What do you think?
Rate this book
بسیاری از علاقهمندان به فلسفه در ایران که با فضای مجازی بیگانه نیستند نام دانشنامه فلسفه استنفورد را شنیدهاند و چه بسا از این مجموعه کم نظیر بهره هم برده باشند. این دانشنامه حاصل طرحی است که اجرای آن در سال ۱۹۹۵ در دانشگاه استنفورد آغاز شد و همچنان ادامه دارد. این مجموعه از مدخلهای مناسبی برای ورود به گسترههای متنوع فلسفی برخوردار است و کسی که میخواهد برای اولین بار با مسأله یا مبحثی در فلسفه آشنا شود، یکی از گزینههای راهگشایی که پیش رو دارد این است که ابتدا به سراغ مدخل یا مدخلهای مربوط به آن در این دانشنامه برود.
نگارش، تدوین و انتشار مدخلهای دانشنامه فلسفه استنفورد به سرپرستی «دکتر ادوارد. ن. زالتا» افزون بر اینکه پیوندی فراگیر میان فضای دانشگاهی و عرصه عمومی برقرار کرده، ویژگیهای درخور توجه دیگری هم دارد و آن اینکه این دانشنامه به ویژه به کار دانشجویان و محققانی میآید که میخواهند در زمینهای خاص پژوهش کنند.
ترجمه و انتشار تدریجی این دانشنامه به زبان فارسی و فراهم کردن امکان مواجهه شمار هرچه بیشتری از خوانندگان علاقهمند با آن از جمله اهدافی بوده که چه بسا مورد نظر بانیان این طرح بوده لذا «انتشارات ققنوس» با همکاری گروهی از مترجمان به سرپرستی «دکترمسعودعلیا» و با کسب اجازه از گردانندگان دانشنامه فلسفه استنفورد (SEP) اقدام به ترجمه و انتشار این دانشنامه مینماید و امیدوار است چاپ این مجموعه استمرار پیدا کند.
نگارش، تدوین و انتشار مدخلهای دانشنامه فلسفه استنفورد به سرپرستی «دکتر ادوارد. ن. زالتا» افزون بر اینکه پیوندی فراگیر میان فضای دانشگاهی و عرصه عمومی برقرار کرده، ویژگیهای درخور توجه دیگری هم دارد و آن اینکه این دانشنامه به ویژه به کار دانشجویان و محققانی میآید که میخواهند در زمینهای خاص پژوهش کنند.
ترجمه و انتشار تدریجی این دانشنامه به زبان فارسی و فراهم کردن امکان مواجهه شمار هرچه بیشتری از خوانندگان علاقهمند با آن از جمله اهدافی بوده که چه بسا مورد نظر بانیان این طرح بوده لذا «انتشارات ققنوس» با همکاری گروهی از مترجمان به سرپرستی «دکترمسعودعلیا» و با کسب اجازه از گردانندگان دانشنامه فلسفه استنفورد (SEP) اقدام به ترجمه و انتشار این دانشنامه مینماید و امیدوار است چاپ این مجموعه استمرار پیدا کند.
96 pages, Paperback
Published January 1, 2015
1 person is currently reading
25 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
December 29, 2024
کتاب از مجموعه دانشنامه فلسفه استنفورد بود که به بررسی تنوع دینی به لحاظ اینکه گستردگیاش چقدره و چطور افراد تنوع دینی را میپذیرند، یا اینکه وجود ادیان متعدد با ادعاهای مختلف و متناقض چه معنایی داره، پرداخته بود.
به نسبت سایر کتابهای این مجموعه که تاحالا خوندم، ترجمه بهتری داشت.
در بررسی تنوع دینی ابتدا به تنوع اعتقاد به نوع و تعداد خدایان و سپس دیدگاه ادیان بر اشخاص پرداخته بود.
بعد از اون به قدرت و دخالت خداها پرداخته بود.
