تاریخ مطالعات دینهای ایرانی

by هاشم رضی

چاپ ۱۳۷۱

299 pages

First published April 1, 1992

About the author

هاشم رضی (۱۳۰۳در تهران) ایران‌شناس و مترجم ایرانی. رضی بیش از ۲۰ کتاب تالیفی دارد. هاشم رضی از پژوهشگران در حیطهٔ تاریخ زردشتیان است و کتاب‌ها و تحقیقات بسیاری در این زمینه دارد.

از جمله آثار او:
حکمت خسروانی
آیین مهر (۲ جلد)
دانشنامه ایران باستان ۱۳۸۰
تاریخ ادیان (۲۵ جلد). هاشم رضی. تهران. ۱۳۴۳ خورشیدی (تاکنون هفت جلد آن را منتشر کرده‌است.)
ادیان بزرگ جهان. هاشم رضی. فروهر. ۱۳۶۰
وندیداد (ترجمه، شرح، واژه نامه در ۲ جلد)
وندیداد (ترجمه، شرح، واژه نامه در ۴ جلد)
گنجینه اوستا: گاثاها، یسنا، یشت‌ها، ویسپرد و خرده اوستا
تاریخ مطالعات دین‌های ایرانی
مدعیات نبوت و مهدویت
خودآموز خط و زبان اوستایی
دستور زبان اوستایی
فارسی باستان
پیدایش روانکاوی (ترجمه - فروید)
آینده یک پندار (ترجمه - فروید)
اصول روانکاوی (ترجمه - فروید)
حکمت خسروانی: سیر تطبیقی فلسفه و حکمت و عرفان در ایران باستان از زرتشت تا سهروردی و استمرار آن
آیین مغان: آموزه‌ها و مراسم و باورهای بنیادی، پژوهشی درباره دین‌های ایران باستان (۱۳۸۲، نشر سخن)
دین و فرهنگ ایرانی پیش از عصر زرتشت (۱۳۸۲، نشر سخن)
جشن‌های آب: نوروز، سوابق تاریخی تا امروز، جشن تیرگان و آب پاشان، آبریزگان همراه با گزارش‌هایی درباره آداب و رسوم ملی و دینی زرتشتیان
زرتشت پیامبر ایران باستان

Reviews

[Ali · Rating 2 out of 5]

اگرچه تا اواخر قرن نوزدهم زرتشت را "یکتاپرست" می دانستند، اما با بررسی های ایرانشناسان، کم کم روشن شد که نه تنها آیین زرتشت، که اغلب آیین های دیگر ایرانی نظیر "مانی که ایسم"(مانی گری) و مزدکیسم، که پیش از آن از فلسفه ی "زروانی" یا "زمان آیینی" تاثیر گرفته اند، در اصل "دوگانه" باور اند. زروان (زمان) در هیات قاضی عادل، دو فرزند به دنیا می آورد؛ اهورمزد که خدای پاسدار نیکی ها و روشنایی ست، و اهریمن که خدای پاسدار بدی ها و تاریکی ست؛ یکی بر آسمان و دیگری بر زمین حاکم می شوند. دوران حکومت اهریمن بر زمین اما، محدود (کرانمند) است و پس از 9 هزار سال، اهورمزد بر اهریمن پیروز می شود و جهان از بدی تهی می گردد و... اگرچه در زروانیسم این دوران محدود (کرانمند) در درون دوران نامحدود (ناکرانمند، بی مرز) قرار دارد، در ادیان دیگر، عناصر این اعتقاد، گاه در هم می ریزند، و گاه کوتاه و بلند می شوند. اما "زمان"، خدای خنثی و قاضی عادل، هم چنان حاکم بر جهان ناکرانمند است. کتاب دوشن گیمن با ترجمه ی عباس باقری به بررسی دو گانه باوری در ادیان ایرانی، از کلیه ی منابع ایرانشناسی تا نیمه ی قرن بیستم بهره جسته، و روشنایی باز هم بیشتری بر آیین های ایرانی، از زرتشت تا مزدک، انداخته است. در بسیاری زمینه ها می شود دریافت که اسلام ایرانی (شیعی) نیز، سخت تحت تاثیر باورهای قدیم ایرانی ست به گونه ای که در برخی از باورهای محلی ایرانیان، اورمزد و اهرمن (خدا و شیطان) دو برادر با دو قدرت همسان شناخته می شده اند.