What do you think?
Rate this book
Στο δρόμο των αρωμάτων
"Τι έχω αδερφό στην ξενιτιά μη λάχει και περάσει".
Με το που γυρίζει από τα μακρινά ξένα ο Κωσταντίνος Ντούλας ξορκίζεται να εκτελέσει την τελευταία επιθυμία του νεκρού πατέρα του. Πριν από μερικά χρόνια οι τρεις αδερφές του είχαν θυσιαστεί για να στεριώσουν τρία ονομαστά γεφύρια: του Δούναβη, του Ευφράτη και της Άρτας. Ο πατέρας του δεν θα βρει αναπαμό, αν ο Κωσταντίνος δεν πάει στα τρία γεφύρια για να φέρει από εκεί λίγο ασβέστη και λίγο χώμα.
Ο δρόμος του απ’ την Ήπειρο ως τη Μεσοποταμία και τις παραδουνάβιες χώρες είναι στρωμένος με περιπέτειες και κινδύνους. Πειρατές, δουλέμποροι, θεομπαίχτες καλόγεροι, αιχμαλωσίες, καμηλιέρηδες, περιστασιακοί έρωτες, ληστές, βεδουίνοι, ιεροφάντες, σύντομες μα βαθιές φιλίες, μάγοι, φοβισμένα στόματα, αδυσώπητες αναμετρήσεις, δερβίσηδες, ανατολίτικη λαγνεία, σκοτεινές ιεροτελεστίες, τεκέδες, απαγωγές, αφιλόξενες στέπες? και μέσα σ’ όλα μια αγάπη αναμμένο κάρβουνο κάτω απ’ τη στάχτη.
Ακόμα όμως κι αν καταφέρει να γλιτώσει και γυρίσει πίσω στη μικρή πατρίδα του, τον περιμένουν ο δήμιος για ένα έγκλημα που διαπράχτηκε τη μέρα της αναχώρησής του, ο προδότης της παιδικής φιλίας, η μάνα στην άκρη του γκρεμού κι η αρραβωνιαστικιά του ριγμένη ανάμεσα σε σφυρί και αμόνι.
Με το που γυρίζει από τα μακρινά ξένα ο Κωσταντίνος Ντούλας ξορκίζεται να εκτελέσει την τελευταία επιθυμία του νεκρού πατέρα του. Πριν από μερικά χρόνια οι τρεις αδερφές του είχαν θυσιαστεί για να στεριώσουν τρία ονομαστά γεφύρια: του Δούναβη, του Ευφράτη και της Άρτας. Ο πατέρας του δεν θα βρει αναπαμό, αν ο Κωσταντίνος δεν πάει στα τρία γεφύρια για να φέρει από εκεί λίγο ασβέστη και λίγο χώμα.
Ο δρόμος του απ’ την Ήπειρο ως τη Μεσοποταμία και τις παραδουνάβιες χώρες είναι στρωμένος με περιπέτειες και κινδύνους. Πειρατές, δουλέμποροι, θεομπαίχτες καλόγεροι, αιχμαλωσίες, καμηλιέρηδες, περιστασιακοί έρωτες, ληστές, βεδουίνοι, ιεροφάντες, σύντομες μα βαθιές φιλίες, μάγοι, φοβισμένα στόματα, αδυσώπητες αναμετρήσεις, δερβίσηδες, ανατολίτικη λαγνεία, σκοτεινές ιεροτελεστίες, τεκέδες, απαγωγές, αφιλόξενες στέπες? και μέσα σ’ όλα μια αγάπη αναμμένο κάρβουνο κάτω απ’ τη στάχτη.
Ακόμα όμως κι αν καταφέρει να γλιτώσει και γυρίσει πίσω στη μικρή πατρίδα του, τον περιμένουν ο δήμιος για ένα έγκλημα που διαπράχτηκε τη μέρα της αναχώρησής του, ο προδότης της παιδικής φιλίας, η μάνα στην άκρη του γκρεμού κι η αρραβωνιαστικιά του ριγμένη ανάμεσα σε σφυρί και αμόνι.
552 pages, Paperback
First published January 1, 2015
25 people want to read
About the author
Μάνθος Σκαργιώτης
7 books3 followersΟ Μάνθος Σκαργιώτης γεννήθηκε στο χωριό Μονολίθι Ιωαννίνων το 1952. Σπούδασε φιλολογία. Ζει στην Αθήνα.
Μυθιστορήματα: Το Λαθραίο (Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1991), Η αλάνα με τις ακονόπετρες (Δωρικός, Αθήνα 1995), Ουδέτερη Ζώνη (Κέδρος, Αθήνα 1995), Δώδεκα μήνες, δεκατρία φεγγάρια (Εμπειρία Εκδοτική, Αθήνα 2001), Το παρελθόν επιστρέφει από τον άλλο δρόμο (Εμπειρία Εκδοτική, Αθήνα 2004), Ένα κλειδί, τρεις πόρτες (Μεταίχμιο, Αθήνα 2009), Στο δρόμο των αρωμάτων (Διόπτρα, Αθήνα 2015), Ουμπούντου, (Διόπτρα, Αθήνα 2019).
