Τζένη Καρέζη: Το άρωμα μιας ζωής

by Μάκης Δελαπόρτας

Νομίζω πια πως οι παλιές ελληνικές ταινίες είναι η ίδια μου ζωή. Σκαρφαλωμένος για καλοκαίρια ολόκληρα στον μαντρότοιχο τον θερινού σινεμά που συνόρευε με το πατρικό μου σπίτι, ταξίδευα στ' όνειρο. Με μοναδική παρέα τις «μυθικές» μορφές που έγραψαν μέσα μου και άφησαν ανεξίτηλα σημάδια στην παιδική μου ψυχή, ονειρευόμουνα, τρα­γουδούσα, έπαιζα μαζί τους. Ήταν η καλύτερη μου πα­ρέα, η Αλίκη, η Τζένη, η Ρένα, ο Δημήτρης...

Και η ζωή τα έφερε έτσι που τους γνώρισα και έζησα κοντά σ' αυτούς τους θρύλους. Έγιναν ακόμη πιο «δικοί» μου. Εξάλλου, τους κουβαλούσα μέσα μου τόσα χρόνια, που ήταν κάτι σαν φυσική εξέλιξη η προσωπική μας σχέση. Δέθηκα μαζί τους και δέθηκαν μαζί μου! Κέρδισα την εκτίμηση και την αγάπη τους. Ίσως η πιο σημαντική ανταμοιβή που εισέπραξα από τον χώρο μου και απ’ την ίδια τη ζωή μου.

Η Αλίκη, η Ρένα, ο Δημήτρης, έγιναν κάτι παραπάνω από φίλοι μου, έγιναν συγγενείς μου. Η Τζένη, όμως;

Όχι, δυστυχώς, η Τζένη ήταν η μοναδική που δεν έτυχε ποτέ να συναντηθώ μαζί της. Ενώ και για κείνη έκρυ­βα ιδιαίτερο θαυμασμό, δεν έτυχε ποτέ να γνωριστούμε:! Όμως, την κουβαλούσα πάντα μέσα μου. Από τότε πούμε συντρόφευε στα παιδικά μου ταξίδια. Πότε ως τρελοκόριτσο, πότε ως Λόλα, πότε ως δεσποινίς διευθυντής.

Με το συγκεκριμένο, λοιπόν, βιβλίο, έγινε αυτό το θαύμα. Γνώρισα από κοντά την Τζένη, την έζησα, την αισθάνθηκα, την πόνεσα. Δεν ήταν εύκολο να καταγράψεις τη ζωή και την καριέρα αυτής της μεγάλης κυρίας του θεάτρου. Το εγχείρημα εγκυμονούσε ατέλειωτους κινδύ­νους. Έπρεπε να κρατηθούν οι ισορροπίες με πολύ μεγά­λη προσοχή. Πιστεύω πως τα κατάφερα, με τη σημαντι­κή βοήθεια του Κώστα Καζάκου, του Κωνσταντίνου, της 'Εφης Λαζαρίδου και της Εύης Εμμανουηλίδου - και, φυσικά, μέσα απ'τις προσωπικές εξομολογήσεις της ί­διας της Τζένης, είτε σε συνεντεύξεις της, είτε σε χειρό­γραφα που κατά καιρούς κατέγραφε για δική της εκτό­νωση.

Έτσι, λοιπόν, ανακάλυψα ένα πλάσμα μοναδικό. Ένα πλάσμα που ήταν γεννημένο μόνο και μόνο για να λάμπει. Μέσα σ' αυτά τα υπέροχα βιολετιά μάτια κρυβόταν ένας απίστευτος θησαυρός. Τα ζωγραφιστά χείλη της, θαρρείς πως τα είχε σμιλέψει γλύπτης. Κι αυτή η «λαϊ­κή» βραχνάδα στη φωνή της ερχόταν σε αντίθεση με το άψογο αριστοκρατικό της προφίλ (το ωραιότερο στον κι­νηματογράφο).

Η Τζένη άφησε αναμφισβήτητα την ανάμνηση της αρχοντιάς της, το άρωμα της ψυχής της. Πρόσωπο αντιφα­τικό, εκρηκτικό. Είχε φοβερό ένστικτο και δεν ανεχόταν με τίποτα τη μετριότητα. Άλλαζε μορφές και αισθήματα με εκπληκτική ταχύτητα. Βαθιά κατασταλαγμένη προ­σωπικότητα, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα κοινά, μετεί­χε στις ζυμώσεις της εποχής της και ήταν πάντα ενήμε­ρη για την πορεία αυτού τον τόπο..

Επαναστατική, φιλοσοφημένη, ατίθαση. Όταν κάτι δεν της ταίριαζε, έφευγε. Μόνο όταν συναντήθηκε με τον Καζάκο, όλη αυτή η ορμή της κόπασε. Την διοχέτευσε αποκλειστικά στην τέχνη της. Είχε βρει πια τις ισορροπίες της, ως γυναίκα, ως σύζυγος, ως μητέρα. Και τότε απογειώθηκε! Έζησε ανεπανάληπτες στιγμές υποκριτι­κής πληρότητας. Πάντα με τον Κώστα Καζάκο!

Τριάντα επτά ολόκληρα χρόνια ασταμάτητης δουλειάς στο θέατρο, στον κινηματογράφο, στην τηλεόραση. Είχε αποκτήσει, ιδιαίτερα στην τελευταία δεκαετία, απίστευτες τεχνικές δυνατότητες και σκηνική φαντασία. Η φω­νή της είχε πια αποκτήσει τη σιγουριά των μεγάλων ρό­λων της. Κατέβαινε στο χάδι κι ανέβαινε σε υψηλές κλί­μακες, δημιουργώντας ασύλληπτους χρωματισμούς. Αυ­τή ήταν η Τζένη πια! Μια «ιέρεια» της τέχνης. Μια πε­ρίπτωση μοναδική. Με την αύρα τον χαρισματικού ανθρώπου, που μπορεί να καθηλώσει τα πλήθη…

280 pages, Hardcover

First published June 1, 2003

About the author

Ο Μάκης Δελαπόρτας γεννήθηκε στον Πειραιά και σπούδασε στη Δραματική Σχολή Αθηνών. Αποφοίτησε το 1982 και από τότε συμμετείχε ως ηθοποιός σε πολλές κινηματογραφικές ταινίες, θεατρικά έργα και τηλεοπτικά σίριαλ. Η αγάπη του για τον ελληνικό κινηματογράφο τον οδήγησε το 1989 να ασχοληθεί με τη δισκογραφία και να επιμεληθεί περισσότερους από 300 δίσκους, σώζοντας και καταγράφοντας σημαντικά σάουντρακ μεγάλων Ελλήνων συνθετών. Το 1998 άρχισε να ασχολείται και με τις βιογραφίες των μεγάλων Ελλήνων ηθοποιών, φτάνοντας μέχρι σήμερα να έχει υπογράψει 50 βιβλία, λευκώματα και συλλεκτικές μονογραφίες για τους κορυφαίους καλλιτέχνες του κινηματογράφου και του θεάτρου. Από το 2010, ανεβάζει στο θέατρο τις δικές του παραστάσεις που σημειώνουν πάντα μεγάλη επιτυχία. Έχει τιμηθεί αρκετές φορές από την πολιτεία και τους πολιτιστικούς φορείς της χώρας για τη σημαντική του προσφορά στη διάσωση και την καταγραφή του πολιτιστικού υλικού από το θέατρο και τον κινηματογράφο.