What do you think?
Rate this book
محاکمه ارسطو
سال نشر: خردادماه 1394
168 pages, Unknown Binding
Published May 1, 2015
3 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
October 18, 2016
* حرف "حساب" کتاب چیست
چنانکه از عنوان کتاب پیداست نویسنده در این اثر کوشیده ارسطو رو به محاکمه بکشه. اما بابت چه کاری؟ بابت پروراندن اسکندر؛ کسی که علم و تمدن و مذهب ایران رو یا به نابودی کشوند یا به تاراج برد. حق دارید بپرسید اینکه اسکندر به ایران حمله کرد و دست به نابودی خیلی چیزها زد، چه دخلی به ارسطوی بدبخت داره؟ اون وقته که نویسنده نیت اصلیش رو در این کتاب بروز می ده: اینکه پشت سر همه ی این اتفاقات ارسطو است؛ همو که به دنبال نابودی ایران بود - هم به دلایل کلی و هم به دلیل انتقام شخصی بابت مرگ هرمیاس. درس های اوست که اسکندر رو به نابودی ایران ترغیب کرد
اما همه ی ماجرا این نیست. ارسطو بعد از بزرگ شدن اسکندر و حمله به ایران و هند و ... بهره ی فراوانی از آثار علمی ایرانیان و هندیان و ... برد - مثلا اسکندر دستور ترجمه ی آثار دینی و علمی ایرانیان رو داد و به نزد ارسطو فرستاد اما اصل آثار رو به آتش کشید. همچنین اسکندر زیردستان بسیاری رو مجبور کرد که به کارهای علمی ارسطو کمک کنند و مثلا از هند و ... براش گیاهان و حیواناتی رو بفرستند یا حداقل توصیف کنن. برای همینه که بعد از این حملات، یعنی در دوره ی حدودا ده ساله ی پایانی عمر ارسطو، ناگهان آن ارسطویی که ما می شناسیم بروز می کنه با انبوهی از آثار در حوزه های متفاوت
البته نویسنده به این مطالب سیاسی اکتفا نکرده و کوشیده هر جا نقصان اخلاقی ای از ارسطو نقل شده در کتابش بیاره - از ولگردی های جوانی تا پریدن دور زن هرمیاس. پایان داستان هم شکست ارسطو است و اسکندر از تمدن ایران. اسکندر مبهوت تجمل ایرانیان میشه و در ایران می مونه - و مثلا لباس ایرانیان رو می پوشه و ... - اما به هر حال کارهاش به کشتن می دتش. از اون طرف ارسطو که از موقعیتش ترسیده به روایتی در مسموم کردن اسکندر دست داشته. در پایان هم از آتن به دلیل همکاری با مقدونی ها رونده می شه و به روایتی خودکشی می کنه
* اما آیا این حرف واقعا حرف حساب بود
کتاب اطلاعات تاریخی زیادی داره؛ این اطلاعات مبتنی است بر برخی متون یونای و رومی ( مثل کتاب های دیوگنس لائرتیوس، پلوتارخوس، آریان و ... )، متون عربی و چند کتاب بسیار معدود تحقیقاتی معاصر و همچنین کتب ایرانی قدیمی و برخی کتب ایرانی معاصر (مثل تاریخ پیرنیا). تا اینجای کار ظاهرا مشکل در حد فاجعه نیست اما فاجعه وقتی به چشم می آد که بفهمیم نویسنده اصولا نگاهی نقادانه به منابع نداره و مثل کشکول از اینجا و اونجا مطلب نقل می کنه - حتی وقتی چیزی رو از مقدمه ی فلان کتاب آورده نرفته و ارجاع اصلی رو بیاره و بررسی کنه. مبنای کتاب بر خود آثار قدیمیه و خبری از ارجاع به تحقیقات معاصر در مورد ارزش فلان روایت و بهمان ادعا نیست. یا مثلا اخلاق نیکوماخوسی رو از یه ترجمه ی پرت نقل می کنه که یه جاهاش اصلا قابل فهم نیست. ارجاعات هم اصلا به شیوه ی علمی نیست - یعنی مثلا در مورد افلاطون به لطفی ارجاع داده؛ حتی اسم رساله هم نیاورده. و اموری از این دست
* آخرش که چی
همه ی این حرف ها یک نتیجه داره: این کتاب اصلا آکادمیک نیست و نمیشه بهش ارجاع داد. اما به نظرم بی ارزش هم نیست. خود من اولین بار بود که از زاویه ی نسبت اسکندر با ایران به ارسطو نگاه می کردم و نفس رابطه ی تاریخی و فکری ارسطو با ایران به گوشم می خورد. به نظر من این موضوع باید یه پایان نامه ی ارشد باشه که صرفا بره و اطلاعات رو گردآوری کنه همراه با نظر منقدان تاریخی؛ طبیعتا بعدا روی اون اساس می شه تحقیق و بررسی رو گسترش داد. اما فعلا این کتاب می تونه در حد تلنگر باشه