Ποιήματα: Ματωμένοι Σάρακες, (Κριτήριο, Αθήνα 1974), Στο ρυθμό της Κύπρου (Γιάννινα 1978).
Κείμενά του είναι δημοσιευμένα σε εφημερίδες και λογοτεχνικά περιοδικά ή συμπεριλαμβάνονται σε ανθολογίες. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα ιταλικά (Uno Specchio, Santerno Edizioni, Italia 1985).
Έχει βραβευτεί με το Α′ βραβείο για ανέκδοτη συλλογή ποιημάτων από τον Φιλολογικό Παρνασσό το 1987, με το Α′ βραβείο σε ποιητικό διαγωνισμό του Δήμου Καλλιθέας Αττικής το 1983, με το Β′ βραβείο από τον Σύνδεσμο Φιλίας Ελλάς-Κύπρος σε πανελλήνιο λογοτεχνικό διαγωνισμό το 1982, με το Α′ βραβείο διηγήματος από τον ίδιο Σύνδεσμο το 1992.
email: manthoskar@yahoo.gr
Μυθιστορήματα: Το Λαθραίο (Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1991), Η αλάνα με τις ακονόπετρες (Δωρικός, Αθήνα 1995), Ουδέτερη Ζώνη (Κέδρος, Αθήνα 1995), Δώδεκα μήνες, δεκατρία φεγγάρια (Εμπειρία Εκδοτική, Αθήνα 2001), Το παρελθόν επιστρέφει από τον άλλο δρόμο (Εμπειρία Εκδοτική, Αθήνα 2004), Ένα κλειδί, τρεις πόρτες (Μεταίχμιο, Αθήνα 2009), Στο δρόμο των αρωμάτων (Διόπτρα, Αθήνα 2015), Ουμπούντου, (Διόπτρα, Αθήνα 2019).
Ποιήματα: Ματωμένοι Σάρακες, (Κριτήριο, Αθήνα 1974), Στο ρυθμό της Κύπρου (Γιάννινα 1978).
Κείμενά του είναι δημοσιευμένα σε εφημερίδες και λογοτεχνικά περιοδικά ή συμπεριλαμβάνονται σε ανθολογίες. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα ιταλικά (Uno Specchio, Santerno Edizioni, Italia 1985).
Έχει βραβευτεί με το Α′ βραβείο για ανέκδοτη συλλογή ποιημάτων από τον Φιλολογικό Παρνασσό το 1987, με το Α′ βραβείο σε ποιητικό διαγωνισμό του Δήμου Καλλιθέας Αττικής το 1983, με το Β′ βραβείο από τον Σύνδεσμο Φιλίας Ελλάς-Κύπρος σε πανελλήνιο λογοτεχνικό διαγωνισμό το 1982, με το Α′ βραβείο διηγήματος από τον ίδιο Σύνδεσμο το 1992.
email: manthoskar@yahoo.gr
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
March 27, 2016
Ένα υπέροχο ιστορικό μυθιστόρημα, ένα κόσμημα της ελληνικής λογοτεχνίας, μια τοιχογραφία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της Ευρώπης του 17ου αιώνα, ένα βιβλίο που χρειάζομαι μια βδομάδα για να το χωνέψω και να προχωρήσω σε επόμενο μυθιστόρημα (κι αυτό έιναι ό,τι χειρότερο για μένα που η στοίβα των αδιάβαστων μεγαλώνει ανελέητα). Δεν ξέρω τι να γράψω, νιώθω πως ό,τι κι αν αποτυπώσω εδώ δε θα φτάνει ούτε στη σκιά μίας λέξης από αυτό το εξαίσιο κείμενο. Τέλος πάντων, θα προσπαθήσω. Αν θέλετε τη γνώμη μου, μη διαβάσετε παρακάτω, πηγαίντε να το αγοράσετε, δε θα το μετανιώσετε.
