What do you think?
De geldmachine. De turbulente jeugd van ASML
Slimme ingenieurs op Philips' Natuurkundig Laboratorium ontwikkelen begin jaren zeventig als eerste in de wereld de waferstepper, een machine die ze vergelijken met een drukpers voor geld. Naderhand groeit spin-off ASML uit tot de absolute wereldleider in de markt voor wafersteppers. Techniekjournalist René Raaijmakers beschrijft de spannende route naar succes in een boek over de turbulente ontstaansgeschiedenis van ASML.
De geldmachine - De turbulente jeugd van ASML is de managementeditie van het verhaal over het ontstaan en de turbulente jeugd van ASML. Deze geschiedenis beslaat de pioniersjaren 1970, waarin de waferstepper wordt ontwikkeld, tot en met 1996, waarin ASML echt doorbreekt.
Van dit boek is ook een uitgebreidere versie verkrijgbaar: De architecten van ASML gaat dieper in op de technische aspecten van deze wonderbaarlijke historie. De architecten van ASML is technisch-populair: het is ook goed leesbaar voor niet-technici, al is affiniteit met techniek een voordeel.
In de kortere managementversie De geldmachine - De turbulente jeugd van ASML richt de auteur zich vooral op het menselijke aspect en de manier waarop ASML in de markt opereerde. Deze versie is geschikt voor een breed publiek met interesse in bedrijfsvoering en voor iedereen die meer wil weten over een unieke Nederlandse onderneming.
De geldmachine - De turbulente jeugd van ASML is de managementeditie van het verhaal over het ontstaan en de turbulente jeugd van ASML. Deze geschiedenis beslaat de pioniersjaren 1970, waarin de waferstepper wordt ontwikkeld, tot en met 1996, waarin ASML echt doorbreekt.
Van dit boek is ook een uitgebreidere versie verkrijgbaar: De architecten van ASML gaat dieper in op de technische aspecten van deze wonderbaarlijke historie. De architecten van ASML is technisch-populair: het is ook goed leesbaar voor niet-technici, al is affiniteit met techniek een voordeel.
In de kortere managementversie De geldmachine - De turbulente jeugd van ASML richt de auteur zich vooral op het menselijke aspect en de manier waarop ASML in de markt opereerde. Deze versie is geschikt voor een breed publiek met interesse in bedrijfsvoering en voor iedereen die meer wil weten over een unieke Nederlandse onderneming.
442 pages, Hardcover
First published June 15, 2017
About the author
René Raaijmakers
5 books8 followersRené Raaijmakers (Oirschot, 1960) ging direct na zijn studie scheikunde aan de slag als wetenschapsjournalist. In de jaren negentig schreef hij over informtietechnologie en de halfgeleiderindustrie als freelance medewerker voor ondermeer NRC Handelsblad, Intermediair, Automatisering Gids en Computable. In 1999 startte hij Bits&Chips, een vak- en opiniemagazine voor de hightechindustrie.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
August 12, 2018
De jonge jaren van een kat met negen levens
ASML is wel zo’n beetje het meest aansprekende bedrijf van Nederland, toch was er over de geschiedenis van ASML niet zo heel veel terug te vinden. Op de website van het bedrijf wordt er een A4-tje aan besteed, in de FD-publicatie Inside ASML is er in het eerste hoofdstuk vijftien kantjes aan besteed, en dat is het wel zo’n beetje.
Wie meer wil weten over de turbulente jeugd van het bedrijf kan z’n hart ophalen aan het medio 2017 gepresenteerde boek De Geldmachine van René Raaijmakers.
Raaijmakers schreef een onderhoudend boek waarin veel personen de revue passeren, met smeuïge anekdotes. De introductie maakt al meteen een knipoog naar de welbekende opening van elk Asterix album, de titel van het tweede hoofdstuk verwijst naar deel een van Tolkien’s trilogie. De schrijver richt zich duidelijk op een groot publiek.
