Σκληρό καρύδι

by Ελένη Σβορώνου

Η Αϊσέ, ένα εννιάχρονο κορίτσι, μιλάει με κέφι, τόλμη και λίγο παράπονο για τη ζωή της. Μοιράζεται τα ίδια βάσανα με όλα τα παιδιά της ηλικίας της: σχέσεις με τους συμμαθητές και τον αδερφό της, φιλίες, μαθήματα, παιχνίδι... Έχει όμως και τις δικές της, τις πιο βαθιές και βουβές έγνοιες, για μια πατρίδα που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει. Βάζει μαζί νοσταλγία, φόβο, πείσμα, χιούμορ και θέληση, και φτιάχνει έτσι το ιδιαίτερο γλυκό της δικής της ζωής. Μας κερνάει όλους απλόχερα. Ακόμη κι όσους έτυχε να την πικράνουν. Η Αϊσέ ξέρει να παίζει μπάλα. Εσύ; (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

48 pages

Published June 1, 2015

About the author

Η Ελένη Σβορώνου (γεν. 1965) είναι συγγραφέας παιδικής και νεανικής λογοτεχνίας. Βιβλία της έχουν βραβευτεί από τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά (Η μπαλάντα της Ζηνοβίας απέσπασε το Α’ βραβείο μυθιστορήματος, ενώ Ο Ψαροντουφεκάς και Το πάτημα του Έλληνα απέσπασαν εύφημο μνεία και έπαινο), έχουν συμπεριληφθεί στις βραχείες λίστες των βραβείων του περιοδικού «Αναγνώστης» (Πιάστε τους γκραφιτάδες, Στον Αστερισμό των Διδύμων, Το Πάτημα του Έλληνα), του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου (Δικηγόρος με μουστάκια και ουρά, Η μπαλάντα της Ζηνοβίας), των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας (Ο βυθός με τα σοκολατόδεντρα και Οι συνωμότες της τσουγκράνας) και των βραβείων κοινού του Public (O Ψαροντουφεκάς και Mην τρως ό,τι σου σερβίρουν).
Το βιβλίο της Σκληρό καρύδι έχει συμπεριληφθεί στα White Ravens 2016, τιμητική διάκριση που απονέμεται σε βιβλία που αξίζουν διεθνούς προσοχής λόγω των θεμάτων που πραγματεύονται και της εξαιρετικής και πρωτοπόρου εικαστικής και λογοτεχνικής προσέγγισής τους.
Συντονίζει σεμινάρια δημιουργικής γραφής για ενήλικες και παιδιά, ενώ παράλληλα παρουσιάζει βιβλία νεανικής λογοτεχνίας στο περιοδικό «Αναγνώστης».
Με πρώτο πτυχίο από τη Φιλοσοφική σχολή του ΑΠΘ και μεταπτυχιακό στη Διαχείριση Πολιτιστικής Κληρονομίας από το Πανεπιστήμιο του Birmingham, είναι Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο WWF Ελλάς. Σχεδιάζει και υλοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα για την αειφορία και τον πολιτισμό.
Έχει συνεργαστεί με φορείς όπως η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, το Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση και το Παιδικό Μουσείο για τη δημιουργία εμπειριών μάθησης για παιδιά και παιδαγωγούς για τη φύση, τον πολιτισμό και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Reviews

[Mk · Rating 3 out of 5]

Παρόλο που αυτό το βιβλίο έχει αποσπάσει πολύ καλές κριτικές από εκπαιδευτικούς και λογοτέχνες, προσωπικά δεν το θεωρώ από τα καλύτερα βιβλία για την προσέγγιση του προσφυγικού.
Έχει κάποια προβληματικά στοιχεία τα οποία σκεφτόμουν μέρες πριν γράψω αυτήν την κριτική και συνεχίζουν να με ενοχλούν.
Αφενός, έχουμε την Αϊσέ, η οποία δεν έχει στην πραγματικότητα δική της φωνή. Η συγγραφέας είναι Ελληνίδα, όπως και η κυρία Περσεφόνη η οποία της μεταβίβασε την ιστορία της εξαρχής, βάση της οποίας εμπνέεται και γράφει η συγγραφέας. Με ενοχλεί αυτό σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το βιβλίο είναι σε α' ενικό πρόσωπο. Επιπλέον, νομίζω ότι προάγεται μια ωραιοποιημένη εκδοχή της Ελλάδας (πέρα από τον ναρκομανή στο πάρκο), με την πρωταγωνίστρια να προσπαθεί μανιωδώς να ενσωματωθεί, ενθυμούμενη μόνο αρνητικά στοιχεία από την πατρίδα της (θανάτους, βομβαρδισμούς, περιορισμένα δικαιώματα των γυναικών). Μάλιστα, τα μόνα πολιτισμικά στοιχεία που κρατάει από την κουλτούρα της με αγάπη είναι η θρησκεία της και το όνομα της. Την θρησκεία δεν θα την σχολιάσω, γιατί μιλάμε για ένα παιδί, που όπως όλοι οι συνομήλικοι του, έχει τον δικό του τρόπο να προσεγγίζει το θέμα. Όσο για το όνομα, φαίνεται πως η πρωταγωνίστρια μάχεται για αυτό ( [Αϊσέ σημαίνει ζωή. Όχι, Αϊσέ να με λέτε και ας σας δυσκολεύει λίγο]) λόγω του ότι είναι το όνομα της γιαγιάς της και όχι λόγω της σύνδεση του με την κουλτούρα της.
Παρόλα αυτά, θεωρώ πως ένα βιβλίο μπορεί να είναι πολύ ελαστικό ανάλογα με τον τρόπο που προσεγγίζεται, παρουσιάζεται και δουλεύεται (από τον εκπαιδευτικό/γονιό).
Η αναθεωρημένη έκδοση περιέχει και ορισμένες δραστηριότητες στο τέλος, που πιστεύω ότι δίνουν μία ώθηση προς την ορθότερη προσέγγιση του προσφυγικού, χωρίς να είναι και αυτές απόλυτα άρτιες.
Συμπερασματικά, το βρήκα καλό βιβλίο, με ορισμένα προβληματάκια και προσωπικά θα το δούλευα παράλληλα με άλλα βιβλία, όπως το The Mediterranean.