قسمتی از کتاب به بررسی اصطلاحی به نام هنوتئیستیک که نخستین بار ماکس مولر آلمانی بیانش کرده بود پرداخته بود:
در این مکتب افراد به خدایان متعدد اعتقاد دارند اما از میان آنها فقط یکی را که خدای برتر است میپرستند این در حالیست که درست است که فقط یک خدا پرستیده میشود اما بدین معنا نیست که فقط یک خدا شایسته پرستش است خدایان دیگر هم میتوانند شایسته پرستش باشند و قوم و قبیله دیگری ممکن است آنها را عنوان خدای برتر بپرستند.
در ادامه این تغییر خدای برتر باید به مصر باستان اشاره کنیم که هنگامی که فرعون تغییر میکرد یا پایتخت عوض میشد، خدای برتر که مورد پرستش عام قرار میگرفت نیز تغییر میکرد.
یه قسمتهایی اومده بود رویکردهای مختلف به تنوع دینی رو بررسی کرده بود. انحصارگرایی، شمول گرایی و کثرت گرایی سه تا رویکرد اصلی بودند:
1. انحصارگرایی میگه که یک دین خاص حقیقت نهایی را در اختیار دارد و سایر ادیان اشتباه یا ناقص هستند.
این دیدگاه برای بسیاری از افراد معتقد به دین چیز جذابیاست، اما با نقدهایی مثل عدم تحملپذیری و بیاعتنایی به تجربیات دیگران مواجه میشود.
2. شمولگرایی اما میگه که یک دین خاص حقیقت نهایی رو داره، اما برخلاف انحصارگراها، باور داره که سایر ادیان هم میتوانند تا حدی به این حقیقت دست یابند.
که خب این رویکرد انعطافپذیرتره، اما همچنان نوعی برتریطلبی داره.
3. کثرتگرایی هم که میگه همه ادیان معتبرند و راههای مختلفی به سوی حقیقت وجود داره.
نویسنده طبق نظریات جان هیک، استدلال میکنه که کثرتگرایی میتونه راهی سازگارتر برای مواجهه با تنوع دینی باشد، اما بازهم چالشهایی مثل تعیین معیار حقیقت یا معنا را دارد.
که خود نویسنده جلوتر نقدی بر هریک از این رویکرد ها وارد میکنه مثلا میگه انحصارگرایی ممکنه غیرعادلانه به نظر برسه، شمولگرایی ادیان دیگر را ناقص جلوه میده و کثرتگرایی ممکنه دچار نسبیگرایی شده و اهمیت حقیقت را کمرنگ کنه و از این چیزا.
به طور کلی جواب خاصی نمیده، توضیح زیادی هم نمیده؛ ولی وقتی کتاب با این حجم برمیداری میخونی همین حدود توقع رو باید داشته باشی دیگه.
دی ۱۴۰۳
به نسبت سایر کتابهای این مجموعه که تاحالا خوندم، ترجمه بهتری داشت.
در بررسی تنوع دینی ابتدا به تنوع اعتقاد به نوع و تعداد خدایان و سپس دیدگاه ادیان بر اشخاص پرداخته بود.
بعد از اون به قدرت و دخالت خداها پرداخته بود.
قسمتی از کتاب به بررسی اصطلاحی به نام هنوتئیستیک که نخستین بار ماکس مولر آلمانی بیانش کرده بود پرداخته بود:
در این مکتب افراد به خدایان متعدد اعتقاد دارند اما از میان آنها فقط یکی را که خدای برتر است میپرستند این در حالیست که درست است که فقط یک خدا پرستیده میشود اما بدین معنا نیست که فقط یک خدا شایسته پرستش است خدایان دیگر هم میتوانند شایسته پرستش باشند و قوم و قبیله دیگری ممکن است آنها را عنوان خدای برتر بپرستند.
در ادامه این تغییر خدای برتر باید به مصر باستان اشاره کنیم که هنگامی که فرعون تغییر میکرد یا پایتخت عوض میشد، خدای برتر که مورد پرستش عام قرار میگرفت نیز تغییر میکرد.