De auteur gaat vooral op zoek naar de mensen die bepalend waren voor het succes van ASML, zeg maar van het type Steve Jobs. Hij vindt er maar liefst drie, en hij beschrijft ze in de zelfgekozen zwart-wit tonen van enerzijds visionair en doordouwer, en anderzijds de hork die geen oog heeft voor zijn mensen. Mensen dus ‘con coglioni quadrati’. Er komen ook meer empathische leiders voor, maar die zijn eerder dienend dan dat ze voor de grote doorbraken zorgen. Waarbij ook zij zo hun zwakheden blijken te hebben.
Raaijmakers beperkt zich niet tot de drie hoofdpersonen met vierkante ballen. Hij besteedt ook aandacht aan veel andere mensen die een rol gespeeld hebben. Het feit dat de echtgenote van de Veldhovense vastgoedondernemer Chris van Kasteren ook genoemd wordt, suggereert daarbij een hoge mate van volledigheid. Tegelijk beschrijft hij de relevante ontwikkelingen in vier afzonderlijke bedrijven: Naast ASML zelf vertelt hij over Philips dat dreigt te bezwijken onder haar eigen bureaucratie, over de successen en tegenslagen van ASMI dat geleid wordt door de flamboyante ondernemer Arthur del Prado, en over het Duitse Zeiss dat moeite heeft om zich te ontworstelen aan de verstikkende krachten van haar traditie. En dat alles wordt beschreven tegen de achtergrond van de economische en technologische golven van de chipsindustrie. De schrijver neemt veel hooi op zijn vork, maar hij slaagt erin om de lezer van het begin tot het eind te boeien.
Het boek is ook in bedrijfskundig opzicht interessant. De mores en de cycli van de veeleisende halfgeleidermarkt worden beschreven, en ook de strategische allianties met ASMI en Zeis krijgen ruime aandacht. Er wordt duidelijk gemaakt dat een organisatie die gebaseerd is op traditioneel vakmanschap, al gauw beperkt is in haar groei. Daarvoor heb je sterk doorgevoerde productieautomatisering en robotisering nodig.
De beschrijving van de moeizame relatie met Philips maakt duidelijk dat een startup, als spin-off van een groot bedrijf, nadrukkelijk de ruimte moet krijgen om zich los te maken van de gevestigde orde binnen het moederbedrijf. Ook wordt duidelijk gemaakt dat een start-up meer succes heeft met het luisteren naar klanten, dan met het zich afhankelijk maken van subsidies.
Ook vanuit financieel perspectief is het boek de moeite waard. De ontwikkelingen worden niet alleen in micrometers beschreven maar ook in guldens. En ASML had met Gerard Verdonschot een ideale CFO die niet geïnteresseerd was in wat iets kost, maar wat het opbrengt. Hij is creatief in het vinden van financiering, hij weerhoudt de accountant van vroegtijdige afboeking van voorraden en onderhanden werk, hij maakt tijdig afspraken met de belastingdienst over de fiscale behandeling van de werknemersaandelen.
Het boek bevestigt dat Nederland geen Silicon Valley is en het ook niet snel zal worden. Bij de beursgang van ASML geloofden onze pensioenfondsen niet in het verhaal van een Nederlands technologiebedrijf dat de wereld gaat veroveren. Het durfkapitaal moest van het buitenland komen, wat daarvoor royaal beloond is.
