Toen Daan Windhorst Gifjes uitbracht, dacht hij dat hij een verzameling vermakelijke, satirische verhalen had geschreven. Verhalen die de tijdgeest wisten te vatten, bijvoorbeeld over de PR-campagne rondom de nieuwe grondwet, of over pillen die je kunt slikken om je persoonlijkheid te verbeteren.
Wat de schrijver niet wist, was dat in de 100 jaar die erop volgden al zijn verhalen uit zouden komen. Windhorst bleek een visionair: hij voorspelde correct dat een hotel op de poolcirkel het laatste bastion van de Nederlandse cultuur zouden worden. Dat TED-talks uit zouden sterven. En natuurlijk: het einde der tijden. Een indrukwekkende prestatie, niet in de laatste plaats omdat de meeste verhalen in het boek elkaar glashard tegenspreken.
Nu, precies 100 jaar later, brengt Nijgh & Van Ditmar deze unieke jubileumeditie uit. Op papier, precies zoals dat in 2016 ging! En inclusief de oorspronkelijke flaptekst!
korte verhaaltjes betreffende "wat als nou dit" op het gebied van technologie en politiek. geinig? zeker. erg. onvoorspelbaar? niet echt. überhaupt een balans tussen geloofwaardigheid en verrassing die me niet super veel deed. wel leuk dat een groot aantal specifiek toegespitst is op nederlandse cultuur. oh en het verhaal waarin kinderen naar stations werden vernoemd, noem me voortaan maar amersfoort schothorst!
Een vreemd, apart boek met allerlei korte verhaaltjes over uiteenlopende onderwerpen. Soms snapte ik er niks van, soms vond ik het leuk, en soms vond ik het gewoon echt te vreemd/weird/maf en wist ik niet wat ik er mee aan moest. Maar ondanks dat ik op tijden twijfelde aan het boek wil ik hem wel hoog raten want in het einde vond ik ook goed.
Aardige collectie met verhalen over de nabije toekomst waar verder gaande toepassing van technologie misschien niet altijd zo'n goede uitkomst heeft. Leest prettig. Soms is de grap niet sterk genoeg voor het verhaaltje.
Citaten: Ik ben als ik eerlijk ben zo klaar met al die domme mooiboys zoals u, die hier dit podium op stappen en echt denken dat ze de wereld veranderen. Het enige wat ze doen is ‘met je mobieltje!’ roepen. Hotels met je mobieltje. Taxi’s met je mobieltje. Je hifi besturen met je mobieltje. Innovatie m’n reet.
Haar laatste post was een post over een televisieprogramma waarin vrouwen een man moeten uitkiezen op basis van alleen zijn bankrekening.
Het systeem heeft een inherente voorkeur voor knappe mensen. Dit is discriminatie, zegt de rechter. In Nederland is iedereen gelijk, dus heeft iedereen het recht om knap te zijn. Dus sinds vorig jaar zit plastische chirurgie in het basispakket.’
Hoi Andreas, ik heb drie keer geprobeerd contact met je op te nemen en je hebt niet geantwoord. Moet ik hieruit opmaken dat je geen tips en trucs van het careteam meer wil ontvangen? nee wil ik niet meer ontvangen Weet je het zeker? Dan vervalt natuurlijk ook je 7% fiscale belastingvoordeel over 2019. o nee dan niet ik
Ik luister graag naar de podcasts van Daan Windhorst, dus ik dacht: dit is wat voor mij. En (spoiler) dat was het ook. Voor mij leest het meer als satire dan als een literaire Black Mirror (wat hier wordt aangehaald, en wat ik ook begrijp); de grap, de persiflage op de werkelijkheid lijkt belangrijker dan het werkelijk geschetste toekomstscenario; gelukkig maar, want ik wil helemaal niet nadenken over waaróm juist de stations blijven staan bij een apocalyps, maar ik wil wel nadenken over hoe het zou zijn als een samenleving niks anders kent dan Utrecht Centraal en er volksverhalen ontstaan over Anna Paulowna die moet huwen met Amersfoort Schothorst. Niet elk verhaal vond ik even goed, maar het is lang geleden dat ik zoiets echt heel grappigs heb gelezen.
Daan Windhorst kennen we van de satire voor De Correspondent en van zijn werk voor film, theater en televisie. Zijn boek Gifjes dat verscheen bij Nijgh & van Ditmar staat vol met satirische verhalen, die meer zijn dan alleen humoristische reflecties op onze huidige maatschappij. Sommige verhalen zijn net zo goed om te huilen als om te lachen en Windhorst weet de balans moeiteloos te handhaven.
Een nieuwe grondwet, gemaakt door BN’ers en willekeurig gekozen burgers. Pillen die je persoonlijkheid verbeteren en plastische chirurgie in het basispakket omdat iedereen het recht heeft om even knap te zijn als zijn buurman of haar buurvrouw. Windhorst neemt onze maatschappij onder de loep en weet meerdere keren de spijker op zijn kop te slaan.
Herkenbaar Wat de verhalen van Windhorst zo treffend maakt is de herkenbaarheid van de situaties die hij beschrijft, met daarbovenop een door droge humor doordrenkte overdrijving. De verhalen trekken dat wat de auteur opmerkt in de maatschappij door tot in het extreme: ‘Toen de NS klaar was met het verbouwen van treinstations kwam de apocalyps. Ik denk dat het toeval was.’ Van onverwoestbare treinstations tijdens de apocalyps tot een André Hazes-hotel voor poolreizigers en relaties die worden gesponsord door de AH. In Gifjes kan het allemaal.
Nadenken Toch is Gifjes niet alleen maar humor en lol. De achterflap laat weten dat in de komende honderd jaar alle verhalen van Windhorst uit zullen komen. Laten we allereerst hopen dat dat niet het geval is, maar aan de andere kant lijkt het na het lezen ook niet geheel ondenkbaar. De maatschappij heeft misschien af en toe de neiging door te slaan. De auteur maakt dit duidelijk in zijn verhalen; over democratische demonstraties en premiers die gekozen worden aan de hand van uitslagenvoorspellingen tijdens het WK voetbal. Ook de technologie is nog lang niet op haar hoogtepunt: ‘Het leven is een complexe illusie, gegenereerd door wraakzuchtige robots. Probeer je router te resetten.’ Van Gifjes kunnen we nog wat leren en gelukkig kunnen we er ook nog om lachen.