Ὅπου ἢν κῆπος: Η μεσογειακή νησιωτική οικονομία της Άνδρου σύμφωνα με το οθωμανικό κτηματολόγιο του 1670

by Ηλίας Κολοβός (Editor)

Η µελέτη αυτή επιχειρεί να αναλύσει µια µικρού µεγέθους οικονοµία ενός µεσογειακού νησιού, της Άνδρου, µε βάση τα δεδοµένα του οθωµανικού κτηµατολογίου του έτους 1670, το οποίο δηµοσιεύεται ολόκληρο στο τέλος του βιβλίου σε µεταγραφή στα σύγχρονα τουρκικά και µετάφραση στα ελληνικά. Το οθωµανικό κτηµατολόγιο καταγράφει έναν-έναν τους ιδιοκτήτες γης στην Άνδρο και τις περιουσίες τους ανά οικισµό, αµέσως µετά το τέλος του Κρητικού Πολέµου. Αποτελεί µια σχεδόν πλήρη αποτύπωση του οικιστικού δικτύου του νησιού και των ανθρώπων του στα χρόνια των Οθωµανών· οι σύγχρονοι Ανδριώτες που θα ξεφυλλίσουν τις σελίδες της έκδοσης του κτηµατολογίου θα συναντήσουν εδώ τους οικισµούς, τα βαφτιστικά και τα οικογενειακά ονόµατα των παλαιότερων Ανδριωτών, καθώς η βασική δοµή του πληθυσµού και της εγκατοίκησης στο νησί είχε ήδη αποκρυσταλλωθεί στα χρόνια των Οθωµανών και δεν είχε αλλάξει µέχρι πολύ πρόσφατα. Επίσης, η ανάλυση των περιουσιών και των µεγεθών της οικονοµίας του νησιού στην δεδοµένη χρονική στιγµή, δηλαδή στα τέλη του 17ου αιώνα, αποκαλύπτει –σύµφωνα µε τις εκτιµήσεις της µελέτης– το λησµονηµένο σήµερα αγροτικό παρελθόν της Άνδρου, που τότε ξανοιγόταν ακόµη δειλά στην ναυτιλία, κυρίως µέσω της εµπορευµατοποίησης του µεταξιού. Επιπλέον, η ανάλυση της κατανοµής των περιουσιών µε βάση το οθωµανικό κτηµατολόγιο µας δίνει την δυνατότητα να εντοπίσουµε την κοινωνική διαστρωµάτωση στην Άνδρο των πρώιµων νεότερων χρόνων, µεταξύ των αρχόντων της Χώρας και των αγροτικών πληθυσµών που καλλιεργούσαν την γη και έβοσκαν τα κοπάδια τους στις κοιλάδες και τις πλαγιές του νησιού.

320 pages, Paperback

First published July 17, 2017

About the author

Ο Ηλίας Κολοβός είναι αναπληρωτής καθηγητής Οθωμανικής Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και διευθυντής του διεθνούς μεταπτυχιακού προγράμματος Οθωμανικής Ιστορίας στο ίδιο Τμήμα.

Γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε Ιστορία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, όπου υποστήριξε τη διδακτορική διατριβή του με αντικείμενο την ιστορία της μετάβασης από τη βυζαντινή στην οθωμανική κυριαρχία στην ύπαιθρο της Θεσσαλονίκης. Έμαθε τουρκικά και οθωμανική παλαιογραφία στη Θεσσαλονίκη και στην Κωνσταντινούπολη, σε αναζήτηση του «Άλλου» στην ιστορία, αλλά και προκειμένου να συννενοείται με τους φίλους του στην «άλλη» όχθη του Αιγαίου.

Έχει συγγράψει, επιμεληθεί και συνεπιμεληθεί βιβλία και άρθρα σε ελληνικές και διεθνείς δημοσιεύσεις.