Στου τιμονιού το αυλάκι

by Ζήσιμος Λορεντζάτος

Πιάνοντας να καταγράψω εδώ μερικά τελευταία καλοκαίρια στα ελληνικά νερά και να βάλω σε κάποια τάξη ορισμένους στοχασμούς για τον τόπο, αναλογίστηκα πως αν το γράψιμο δεν το πάρεις σα μια τέχνη όπως οι παμπάλαιες - πριν από την γραφή - το ζωγράφισμα, τη ρόδα του κανατά, τη δουλειά του χρυσικού, που οδηγούν σε ένα αποτέλεσμα με κάποια τελική χρησιμότητα στη ζωή μας, δεν απομένει άλλο τίποτα από ένα ψέμα ή μια προσπάθεια μάταιη να πεις όχι με τα δικά της λόγια τη ζωή αλλά με τα δικά σου, τη ζωή που δε μιλάει, και να τη ζήσεις άλλη μια φορά τάχατες (με το γράψιμο) έξω από τη μοναδική φορά που μπορείς να τη ζήσεις - τη ζωή εκείνη που δε γράφει γιατί σβήνει όλα τα άλλα όσα οι άλλοι γράφουν για αυτή, και αναντικατάστατα μοναχά ζει, ζει και πάλι ζει, δεν ξέρει άλλο τίποτα, πηγή ύδατος αλλομένου απροσπέλαστη.

156 pages, Paperback

First published January 1, 1983

About the author

Ο Ζήσιμος Λορεντζάτος γεννήθηκε στην Αθήνα, γιος του φιλολόγου και καθηγητή Παναγή Λορεντζάτου. Αποφοίτησε από τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και ασχολήθηκε με την κριτική μελέτη, τη μετάφραση και την ποίηση.

Πρωτοεμφανίστηκε στα γράμματα το 1936 με τη μελέτη Έντγακρ Πόε: Οι εξαιρέσεις - Η φιλοσοφία της συνθέσεως - Η ποιητική αρχή και καθιερώθηκε με το βιβλίο του Δοκίμιο Ι, για το ποιητικό έργο του Διονυσίου Σολωμού. Δημοσίευσε επίσης μελέτες για το έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, του Γιώργου Σεφέρη, του Κ.Π. Καβάφη, του Άγγελου Σικελιανού, του Δημήτρη Χατζή και άλλων.

Στο χώρο της μετάφρασης ασχολήθηκε με συγγραφείς όπως οι Έζρα Πάουντ, Αντρέ Ζιντ και Ουίλλιαμ Μπλαίηκ.

Reviews

[Antonis · Rating 5 out of 5]

"...πιστεύω πως η ουσία της ζωής πιάνεται πάντα με το ζήσιμο και ποτέ με το γράψιμο"

Το μικρό αυτό τομίδιο, με αφορμή τις εν πλω ταξιδιωτικές εντυπώσεις του Ζ.Λ. στα κυκλαδονήσια τη δεκαετία του '70, αποτελεί μια ευσύνοπτη παρουσίαση των βασικών του θέσεων σχετικά με την ελληνικότητα, την παράδοση, τη γλωσσική συνέχεια. Απηχεί φυσικά τις θέσεις της γενιάς του '30 (Θεοτοκάς, Ελύτης, Πηκιώνης κλπ), οπότε και επιχειρήθηκε η ανάδειξη του αυθεντικά λαϊκού πολιτισμού, της ενιαίας γλώσσας και της χριστιανικής πίστης/θεολογίας, ως κύρια συστατικά και της σύγχρονης ελληνικής ταυτότητας.
Μια βιωματική προσέγγιση της ύπαρξης απαλλαγμένη από την περιττή και θολή κάποιες φορές "πνευματικοποίηση" των πάντων. Μια προσέγγιση όμως που πατά στέρεα σε όλα όσα μας παραδόθηκαν από τις γενιές των προγόνων μας και κρύβουν μέσα τους τον σπόρο του "ομολογουμένως τη φύσει ζην".
Θαρρώ είναι μια καλή εισαγωγή για όποιον θέλει να γνωρίσει τον Ζ.Λ.

[Searchingthemeaningoflife Greece · Rating 5 out of 5]

[...]Η γλώσσα είναι όπως τα νερά' νερό τρεχούμενο μην το φοβάσαι' από στεκάμενα νερά μην πιείς. Η γλώσσα μένει ζωντανή τρεχούμενη, όταν αλλάζει αδιάκοπα. Σκύβεις απάνω της και πίνεις άφοβα το νερό της ζωής. Μια γλωσσα νεκρή, στεκάμενη δεν αλλάζει ποτέ. Όσοι δοκιμάσουν να δημιουργήσουν λογοτεχνία σε μια γλώσσα στεκάμενη, που δεν αλλάζει, δεν έχουν να διαλέξουν, και το περισσότερο που μπορούν να κάνουν είναι να απομιμηθούν αναγκαστικά τα κλασικά πρότυπα της γλώσσας αυτής, χωρίς μάλιστα καμιά πιθανότητα ποτέ να τα φτάσουν, αφού εκείνα δημιουργήθηκαν από γλώσσα φυσική και όχι τεχνητά κατασκευασμένη. Ο πολιτισμός δε φτιάχνεται στο εργαστήριο, φτιάχνεται στη ζωή και εκεί ανηφορίζει "στα δύσκολα κρημνά" του Κάλβου ή αβυσσώνεται χώρια της.[...]