Γκρόζνι

by Khaleed Gazra

Το Γκρόζνι είναι εδώ. Η πρωτεύουσα της Τσετσενίας χτυπάει στην καρδιά των Εξαρχείων. Γιατί το πρώτο βιβλίο του Γιάζρα είναι πλέον γεγονός.
Μη με μπερδεύεις για Σάββατο / είμαι απλά μια γαμημένη Τρίτη, ξεκαθαρίζει από νωρίς, και γίνεται φανερό: το βιβλίο αυτό δεν απευθύνεται σε όλους.
Γιατί οι λέξεις του δεν μνημονεύουν τις πέργολες του Αιγαίου αλλά τον Λουκμάν, μια τυχαία ράφτρα, το παιδί που δολοφονήθηκε παιδί, μια πόρνη από τη Σενεγάλη.
Γιατί οι λέξεις του έχουν αποδράσει από τα μαθηματικά της εξουσίας και φώλιασαν κάπου στην Αθήνα, εκεί όπου ο Δεκέμβρης έχει καμιά, εκεί όπου οι εργάτες σπάσαν τα ρολόγια στα καμπαναριά.
Γιατί είναι εξόριστος από τότε που είπε δεν έχω πατρίδα / κατοικώ μέσα στις λέξεις / μαυροφορεμένες / αιχμάλωτες.
Γιατί οι λέξεις του δεν χαρίζονται στους νέους ποιητές που όλη την ώρα ποζάρουν για λαϊφστάιλ περιοδικά / μιλώντας για τη λοξή τους τη ματιά / ενώ κοιτάνε πάντα μπροστά.
Γιατί οι λέξεις του αγκαλιάζουν τους ανθρώπους που έστυψαν τις γροθιές τους στo θάνατο ενός εργάτη.
Όλους αυτούς που κουβαλούν στις χούφτες τους τη σκόνη της πατρίδας: Έφυγε η Συρία έφυγε / πήρε τη γεωπολιτική της θέση κι έφυγε / κι έμειναν όλοι να κοιτούν τη μαύρη τρύπα στο χάρτη.
Πολλοί είναι οι λόγοι που το μέταλλο του βιβλίου αυτού δεν προορίζεται για όλους παρά μονάχα για αναγνώστες και αναγνώστριες που εντοπίζουν στην ποίηση ένα πεδίο απελευθέρωσης. Κι είναι σίγουρο πως εκείνοι θα καταλάβουν πως το Γκρόζνι δεν βγήκε από τυπογραφείο. Εξήλθε απευθείας από μεταλλωρυχείο.
Γκρόζνι θα πει: ποίηση από μαντέμι. (Από την παρουσίαση της έκδοσης)

64 pages, Paperback

Published April 1, 2016

Reviews

[ιφιγένεια παπούλη]

μια συλλογή που «χρειάζεται μια νέα γλώσσα» και παράλληλα τη φτιάχνει

*
«τώρα που έγιαναν οι πληγές στις παλάμες μου
μπορώ να προσευχηθώ στους ανθρώπους,
ντυμένος με τα ρούχα της κυριακής.»

[angeliki m · Rating 5 out of 5]

Αν είναι να με σκοτώσουν τότε καλύτερα να με σκοτώσουν σε μια ξένη γλώσσα. (σ. 57)

[Symeon Andronidis · Rating 3 out of 5]