چنانکه از عنوان کتاب پیداست نویسنده در این اثر کوشیده ارسطو رو به محاکمه بکشه. اما بابت چه کاری؟ بابت پروراندن اسکندر؛ کسی که علم و تمدن و مذهب ایران رو یا به نابودی کشوند یا به تاراج برد. حق دارید بپرسید اینکه اسکندر به ایران حمله کرد و دست به نابودی خیلی چیزها زد، چه دخلی به ارسطوی بدبخت داره؟ اون وقته که نویسنده نیت اصلیش رو در این کتاب بروز می ده: اینکه پشت سر همه ی این اتفاقات ارسطو است؛ همو که به دنبال نابودی ایران بود - هم به دلایل کلی و هم به دلیل انتقام شخصی بابت مرگ هرمیاس. درس های اوست که اسکندر رو به نابودی ایران ترغیب کرد
اما همه ی ماجرا این نیست. ارسطو بعد از بزرگ شدن اسکندر و حمله به ایران و هند و ... بهره ی فراوانی از آثار علمی ایرانیان و هندیان و ... برد - مثلا اسکندر دستور ترجمه ی آثار دینی و علمی ایرانیان رو داد و به نزد ارسطو فرستاد اما اصل آثار رو به آتش کشید. همچنین اسکندر زیردستان بسیاری رو مجبور کرد که به کارهای علمی ارسطو کمک کنند و مثلا از هند و ... براش گیاهان و حیواناتی رو بفرستند یا حداقل توصیف کنن. برای همینه که بعد از این حملات، یعنی در دوره ی حدودا ده ساله ی پایانی عمر ارسطو، ناگهان آن ارسطویی که ما می شناسیم بروز می کنه با انبوهی از آثار در حوزه های متفاوت
البته نویسنده به این مطالب سیاسی اکتفا نکرده و کوشیده هر جا نقصان اخلاقی ای از ارسطو نقل شده در کتابش بیاره - از ولگردی های جوانی تا پریدن دور زن هرمیاس. پایان داستان هم شکست ارسطو است و اسکندر از تمدن ایران. اسکندر مبهوت تجمل ایرانیان میشه و در ایران می مونه - و مثلا لباس ایرانیان رو می پوشه و ... - اما به هر حال کارهاش به کشتن می دتش. از اون طرف ارسطو که از موقعیتش ترسیده به روایتی در مسموم کردن اسکندر دست داشته. در پایان هم از آتن به دلیل همکاری با مقدونی ها رونده می شه و به روایتی خودکشی می کنه
* اما آیا این حرف واقعا حرف حساب بود
کتاب اطلاعات تاریخی زیادی داره؛ این اطلاعات مبتنی است بر برخی متون یونای و رومی ( مثل کتاب های دیوگنس لائرتیوس، پلوتارخوس، آریان و ... )، متون عربی و چند کتاب بسیار معدود تحقیقاتی معاصر و همچنین کتب ایرانی قدیمی و برخی کتب ایرانی معاصر (مثل تاریخ پیرنیا). تا اینجای کار ظاهرا مشکل در حد فاجعه نیست اما فاجعه وقتی به چشم می آد که بفهمیم نویسنده اصولا نگاهی نقادانه به منابع نداره و مثل کشکول از اینجا و اونجا مطلب نقل می کنه - حتی وقتی چیزی رو از مقدمه ی فلان کتاب آورده نرفته و ارجاع اصلی رو بیاره و بررسی کنه. مبنای کتاب بر خود آثار قدیمیه و خبری از ارجاع به تحقیقات معاصر در مورد ارزش فلان روایت و بهمان ادعا نیست. یا مثلا اخلاق نیکوماخوسی رو از یه ترجمه ی پرت نقل می کنه که یه جاهاش اصلا قابل فهم نیست. ارجاعات هم اصلا به شیوه ی علمی نیست - یعنی مثلا در مورد افلاطون به لطفی ارجاع داده؛ حتی اسم رساله هم نیاورده. و اموری از این دست
* آخرش که چی
همه ی این حرف ها یک نتیجه داره: این کتاب اصلا آکادمیک نیست و نمیشه بهش ارجاع داد. اما به نظرم بی ارزش هم نیست. خود من اولین بار بود که از زاویه ی نسبت اسکندر با ایران به ارسطو نگاه می کردم و نفس رابطه ی تاریخی و فکری ارسطو با ایران به گوشم می خورد. به نظر من این موضوع باید یه پایان نامه ی ارشد باشه که صرفا بره و اطلاعات رو گردآوری کنه همراه با نظر منقدان تاریخی؛ طبیعتا بعدا روی اون اساس می شه تحقیق و بررسی رو گسترش داد. اما فعلا این کتاب می تونه در حد تلنگر باشه
Displaying 1 of 1 review