Josepha Mendels

by Sylvia Heimans

Josepha Mendels groeide aan het begin van de twintigste eeuw op in een orthodox-joods milieu, maar kon daar moeilijk aarden. Ze begon te schrijven naast haar werk als gouvernante, en vertrok op vierendertigjarige leeftijd naar Parijs, om het benauwde Nederland achter zich te laten. Na de Tweede Wereldoorlog zou ze een gevierd auteur worden, bekroond maar ook verguisd. Mendels is een flamboyante persoonlijkheid, maar er schuilt ook een diepe, droevige geschiedenis achter haar vrijgevochten karakter. De moord op haar hele familie door de nazi’s wierp niet alleen een schaduw op haar succes, maar op haar hele leven. Zeker is dat ze los is gekomen van haar orthodoxe jeugd. Na de oorlog was de jonge Simon Vinkenoog haar minnaar en Anna Blaman haar vriendin. Ze werd een bekend en gelauwerd auteur door haar sterke, onafhankelijke vrouwelijke personages, en maakte er een punt van nergens bij te horen. Niet bij de joden, niet bij de feministen en niet bij de schrijvers: ‘De maatschappij schrijft mij niets voor. Ik doe alleen waar ik zin in heb. Ik zal sterven als een niet-nette dame.’ Wie is deze vrouw, die de verwachtingen van haar omgeving overwon en haar eigen weg koos? Die alle normen tartte door als vijfenveertigjarige vrouw een van de eerste ‘bewust ongehuwde moeders’ te worden, en die op haar tweeënzeventigste haar debuut als actrice maakte en schaars gekleed op het podium van een theater in Parijs stond? Sylvia Heimans maakt de winst- en verliesrekening op van het leven van een eigenzinnige en onconventionele schrijfster, die haar omgekomen familie op het toneel van de grote literatuur wist te brengen, en het liefst had gewild dat haar familieleden getuige konden zijn van haar succes.

330 pages, Paperback

Published January 1, 2016

Reviews

[Lili Bammens · Rating 5 out of 5]

Interessante biografie van Josepha Mendels die meer inzicht biedt in haar leven en werken.
Sylvia Heimans beschouwt de koppige onafhankelijkheid van Josepha Mendels als een gevolg van haar jeugd: "Josepha Mendels wilde nergens bijhoren. Niet bij de Joden, niet bij de feministen, niet bij de schrijvers en niet bij een echtgenoot. Ik interpreteer dat als het gedrag dat voortvloeit uit de jeugd van een meisje dat zich buitengesloten heeft gevoeld. Jullie willen mij niet? Dan wil ik jullie niet."
Dat zou een goede verklaring kunnen zijn. Bovendien moet je volgens mij, om het leven te leiden dat zij leed en in de tijd waarin ze leefde (ze werd geboren in 1902!), ook heel veel moed en kracht hebben.  Ik denk immers dat er niet veel vrouwen van haar generatie waren die zich niet aan een man/partner wilden binden en bewust-ongehuwde-moeder werden.
Boeiend boek, boeiende vrouw!

[Kato · Rating 3 out of 5]

Josepha Mendels is an icon.
She's a legend.
She is the moment.
:)