صد چار دانه ، سروده های گیلکی

by یاسین نمکچیان, علی خوش تراش

ترانه های مردمی گیلکی سرشار از حسی ساده و بی تکلف است که از زندگی روزمره ی آدم ها نشئت می گیرد. عاشق در محیطی مادی و انسانی به معشوق ابراز علاقه می کند و احساساتش به دور از کنایه و استعاره و با زبانی ساده و عریان بیان می شود.
ترانه های گیلکی در قالب های متنوعی مانند دو بیتی، سه مصرعی،‌تک بیتی،‌تصنیف عروضی ، رچ خوانی و حتی مثنوی دوبیتی هایی که اکثرا با دو نوع وزن عروضی و هجایی سروده شده اند، زیست آدم های این سرزمین راروایت می کنند. آن چه این ترانه ها را قوام می بخشد،‌راویان و سرایندگان آنها هستند.کشاورزان و دامدارانی که در رویارویی با نامرادی های طبیعی،‌ تقدیری و اجتماعی زمان خود ، دلتنگی هایشان را با کلمات به بادها می سپردند.
در این میان نکته ی جالب و درخور توجه این است که سراینده ی نیمی از ترانههای رایج در ادبیات شفاهی گیلان،‌زنان و دخترانند . امری که در خرده فرهنگ های مشابه به ندرت دیده می شود.

120 pages

First published January 1, 2016

Reviews

[Alialiarya · Rating 4 out of 5]

نمی‌دانم دردم را به که بگویم
پدرم پیر است
طاقت شنیدن ندارد اگر هم
به درخت‌ها بگویم برگ‌هایشان
خواهد ریخت نمی‌دانم

کسی به گوته منم دیل درده
اگر پربکوم پر پیرمرده
اگر دار بگوم دار ولگ فوکونه
نودونم ک بگوم می دیل درده

قاصد مرگ می‌گوید: من جلاد جانم
گاهی پیرها را می‌کشم
گاهی جوانان را
‌ و گاهگاهی سراغ اربابان می‌روم اما همیشه
در جستجوی آدم‌های بیچاره‌ام

اجل گوید که من جلاد جانم
گهی پیر کوشم گاهی جونم
گاه به گاه سر زنم پیش بوزورگان
همیشه جوستجو بیچارگانم

[Negar Khalili · Rating 3 out of 5]

بعضی از اشعار بسیار روان و شاعرانه و زیبا بودن...