In de inleiding stelt Raaijmakers zich de vraag of je een bedrijf al in het prille begin kunt bedenken, of je in een vroegtijdig stadium al weet hoe het zich zal ontwikkelen. Het verhaal wordt opgepakt in 1951 als de kiem van ASML nog diep in de moederschoot van Philips verborgen ligt, en eindigt begin 1996 als het bedrijf stevig op eigen benen staat. In de tussentijd heeft het bedrijf te kampen met voorspelbare problemen maar ook met onverwachte tegenvallers. Raaijmakers laat zien dat het bedrijf veel mogelijkheden had om vroegtijdig te sneuvelen. Maar met doorzettingsvermogen, visie en op cruciale momenten ook een flinke dosis geluk, slaagt ASML er als een kat met negen levens in om de omstandigheden steeds weer naar haar hand te zetten. En zich te ontwikkelen tot het prachtige bedrijf waar heel Nederland bijzonder trots op kan zijn.
ASML is wel zo’n beetje het meest aansprekende bedrijf van Nederland, toch was er over de geschiedenis van ASML niet zo heel veel terug te vinden. Op de website van het bedrijf wordt er een A4-tje aan besteed, in de FD-publicatie Inside ASML is er in het eerste hoofdstuk vijftien kantjes aan besteed, en dat is het wel zo’n beetje.
Wie meer wil weten over de turbulente jeugd van het bedrijf kan z’n hart ophalen aan het medio 2017 gepresenteerde boek De Geldmachine van René Raaijmakers.
Raaijmakers schreef een onderhoudend boek waarin veel personen de revue passeren, met smeuïge anekdotes. De introductie maakt al meteen een knipoog naar de welbekende opening van elk Asterix album, de titel van het tweede hoofdstuk verwijst naar deel een van Tolkien’s trilogie. De schrijver richt zich duidelijk op een groot publiek.
De auteur gaat vooral op zoek naar de mensen die bepalend waren voor het succes van ASML, zeg maar van het type Steve Jobs. Hij vindt er maar liefst drie, en hij beschrijft ze in de zelfgekozen zwart-wit tonen van enerzijds visionair en doordouwer, en anderzijds de hork die geen oog heeft voor zijn mensen. Mensen dus ‘con coglioni quadrati’. Er komen ook meer empathische leiders voor, maar die zijn eerder dienend dan dat ze voor de grote doorbraken zorgen. Waarbij ook zij zo hun zwakheden blijken te hebben.
Raaijmakers beperkt zich niet tot de drie hoofdpersonen met vierkante ballen. Hij besteedt ook aandacht aan veel andere mensen die een rol gespeeld hebben. Het feit dat de echtgenote van de Veldhovense vastgoedondernemer Chris van Kasteren ook genoemd wordt, suggereert daarbij een hoge mate van volledigheid. Tegelijk beschrijft hij de relevante ontwikkelingen in vier afzonderlijke bedrijven: Naast ASML zelf vertelt hij over Philips dat dreigt te bezwijken onder haar eigen bureaucratie, over de successen en tegenslagen van ASMI dat geleid wordt door de flamboyante ondernemer Arthur del Prado, en over het Duitse Zeiss dat moeite heeft om zich te ontworstelen aan de verstikkende krachten van haar traditie. En dat alles wordt beschreven tegen de achtergrond van de economische en technologische golven van de chipsindustrie. De schrijver neemt veel hooi op zijn vork, maar hij slaagt erin om de lezer van het begin tot het eind te boeien.
Het boek is ook in bedrijfskundig opzicht interessant. De mores en de cycli van de veeleisende halfgeleidermarkt worden beschreven, en ook de strategische allianties met ASMI en Zeis krijgen ruime aandacht. Er wordt duidelijk gemaakt dat een organisatie die gebaseerd is op traditioneel vakmanschap, al gauw beperkt is in haar groei. Daarvoor heb je sterk doorgevoerde productieautomatisering en robotisering nodig.
De beschrijving van de moeizame relatie met Philips maakt duidelijk dat een startup, als spin-off van een groot bedrijf, nadrukkelijk de ruimte moet krijgen om zich los te maken van de gevestigde orde binnen het moederbedrijf. Ook wordt duidelijk gemaakt dat een start-up meer succes heeft met het luisteren naar klanten, dan met het zich afhankelijk maken van subsidies.
