شروع داستان هزار و یک شب به نقل از پادشاهی است ساسانی با عنوان شهریار (پادشاه) و روایتگر آن شهرزاد (دختر وزیر) است. اکثر ماجراهای آن در بغداد و ایران میگذرد و داستانهای آن را از ریشهٔ ایرانی دانستهاند، که تحت تأثیر آثار هندی و عربی بودهاست. اینکه داستانهای هزار و یک شب مشخص و روشن باشند و تعداد آنها دقیقاً هزار و یک باشد چندان واقعی به نظر نمیرسد. اما داستانهای زیادی زیر نام هزار و یک شب نوشته شدهاست.
نابینا کوشش میکند تا در چاه سرنگون نگردد در حالی که آدم بینا در چاه واژگون میشود. ابلهان با سخنان بیارزش خود به مقامات بلند میرسند در حالی که اشخاص با دانش و آگاه در فقر و تنگدستی روزگار میگذرانند. مسلمانان با آن همه ثروت در تیره روزی زندگی میگذرانند و کافر بر او چیره میگردد ولی به هر حال شیوه زندگی متاسفانه چنین است.
هزار و یکشب نام کتابی است که مجموعهٔ داستانهای افسانهای قدیمی را در برداشته و به زبانهای متعددی منتشر شدهاست. هزار و یک شب ترجمه الف لیله و لیله داستانی به نقل از پادشاهی، با عنوان ملک شهریار (پادشاه) و روایتگر آن شهرزاد (دختر وزیر) است. اکثر ماجراهای آن در بغداد و ایران میگذرد و داستانهای آن را از ریشهٔ ایرانی دانستهاند که تحت تاثیر آثار هندی و عربی بودهاست.
داستان هزار و یک شب بهترین یادگار به جای مانده درباره آداب و رسوم قدیم مشرق زمین یا هزار افسانه ایران باستان است که قبل از دوره هخامنشی در هندوستان بود و پیش از حمله اسکندر به ایران آمد و به زبان پهلوی ترجمه شد.
طسوجی در سال ۱۲۵۹ ه.ق به دستور شاهزاده بهمن میرزا، پسر چهارم عباس میرزا نایبالسلطنه و برادر اعیانی محمدشاه قاجار، با همکاری میرزا محمد علیخان اصفهانی متخلص به سروش شمس الشعرا اصفهانی، ترجمه کتاب «الف لیلة و لیلة» را از عربی به فارسی با نام «هزار و یک شب» بهعهده گرفت، ترجمه نثر این کتاب مربوط به طسوجی است و سروش نیز بهجای اشعار عربی آن شعرهای فارسی سروده و انتخاب کردهاست.