Η επινόηση της ετερότητας: «Ταυτότητες» και «διαφορές» στην εποχή της παγκοσμιοποίησης

by Κωνσταντίνος Τσουκαλάς

Όλες οι θεμελιώδεις αξιακές προδιαγραφές της νεωτερικότητας βρίσκονται σε συνεχή και εκρηκτική μετατόπιση. Θα μπορούσε κανείς να μιλήσει και για μετάλλαξη. Όλες οι μεγάλες λέξεις και έννοιες αλλάζουν. Μεταμορφώνονται. Καθόλου τυχαία, η ελευθερία γίνεται «δικαίωμα στην αυτοδιαφοροποίηση», η ισότητα «ισότητα ατομικών ευκαιριών», η πρόοδος «οικονομική μεγιστοποίηση». Όσο για την αλληλεγγύη και την αδελφότητα, αυτές παραμένουν στα αζήτητα. Και οι μεταλλαγές δεν είναι ποτέ αθώες. Έτσι, η αιφνίδια εισβολή του «δικαιώματος στη διαφορά» και του «πολυπολιτισμού» στο προσκήνιο δεν μπορεί να αυτονομηθεί από τα κοινωνικά και ιδεολογικά της συμφραζόμενα. Τα νέα αιτήματα βρίσκονται σε ευθεία συνάρτηση με τις παρενέργειες της παγκοσμιοποίησης, την κατάρρευση των κλειστών πολιτικών οντοτήτων, την αποδυνάμωση των σταθερών εθνικών ταυτοτήτων και την αποσάθρωση του Κράτους Πρόνοιας. Το γεγονός ότι το «δικαίωμα στη διαφορά» φαίνεται να αποσυνδέεται από την κοινωνική δικαιοσύνη και το δικαίωμα στην άμεση επιβίωση δεν είναι λοιπόν τυχαίο. Για όσο καιρό η καταξίωση της ελεύθερης επιλογής αποδεσμεύεται από την υλικότητα των επιβιωτικών αναγκών όλων δίχως εξαίρεση των αδικημένων, το όνειρο για έναν καλύτερο κόσμο παραμένει ανοιχτό και ανολοκλήρωτο.

160 pages, Paperback

First published December 16, 2010

About the author

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς (English: Constantinos Tsoukalas) είναι Έλληνας κοινωνιολόγος, πανεπιστημιακός και πολιτικός, με μακρά και πολυσχιδή παρουσία στη δημόσια ζωή. Σπούδασε Νομικά στην Αθήνα και συνέχισε μεταπτυχιακές σπουδές στη Φιλοσοφία του Δικαίου και την Κοινωνιολογία σε πανεπιστήμια της Γερμανίας, της Γαλλίας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Δίδαξε Κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο Παρισιού και κατόπιν στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, όπου αναδείχθηκε σε ομότιμο καθηγητή. Υπήρξε επιστημονικός διευθυντής και πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών, ενώ συμμετείχε σε σημαντικούς θεσμούς πολιτισμού και έρευνας, καθώς και σε διεθνείς αποστολές. Το 2025 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Στην πολιτική του διαδρομή συνδέθηκε με την ανανεωτική Αριστερά και εξελέγη βουλευτής Επικρατείας με τον ΣΥΡΙΖΑ το 2015. Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει σημαντικές μελέτες για το κράτος, την ανάπτυξη, την εξουσία και τις ταυτότητες στη σύγχρονη κοινωνία.