"მსხვერპლი" ქართველი კლასიკოსი მწერლის, დავით კლდიაშვილის მოთხრობაა და ეს უკვე საკმარისია საიმისოდ , რომ მკითხველის მოლოდინი გამართლდეს! სოფელი. ახალგაზრდა ცოლ-ქმარი და... დედამთილი! თითქოს ადვილდა შეიძლება შინაარსთან მიახლოებული სიუჟეტის წარმოდგენა, მაგრამ აქ მოთხრობილი ამბავი არც ერთ "რძალდედამთილიანს" არ ჰგავს... მარინე ახალგაზრდა, ლამაზი, სიცოცხლით სავსე ქალია... ცხოვრებაც სისხლსავსე სურს მაგრამ...
David Kldiashvili (Georgian: დავით კლდიაშვილი, Davit' Kldiašvili) (August 29, 1862 – April 24, 1931) was a Georgian prose-writer whose novels and plays are concentrated on the degeneration of the country’s gentry and the miseries of the peasantry, boldly exposing the antagonisms of Georgian society. Born to an impoverished petite noble family in the province of Imereti, Georgia (then part of the Russian Empire), he was educated at the military schools of Kiev and Moscow (1880-1882). Returning to Georgia, he joined the Russian army. While serving in Batumi, he was close to the local intelligentsia and engaged in cultural activities. Deemed to be a non-reliable officer, he was forced to resign as a non-reliable officer during the Russian Revolution of 1905. During World War I, he was remobilized in the army and served on the Ottoman front. Following the 1917 February Revolution, he was demobilized and, sick and tired, returned to his native village. Kldiashvili’s best works belong to the first half of his life. He is said to have forgotten his Georgian while studying in Ukraine and to have had to relearn it. Nevertheless, he is regarded as an exemplary prose stylist with superb humor and gentler social satire. Since 1880s, his translations and original works were regularly published in Georgian press. The first major novel, Solomon Morbeladze (სოლომონ მორბელაძე) appeared in 1894, followed by Samanishvili's Step-Mother (სამანიშვილის დედინაცვალი, 1897), The Misfortunes of Kamushadze (ქამუშაძის გაჭირვება, 1900), Rostom Mashvelidze (როსტომ მანველიძე, 1910), and Bakula's Pigs (ბაკულას ღორები, 1920). His plays, especially Irine’s Happiness (ირინეს ბედნიერება, 1897) and The Misfortunes of Darispan (დარისპანის გასაჭირი, 1903) resemble the French comedies of the 1840s only set in an Imeretian village at the turn of the 20th century. They are typically tragicomic impregnated with what the author himself referred to as "tears mixed with a smile". In the 1920s, Kldiashvili returned to writing and produced his memoirs On the Road of My Life (ჩემი ცხოვრების გზაზე, 1925), as well as two new novellas published between 1924 and 1926. In 1930, he was awarded the title of People's Artist of Georgia
იმერეთზე მახსენდება ორი ადამიანი - ჩემი საუკეთესო მეგობარი და დავით კლდიაშვილი. ერთსაც და მეორესაც ირონიული ნარატივით გადავსებული მორალური კითხვის ნიშნები შემოაქვთ ჩემს ცხოვრებაში. ამიტომ მე ძალიან მიყვარს კონტექსტის ცვლილების მემატიანე დავით კლდიაშვილი.
ეს ნაწარმოები ფემინისტურ ჭრილში განსახილველი ტექსტიცაა და, როგორც კლდიაშვილს სჩვევია, ფსიქოლოგიური პორტრეტების არაერთგვაროვნების აღმოჩენის მექანიზმიც. ზოგადად, მე მგონია, რომ მწერალი ოსტატია მაშინ, როცა მაქსიმალურად მცირე ზომის ტექსტში მაქსიმალურად ზუსტად ასახავს პერსონაჟების პიროვნულ მახასიათებლებს. და იმის გამო, რომ ამ ბოლო დროს ჩემი დაწერილი არც ერთი წინადადება აღარ მხიბლავს, მხოლოდ იმასღა ვიტყვი, რომ ვერ იგებ, ვინ არის მსხვერპლი.
