What do you think?
Rate this book
دربارهی زبان فارسی
343 pages, Paperback
Published October 1, 1961
1 person is currently reading
11 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
January 20, 2017
مطلبهایی که در این مجموعه گردآوری شده، مقالههایی است دربارۀ مباحث کلی زبانشناسی و پارهای نکتهها درباب زبان فارسی و قواعد دستوری آن. این نوشتهها را خانلری پیش از اینکه در قالب کتاب منتشر کند، در فاصلۀ سالهای ۱۳۲۲ تا ۱۳۴۰ در مجلۀ «سخن» و مجلۀ «دانشکدۀ ادبیات تهران» چاپ کرده بوده و پس از گذشت مدتی از نشر آنها، بهسبب کمیابشدن، بر آن میشود تا به این شکل آنها را عرضه نماید.
کتاب در دو بخش تدوین شده است: الف. کلیات؛ ب. نکتههایی دربارۀ دستور زبان فارسی.
مقالههای بخش نخست که دربرگیرندۀ کلیاتی درخصوص زبانشناسی است، عمدتاً همان مقالههایی است که خانلری چند سال بعد از منتشرکردن این کتاب، در کتاب «زبانشناسی و زبان فارسی» گرد آورده است. فرق این بخش از دو کتاب فقط این است که در کتاب «زبانشناسی و زبان فارسی» سهچهار مقاله افزون بر اینها آمده که در این کتاب از آنها نشانی نیست. آن مقالهها اینها است: «زبان و زبانشناسی»، «تحول زبان فارسی»، «زبان و جامعه (بحثی از علم دلالت الفاط)».
قسمت دوم این اثر حاوی نکتههایی گرانبها و سودمند است که اغلب در حوزۀ درستوغلطهای زبانی است. تا آنجا که مطلعم، عمدۀ این نکتهها را نخستینبار خانلری مطرح میکند و بعدها در کتابهایی با موضوع ویرایش و درستنویسی بسیاری از نویسندهها بیارجاع از آنها در اثرشان یاد میکنند. ازاینحیث، خواندن این مقالهها بسیار بسیار سودمند است و مخاطب را با مطالبی دستاول آشنا میسازد.
عنوانمقالههای هر بخش چنین است:
الف. کلیات:
ـ «پیدایش زبان»؛
ـ «اختراع زبان و خط»؛
ـ «زبان ایران»؛
ـ «تحول زبان»؛
ـ «زبان و لهجه»؛
ـ «طرح تحقیق در لهجههای محلی»؛
ـ «دفاع از زبان فارسی»؛
ـ «زبان یأجوج و مأجوج»؛
ـ «لفظ عامه و لفظ قلم»؛
ـ «بیان»؛
ـ «نویسندگی»؛
ـ «بیماری الفاظ»؛
ـ «تدریس ادبیات فارسی»؛
ـ «درس فارسی»؛
ـ «خط و زبان»؛
ـ «زبان و خط»؛
ـ «دربارۀ تغییر خط فارسی»؛
ـ «شیوۀ خط فارسی».
ب. نکتههایی دربارۀ دستور زبان فارسی:
ـ «پسوند مصدر»؛
ـ «نقشبازیکردن»؛
ـ «شرایط/ اوضاع»؛
ـ «درازنویسی»؛
ـ «برعلیه»؛
ـ «او، او، او»؛
ـ «یکی از... ترین»؛
ـ «باید، بایست، بایستی»؛
ـ «گفتی و گویی»؛
ـ «’بر سر‘ یا ’در سر‘»؛
ـ «را»؛
ـ «به گردن، در گردن، از گردن»؛
ـ «است/ هست»؛
ـ «حذف حرفاضافه»؛
ـ «یک»؛
ـ «جملۀ وصفی»؛
ـ «رفته، رفته است»؛
ـ «دوخته بود، دوخته شده بود»؛
ـ «لغتهای عربی در شاهنامه».
کتاب در دو بخش تدوین شده است: الف. کلیات؛ ب. نکتههایی دربارۀ دستور زبان فارسی.
مقالههای بخش نخست که دربرگیرندۀ کلیاتی درخصوص زبانشناسی است، عمدتاً همان مقالههایی است که خانلری چند سال بعد از منتشرکردن این کتاب، در کتاب «زبانشناسی و زبان فارسی» گرد آورده است. فرق این بخش از دو کتاب فقط این است که در کتاب «زبانشناسی و زبان فارسی» سهچهار مقاله افزون بر اینها آمده که در این کتاب از آنها نشانی نیست. آن مقالهها اینها است: «زبان و زبانشناسی»، «تحول زبان فارسی»، «زبان و جامعه (بحثی از علم دلالت الفاط)».
قسمت دوم این اثر حاوی نکتههایی گرانبها و سودمند است که اغلب در حوزۀ درستوغلطهای زبانی است. تا آنجا که مطلعم، عمدۀ این نکتهها را نخستینبار خانلری مطرح میکند و بعدها در کتابهایی با موضوع ویرایش و درستنویسی بسیاری از نویسندهها بیارجاع از آنها در اثرشان یاد میکنند. ازاینحیث، خواندن این مقالهها بسیار بسیار سودمند است و مخاطب را با مطالبی دستاول آشنا میسازد.
عنوانمقالههای هر بخش چنین است:
الف. کلیات:
ـ «پیدایش زبان»؛
ـ «اختراع زبان و خط»؛
ـ «زبان ایران»؛
ـ «تحول زبان»؛
ـ «زبان و لهجه»؛
ـ «طرح تحقیق در لهجههای محلی»؛
ـ «دفاع از زبان فارسی»؛
ـ «زبان یأجوج و مأجوج»؛
ـ «لفظ عامه و لفظ قلم»؛
ـ «بیان»؛
ـ «نویسندگی»؛
ـ «بیماری الفاظ»؛
ـ «تدریس ادبیات فارسی»؛
ـ «درس فارسی»؛
ـ «خط و زبان»؛
ـ «زبان و خط»؛
ـ «دربارۀ تغییر خط فارسی»؛
ـ «شیوۀ خط فارسی».
ب. نکتههایی دربارۀ دستور زبان فارسی:
ـ «پسوند مصدر»؛
ـ «نقشبازیکردن»؛
ـ «شرایط/ اوضاع»؛
ـ «درازنویسی»؛
ـ «برعلیه»؛
ـ «او، او، او»؛
ـ «یکی از... ترین»؛
ـ «باید، بایست، بایستی»؛
ـ «گفتی و گویی»؛
ـ «’بر سر‘ یا ’در سر‘»؛
ـ «را»؛
ـ «به گردن، در گردن، از گردن»؛
ـ «است/ هست»؛
ـ «حذف حرفاضافه»؛
ـ «یک»؛
ـ «جملۀ وصفی»؛
ـ «رفته، رفته است»؛
ـ «دوخته بود، دوخته شده بود»؛
ـ «لغتهای عربی در شاهنامه».
Displaying 1 of 1 review