یه قسمتهایی اومده بود رویکردهای مختلف به تنوع دینی رو بررسی کرده بود. انحصارگرایی، شمول گرایی و کثرت گرایی سه تا رویکرد اصلی بودند:
1. انحصارگرایی میگه که یک دین خاص حقیقت نهایی را در اختیار دارد و سایر ادیان اشتباه یا ناقص هستند.
این دیدگاه برای بسیاری از افراد معتقد به دین چیز جذابیاست، اما با نقدهایی مثل عدم تحملپذیری و بیاعتنایی به تجربیات دیگران مواجه میشود.
2. شمولگرایی اما میگه که یک دین خاص حقیقت نهایی رو داره، اما برخلاف انحصارگراها، باور داره که سایر ادیان هم میتوانند تا حدی به این حقیقت دست یابند.
که خب این رویکرد انعطافپذیرتره، اما همچنان نوعی برتریطلبی داره.
3. کثرتگرایی هم که میگه همه ادیان معتبرند و راههای مختلفی به سوی حقیقت وجود داره.
نویسنده طبق نظریات جان هیک، استدلال میکنه که کثرتگرایی میتونه راهی سازگارتر برای مواجهه با تنوع دینی باشد، اما بازهم چالشهایی مثل تعیین معیار حقیقت یا معنا را دارد.
که خود نویسنده جلوتر نقدی بر هریک از این رویکرد ها وارد میکنه مثلا میگه انحصارگرایی ممکنه غیرعادلانه به نظر برسه، شمولگرایی ادیان دیگر را ناقص جلوه میده و کثرتگرایی ممکنه دچار نسبیگرایی شده و اهمیت حقیقت را کمرنگ کنه و از این چیزا.
به طور کلی جواب خاصی نمیده، توضیح زیادی هم نمیده؛ ولی وقتی کتاب با این حجم برمیداری میخونی همین حدود توقع رو باید داشته باشی دیگه.
دی ۱۴۰۳
February 26, 2018
موجز، جالب و فکربرانگیز. هر فراز را چندبار خواندم.
ابتنای بحث در این مدخل بر این نکته است که اساسا مناقشات دینی، اگرچه گزارههایی صدق و کذببردارند، اما راه حلی بینالاذهانی و جهانشمول برای و حل و داوری میان آنها، نه امروز و نه هرگز وجود نخواهد داشت. خود این فرض میتواند محل مناقشهای فلسفی و کلامی باشد، اما در نهایت بیش از آنکه ارزش فلسفی داشته باشد گویای واقعیت عملی روزگار ماست.
از این رهگذر متفکران فلسفهی دین کوشیدهاند در پس مباحثات کلامی، اخلاقیاتی برای ایستادگی یا جرح و تعدیل در باور همچنین اخلاقیاتی برای مواجهه با تنوع در زندگی اجتماعی برپا کنند. نکتهای که در جامعهی چندقطبی و آشوبزدهی ما باید به قید فوریت مورد بحث قرار گیرد.... پیش از آنکه دیر شود.
ابتنای بحث در این مدخل بر این نکته است که اساسا مناقشات دینی، اگرچه گزارههایی صدق و کذببردارند، اما راه حلی بینالاذهانی و جهانشمول برای و حل و داوری میان آنها، نه امروز و نه هرگز وجود نخواهد داشت. خود این فرض میتواند محل مناقشهای فلسفی و کلامی باشد، اما در نهایت بیش از آنکه ارزش فلسفی داشته باشد گویای واقعیت عملی روزگار ماست.
از این رهگذر متفکران فلسفهی دین کوشیدهاند در پس مباحثات کلامی، اخلاقیاتی برای ایستادگی یا جرح و تعدیل در باور همچنین اخلاقیاتی برای مواجهه با تنوع در زندگی اجتماعی برپا کنند. نکتهای که در جامعهی چندقطبی و آشوبزدهی ما باید به قید فوریت مورد بحث قرار گیرد.... پیش از آنکه دیر شود.
Displaying 1 - 2 of 2 reviews