ყველაზე ცუდი, ყველაზე სასტიკი, ყველაზე შემაძრწუნებელი არის რეალიზმის გაუქრობელი განცდა, მიუხედავად იმისა, რომ სოციალური ღირებულებების ცვლილების შედეგად ქალების ყოფაც უნდა შეცვლილიყო კლდიაშვილის სასირცხვილო პერიოდის შემდეგ, მაგრამ არაფერი შეცვლილა, მეგობრებო, კითხვისას ზუსტად ვიცოდი, ტრაგიკული ამბის შორიდან დამკვირვებელი ბრაზითა და სიბრალულით რომ ვივსებოდი, სადღაც, იმავე წამს, რომელიღაც სახლში ხდებოდა ის, რასაც კლდიაშვილი აღწერს. და ამის გააზრება თუ ადამიანებს მოქმედებისკენ არ უბიძგებს, მე არ ვიცი, საერთოდ აქვს თუ არა აზრი კაცობრიობის არსებობას.
ასევე, ადამიანებს უყვართ წარმოსახვითი სამყაროს მონად ქცევა, როცა ცხოვრების დაღმავალი ტონალობა კონსტანტური მრუდი ხდება.
ძალიან ძნელი იყო, უბედურად მძიმე იყო ამ მოთხრობის წაკითხვა. ბოლოში კი, ისე, როგორც იმ პერიოდის ბევრ კარგ ქართულ მოთხრობაში, სულ აპოგეას აღწევს მოვლენების სიგიჟე. შვილი, დედამთილი, "ქალაჩუნა" ქმარი, კერიაში ნაგდები, ნაცარმიყრილი და მერე სახელდახელოდ გავარვარებული ნალით "მძახალის" დადაღვა, შვილის სიკვდილი... რომელი ერთი უნდა დაიტიო გონებაში? Ადამიანურად მოიქცა ვითომ იმ უიღბლო, საწყალი გოგოს მამა? სხვის დაუნდობლობას, სხვის გაუტანლობას, ცეცხლშემონთებულ გულზე მისი გაბოროტებაც მიამატა და კი მოუსწრაფა სიკვდილი საკუთარ შვილს… ძნელია ამ მოთხრობის დავიწყება. ისე ჩვენი კლასიკოსისთვის დამხასიათებელი წყალივით ქართულით, ლიტერატურული სიტყვის ნამდვილი ოსტატობითაა დაწერილი "მსხვერპლი".
უსამართლო იქნება მხოლოდ მარინეზე საუბარი, როგორც მსხვერპლზე. ვფიქრობ, ამ მოთხრობაში ფეფენაც მსხვერპლია. ადრე დაქვრივდა და ფსიქოლოგიური წნეხის გამო ვერ გამოსცადა სიცოცხლით სავსე ცხოვრება, თუ რაში გამოიხატება ქალური სილაღე, მან არ იცოდა რა არის კომუნიკაციის ეშხი და სწორედ ამიტომ აღიზიანებდა მარინე და მიიჩნევდა მის "ფერად" ცხოვრებას მრუშობად. მოკლედ რომ ვთქვათ ის ქვეყნიურმა უსამართლობამ გააბოროტა ან დააბრმავა.
პატარა მოთხრობა, რომელიც უამრავ ემოციას იტევს და მათ შორის ყველაზე მკაფიო - ბრაზი. ვბრაზობ ამდენი უსამართლობისგან, ორპირობისგან, უგნურობისგან და იმის გამო, რომ დრო არაფერს ცვლის(ქართული რეალობა ამ მოთხრობისგან შორს არ წასულა)
დღესაც, სადღაც, ასე სრესენ ფეხქვეშ ქალის თავმოყვარეობას. დღესაც, სადღაც ასე აცახცახებს და ცრემლები ახრჩობს უდანაშაულო, თუმც თავზე ლაფდასხმულ ქალს. ცას კიბე აკლია, მიწას სამართალი.))😓
სრული სიზუსტით ასახული რეალობა, არა მარტო მაშინდელი საქართველოსი,არამედ დღევანდელისაც. სამწუხაროდ,მსხვერპლი მხოლოდ მარინე არ იყო ამ მოთხრობაში. ფეფენა, ნიკა, ონისიმე, სოფიო,მარკოზი,ესმა- ყველა! ყოველი მათგანი ჩვენი უსამართლო წუთისოფლის მსხვერპლი გახლდათ... სიმწრისა და სინანულის ცრემლები წამსკდა დასასრულს. სხვანაირად კი როგორ დასრულდებოდა ესოდენ მელანქოლიური ნაწარმოები?!