشی در حوزه تاریخ، مردم¬شناسی، دین¬شناسی عامیانه و علوم اجتماعی در نظر گرفت.
نکته حائز اهمیت درباره این باورها و عقاید، آگاهی دانلدسن به این نکته است که بخش قابل توجهی از آنها، برگرفته از منابعی است که به طرز مشهودی از روایتهایی که نقل می¬کنند فاصله زمانی دارند و نمی¬توانند منبع معتبری برای آنها تلقی شوند. برای مثال، در بحث تعبیر خواب، عموما منابعی چون روضه الشهدا ملاحسین واعظ کاشفی و حلیه المتقین مجلسی محل استناد عالمان و مردم است. این در حالی است که فاصله¬ای چند صد ساله بین زمان نگارش این منابع با احادیث منقول در آنها وجود دارد و به لحاظ اعتبار منبع تاریخی نمی¬توان آنها را لزوماً معتبر تلقی کرد.