Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: Η ζωή και το έργο του

by Octave Merlier, Διονύσιος Π. Αλικανιώτης (translator)

Το νεοελληνικό έργο του Μερλιέ είναι τεράστιο. Αρχίζει όμως με τον Παπαδιαμάντη.
Ο Merlier, έχοντας ήδη μελετήσει εις βάθος τον Παπαδιαμάντη και έχοντας νιώσει τί αριστουργήματα βρίσκονται κάτω από τους τίτλους των διηγημάτων του μεγάλου πεζογράφου, αποφασίζει το 1928 (και μάλιστα τη Μεγάλη Παρασκευή, σαν να ήθελε, κάνοντας Πάσχα στο νησί του Παπαδιαμάντη, να αποκτήσει βιωματική εμπειρία των έργων του) να επισκεφθεί τη Σκιάθο. Το ταξίδι το περιγράφει σε αδρές γραμμές στο έργο που εκδίδουμε εδώ. Ακολουθούν και άλλα ταξίδια. Όταν ο Merlier φτάνει για πρώτη φορά στη Σκιάθο βρίσκονται ακόμα εν ζωή τρεις αδελφές του Παπαδιαμάντη: η Σοφούλα (...), η Ουρανία (...) και η Κυρατσούλα (...). Ο Γάλλος διανοούμενος περνά τα πέντε τουλάχιστον επόμενα καλοκαίρια στη Σκιάθο και αυτό τον βοηθά να εισδύσει όλο και πιο πολύ στο πνεύμα του Παπαδιαμάντη. Καρπός όλης αυτής της εργασίας είναι η μετάφραση επτά διηγημάτων του μεγάλου πεζογράφου με ευρεία εισαγωγή. Ο συγγραφέας στα μεταφρασμένα διηγήματα με την Εισαγωγή που εκδίδονται το 1934 από τις εκδόσεις «Les Belles Lettres» δίνει τον τίτλο Skiathos, ile grecque. [...] (Απόσπασμα από την εισαγωγή της έκδοσης)

Πρὶν μεταβεῖ γιὰ πρώτη φορὰ στὴ Σκιάθο, τὴ Μ. Παρασκευὴ τοῦ 1928 –ὁ Ὀκτάβιος Μερλιέ– καὶ συναντήσει τὶς τρεῖς ἐπιζῶσες ἀκόμα τότε ἀδελφὲς τοῦ Παπαδιαμάντη, ἦταν ἤδη κάτοχος ὅλου τοῦ πρωτότυπου παπαδιαμαντικοῦ ἔργου. Ἀσχολούμενος μετὰ ταῦτα καὶ ἐπὶ μία πενταετία μὲ τὸν Παπαδιαμάντη κατέληξε στὴ συγγραφὴ βραχείας ἀλλὰ περισπούδαστης μελέτης ἑβδομήντα περίπου σελίδων ὑπὸ τὸν τίτλο: Alexandre Papadiamandis. Sa vie et son oevre. Ἡ μελέτη αὐτή, ἡ πρώτη ποὺ ἐξετάζει σφαιρικὰ καὶ συνολικὰ καὶ ὄχι ἀποσπασματικὰ τὸ ἔργο τοῦ μεγάλου δημιουργοῦ, τοποθετήθηκε ἀπὸ τὸν συγγραφέα ὡς Εἰσαγωγὴ στὴ γαλλικὴ μετάφραση ἑπτὰ διηγημάτων τοῦ Παπαδιαμάντη, ἡ ὁποία κυκλοφόρησε ὑπὸ τὸν γενικὸ τίτλο Skiathos, île grecque. Ἡ μελέτη τοῦ Μερλιὲ διακρίνεται ἀπὸ σπάνια (ἰδίως γιὰ ξένο) γνώση τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας καὶ τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ, τῶν δογμάτων τῆς ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καὶ ἰδιαίτερα τοῦ λειτουργικοῦ της, καθὼς καὶ ἀπὸ ἀπόλυτη γνώση τοῦ ἔργου τοῦ Παπαδιαμάντη, ἕως τὴν παραμικρὴ λεπτομέρεια. Ἡ μελέτη περιλαμβάνει στοιχεῖα βιογραφικά, τὸ ἔργο του καὶ ἀναφορές στή γλώσσα καὶ τὸ ὕφος τῶν κειμένων του. Δυστυχῶς, ἕνα τόσο ἐμβριθὲς καὶ ἀπολύτως ἄρτιο ἔργο πρώιμης (γιὰ τὴν παπαδιαμαντικὴ ἔρευνα) ὡριμότητας καὶ ἐπίσης ἕνα ἔργο στὸ ὁποῖο παραπέμπουν οἱ περισσότεροι μελετητὲς τοῦ Παπαδιαμάντη, εἶχε μείνει ἕως σήμερα ἀμετάφραστο καὶ ἑπομένως ἄγνωστο στὸ παπαδιαμαντικὸ ἀλλὰ καὶ τὸ εὐρύτερο ἀναγνωστικὸ κοινό.

240 pages, Paperback

First published January 1, 1935