Ook vanuit financieel perspectief is het boek de moeite waard. De ontwikkelingen worden niet alleen in micrometers beschreven maar ook in guldens. En ASML had met Gerard Verdonschot een ideale CFO die niet geïnteresseerd was in wat iets kost, maar wat het opbrengt. Hij is creatief in het vinden van financiering, hij weerhoudt de accountant van vroegtijdige afboeking van voorraden en onderhanden werk, hij maakt tijdig afspraken met de belastingdienst over de fiscale behandeling van de werknemersaandelen.
Het boek bevestigt dat Nederland geen Silicon Valley is en het ook niet snel zal worden. Bij de beursgang van ASML geloofden onze pensioenfondsen niet in het verhaal van een Nederlands technologiebedrijf dat de wereld gaat veroveren. Het durfkapitaal moest van het buitenland komen, wat daarvoor royaal beloond is.
In de inleiding stelt Raaijmakers zich de vraag of je een bedrijf al in het prille begin kunt bedenken, of je in een vroegtijdig stadium al weet hoe het zich zal ontwikkelen. Het verhaal wordt opgepakt in 1951 als de kiem van ASML nog diep in de moederschoot van Philips verborgen ligt, en eindigt begin 1996 als het bedrijf stevig op eigen benen staat. In de tussentijd heeft het bedrijf te kampen met voorspelbare problemen maar ook met onverwachte tegenvallers. Raaijmakers laat zien dat het bedrijf veel mogelijkheden had om vroegtijdig te sneuvelen. Maar met doorzettingsvermogen, visie en op cruciale momenten ook een flinke dosis geluk, slaagt ASML er als een kat met negen levens in om de omstandigheden steeds weer naar haar hand te zetten. En zich te ontwikkelen tot het prachtige bedrijf waar heel Nederland bijzonder trots op kan zijn.
October 21, 2023
''Never Back Down Never What? Never Give Up.'' - Het is momenteel de tekst van één van de populairste TikTok-trends.
Het zou ook 1 op 1 toepasbaar zijn op de eerste decennia van ASML.
Momenteel is dat een winstmachine en by far het meest succesvolle Nederlandse bedrijf. ''Maar wat was onwaarschijnlijk dat het zo goed zou aflopen'' denk je tijdens het lezen. Van productieproblemen tot een eeuwig durende crises in de chipindustrie: geen plaag bleef ASML bespaard.
Ik bleef achter met een diep respect voor mensen als Arthur del Prado (baas ASM) & Gjalt Smit (oud-CEO): ze stonden aan de wieg van een monstermachine, maar zagen hier geen cent voor terug toen het zo ver was. Het avontuur had toen al teveel van ze gevergd.
Prachtig boek, je moet wel wat technische dingen googlen als je zoals ik werkelijk niks van techniek weet. Maar Raaijmakers houdt het overzichtelijk en kan smakelijk schrijven. Aanrader!
Het zou ook 1 op 1 toepasbaar zijn op de eerste decennia van ASML.
Momenteel is dat een winstmachine en by far het meest succesvolle Nederlandse bedrijf. ''Maar wat was onwaarschijnlijk dat het zo goed zou aflopen'' denk je tijdens het lezen. Van productieproblemen tot een eeuwig durende crises in de chipindustrie: geen plaag bleef ASML bespaard.
Ik bleef achter met een diep respect voor mensen als Arthur del Prado (baas ASM) & Gjalt Smit (oud-CEO): ze stonden aan de wieg van een monstermachine, maar zagen hier geen cent voor terug toen het zo ver was. Het avontuur had toen al teveel van ze gevergd.
Prachtig boek, je moet wel wat technische dingen googlen als je zoals ik werkelijk niks van techniek weet. Maar Raaijmakers houdt het overzichtelijk en kan smakelijk schrijven. Aanrader!
Displaying 1 - 2 of 2 reviews