Bastiaan Johan (Bas) Heijne (Nijmegen, 9 januari 1960) is een Nederlandse schrijver, vertaler en interviewer.
Heijne groeide op in Zwanenburg en ging naar de middelbare school in Badhoevedorp. Hij studeerde Engelse taal- en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam.
In 1983 debuteerde hij als schrijver met de roman Laatste woorden. Hij schreef tussen 1984 en 1992 reisverhalen voor het tijdschrift De Tijd. Een deel van deze verhalen werd later gebundeld in Vreemde reis.
Zijn tweede roman, Suez, verscheen in 1992. Heijne is sinds 1991 als essayist verbonden aan NRC Handelsblad, voor welke krant hij sinds 2001 ook iedere week een column verzorgt. Zijn essaybundel De wijde wereld werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs.
Hij heeft werk vertaald van Evelyn Waugh, E.M. Forster en Joseph Conrad. In 2003 heeft hij het toneelstuk Van Gogh geschreven dat werd gespeeld door ZT Hollandia. In 2005 sprak Heijne de jaarlijkse Mosse-lezing uit en ontving hij de Henriette Roland Holst-prijs voor Hollandse toestanden, een verzameling columns die hij voor NRC Handelsblad schreef. In 2008 presenteerde Heijne het televisieprogramma Zomergasten van de VPRO.
In 2013 hield Heijne de Huizingalezing De betovering van de wereld over Louis Couperus. In datzelfde jaar verscheen ook een documentaire over Couperus naar een door Heijne geschreven scenario. Eerder had hij al het essay Het gezicht van Louis Couperus (1996) gepubliceerd. In 2014 werd zijn essay Angst en schoonheid. Louis Couperus, de mystiek der zichtbare dingen bekroond met de tweejaarlijkse J. Greshoff-prijs.
In december 2016 werd Heijne de P.C. Hooft-prijs 2017 toegekend, voor zijn beschouwend proza. De prijs is hem uitgereikt op 18 mei 2017. De jury roemt hem als een "een schrijver met een bijzondere positie als columnist en essayist, die over een enorme verscheidenheid aan actuele onderwerpen en kwesties schrijft. [...] Zijn werk geeft een vernieuwende impuls aan wat literatuur in maatschappelijke zin betekenen kan. [...] Vooral de vorm waarin hij dat doet is bijzonder: hij schrijft als een denker én denkt als een lezer."
Laatste woorden - Bas Heijne 1984 - Prometheus 1995
Ik ken Bas Heijne van de krant, vooral NRC, lees hem met genoegen en bewondering, wist niets van zijn eersteling 'Laatste woorden'. Wat een verrassing! Gelukkig heeft hij die afsluitende woorden aan (zijn evenknie) Jojo ter Braak (al een boek gepubliceerd): Schrijf dan niets meer, nooit meer, niet opgevolgd. Voor dat deze Jojo tot dat pijnlijke voornemen kon komen moest hij zich eerst uit de hoofdstedelijke kunstenaarskliek ontworstelen, een hilarische droefgeestige reis van een paar weken waarop wij hem vergezellen.
Daarin maken we kennis met de scene rond zijn partner, de populaire zanger van het levenslied Vincent, - Mijn leven is een lied. Ha Ha.- (95) die de dood vindt op een overspelig brommertje; de nichterige dichter Otto de Germain: Kunst is bedrog, kunst is pure leugen. De muze is een pokdalige hoer, een opgeschilderde lichtekooi, een syfilitische snol' (30); en Geesje Loevesteijn, een al even illuster schrijfster van 'indringende' niemendalletjes. Tenslotte stikt hij, Immanuel ter Braak, filosoof van de gemakkelijkste weg (168) in Rome bijna in de warme plooien van ene Ruth Rhodes, een immense verlopen gospelzangeres van het Harlem Tabernacle Church Choir.