Η ποιητική συλλογή του Γιάζρα τιτλοφορείται 'Γκρόζνι' και φέρει τα προσίδια χαρακτηριστικά μίας ανοιχτής απεύθυνσης που δύναται να αναφέρουμε ό,τι 'συνδιαλέγεται' με την μορφή του χρονικού. O ποιητικός λόγος, τείνει προς την κατεύθυνση του υποδείγματος που καταθέτει ο Μανόλης Αναγνωστάκης ("σαν πρόκες πρέπει να καρφώνονται οι λέξεις"), τροφοδοτούμενος από τις εκφάνσεις της κρίσης του ελληνικού κοινωνικοοικονομικού σχηματισμού, από το 'φαντασιακό' του 'Δεκέμβρη' του 2008 (με την εν γένει εξεγερσιακή δυναμική του), από τις διαστάσεις που προσέλαβε το προσφυγικό-μεταναστευτικό ζήτημα μετά το 2015, από το πρόσημο της Χρυσαυγίτικης βίας που αρθρώθηκε και αναπαρήχθη στο πεδίο του δρόμου, συμπεριλαμβάνοντας και τους όρους άσκησης μίας βίας καθημερινής και 'συστημικής.' Με τις συγκεκριμένες και επάλληλες διαστάσεις να συναρθρώνονται 'φορτισμένα,' λαμβάνει χώρα η συγκρότηση ενός ποιητικού πεδίου το οποίο και, εν προκειμένω, διεκδικεί να καταστεί 'ρέκβιεμ' μίας γενεάς (η γενεακότητα φέρει σημάνσεις εντός ποίησης) που ενηλικιώνεται βίαια, κινούμενη στον αστερισμό του θρυμματισμού και περαιτέρω, της κρίσης και συνακόλουθα, της αίσθησης της απώλειας 'κεφαλαίου' που δεν είναι μόνο 'υλικό.' Εξ αρχής ο Γκρόζνι αναδεικνύει τις κατευθύνσεις του, προσδιορίζει με τέτοιον τρόπο το υλικό του, ώστε να νοηματοδοτείται εκ νέου μία ευρύτερη κοινωνικοπολιτική συνθήκη, ανα-πλαισιώνει το σημαίνον 'γλώσσα' που έρχεται σε 'επαφή' με τον ίδιο τον 'μύθο' της, αντιστρατεύεται συναισθηματισμούς, υιοθετώντας μοτίβα ασκούμενης, και στην ποίηση του, επαναστατικής και 'λυτρωτικής' βίας, σημασιοδοτώντας ή αλλιώς, αναπαριστώντας το περιεχόμενο (στερεοτυπικά δοσμένο, κάτι που φέρει τον ποιητή να 'επικοινωνεί' με τις αριστερής χροιάς, προσεγγίσεις περί 'μικροαστού') της μικροαστικής 'απειλής' που 'κρύβεται' στα μικρά διαμερίσματα των αστικών κέντρων. Η 'φορτισμένη' έως και στρατευμένη ποίηση του Γιάζρα, επιδιώκει να λειτουργήσει ως έναυσμα καταγραφής ιστοριών (εργαζομένων/μεταναστών), εγγράφει στο εσωτερικό της τις φόρμουλες της 'ζωντανής' επιτέλεσης, της performance που διεκδικεί την κοινοποίηση της, το να καταστεί αφηγήσιμη με και δίχως σκηνικό, αποτελώντας, την απόδοση του 'Δεκέμβρη' του 2008 με 'άλλα μέσα.' Ο κάθετος διαχωρισμός 'εχόντων' και 'κατεχόντων' διαγράφεται ανάγλυφα, όπως και η έγκληση μίας κρίσης που 'φονεύει.' Το 'Γκρόζνι' δύναται να προβάλλει τα χαρακτηριστικά μίας ποίησης και περί ιστορικής κρίσης, επανεπινοώντας τις πλαισιώσεις μίας βίας που κατατίθεται έντονα, με τρόπο που δεν απαντάται συχνά στον ελληνικό ποιητικό λόγο. Θεωρούμε ό,τι αξίζει να διαβαστεί και ωσάν ποίηση η οποία και ενέχει, εκφραστικά, τα πλαίσια των βαθυ-δομικών αντιθέσεων και εντάσεων που προκλήθηκαν στο ελληνικό κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι την τελευταία δεκαπενταετία, όντας στο χρονικό μεταίχμιο μεταξύ 'Δεκέμβρη' (κατάσταση 'κρίσης') και κρίσης του ελληνικού Κεφαλαιοκρατικού Τρόπου Παραγωγής.