Ο Κωσταντίνος Ντούλας επιστρέφει από την ξενιτιά στα Περβανά Άρτας, «...το χωριό του που... απλωνόταν αμφιθεατρικά στις σχεδόν αντικριστές πλαγιές δυο λόφων, έτσι που να μοιάζει με δυο παραριγμένα μισοφέγγαρα» (σελ. 17) για να μάθει ότι ο πατέρας του δεν άντεξε τον χαμό των θυγατέρων του και πέθανε. Οι αδερφές του Κωσταντίνου ήταν η Αερινή, η Όλγα και η Δέσποινα, σύζυγοι πρωτομαστόρων που έχτιζαν γεφύρια και θυσιάστηκαν και οι τρεις για να στεριώσουν τα γεφύρια της Άρτας στον Άραχθο, της Βαβυλώνας στον Ευφράτη και της Βλαχιάς στον Δούναβη. Ο Κωσταντίνος πρέπει να εκπληρώσει την τελευταία επιθυμία του γονιού του: να πάει στα γεφύρια και να μαζέψει ασβέστη και χώμα για να τα αφήσει στον τάφο του αλλιώς η ψυχή του δε θα ησυχάσει. Έτσι ξεκινάει αυτό το αριστούργημα και μας ξεναγεί στις σκοτεινές θάλασσες, στους ηλιόλουστους λόγγους και στα απόμερα μπουντρούμια της Ανατολής και της Δύσης. Ο Κωσταντίνος, που «την καλοσύνη του Χριστού και του νερού έχει» (σελ. 61) φεύγει από τα Περβανά αρραβωνιασμένος με την Ανθή, την ίδια μέρα που βρίσκουν δολοφονημένο τον Στάμο, κάτι που δίνει την ευκαιρία σε κάποιον να στήσει ολόκληρη σκευωρία για τον Κωσταντίνο, τον οποίο πλέον ο σούμπασης θεωρεί ένοχο για το φονικό.
Στο μυθιστόρημα ξεδιπλώνονται οι περιπέτειες του Κωσταντίνου κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του στα ανατολικά και ταυτόχρονα οι συνέπειες μιας τέτοιας συνωμοσίας στις ζωές της μητέρας του και της αρραβωνιαστικιάς του. Θα καταφέρει να βρει τα μακρινά γεφύρια και να εκπληρώσει την επιθυμία του πατέρα του; Τι περιπέτειες θα ζήσει; «Πώς θα μακροπορήσει ανάμεσα από άγνωστους κινδύνους, στους κάμπους, στα βουνά και στις στέπες της απέραντης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας;» (σελ. 18). Ειδικά όταν η μάνα του του επιστήνει την προσοχή: «Η στράτα έχει γκρεμούς και συρτοθηλιές» (σελ. 26). Θα κινδυνέψει; Ποιους συνοδοιπόρους θα συναντήσει, ποιες γυναικες θα τον ξεμυαλίσουν, ποιοι θα τον κυνηγήσουν; Τι εκπλήξεις και ανατροπές θα συναντήσει; Θα καταφέρει και να γυρίσει πίσω για να αποδείξει την αθωότητά του; Όπως λέει και ο συγγραφέας: «Τους δρόμους οι ληστές τους έκαναν απερβάτητους, οι Γερμανοί τυφεκιοφόροι χτυπιόνταν με το οθωμανικό ιππικό, οι επίλοιποι Φράγκοι ζόριζαν το σύνορο με επιδρομές, οι σπαχήδες αλλοστράτιζαν, οι γενίτσαροι σήκωναν μπαϊράκι, συμμορίες απόστρατων μισθοφόρων ρήμαζαν την ύπαιθρο, ραγιάδες τροχούσαν τα γιαταγάνια τους ή έμπαιναν στα τουρκικά στρατεύματα, ανεμόμυλος» (σελ. 209).
Η ιστορία εκτυλίσσεται στην εποχή της δράσης του Διονυσίου Φιλοσόφου ή Σκυλοσόφου, της Κιοσέμ σουλτάνας και της κτίσεως του Μπλε Τζαμιού. Αγροτικές επαναστάσεις κατά των Τούρκων σε συνεργασία με τον Δούκα του Νεβέρ, η δεύτερη ισχυρή γυναικεία προσωπικότητα που υπήρξε βαλιντέ σουλτάν και κατά καιρούς και αντιβασιλέας της Αυτοκρατορίας μετά τη Χουρρέμ, δοξασίες, μύθοι, προλήψεις, ένα υπέροχο σύνολο σφιχτοδεμένο και απολαυστικό. Εποχή πειρατείας: «Μικρή Μάλτα λένε το Νιο, το Οίτυλο της Μάνης Μεγάλο Αλγέρι. Και η Ψηλή Πόρτα δεν τους κυνηγά αλλά άνοιξε αλισβερίσι μαζί τους. Τους έχει ανάγκη και την έχουν» (σελ. 82-83).
Πραματευτές, γυρολόγοι, παζαρίτες, μεταπράτες, ζητιάνοι, νταήδες, λαθροχέρηδες, αγύρτες, δουλοπάροικοι, γεωργοί, καδήδες, δούλοι, ναΐμπηδες, προύχοντες, σουμπάσηδες, περιοδεύοντες δάσκαλοι που μαθαίνουν στα παιδιά κάποια κολλυβογράμματα, καρακόλια, σαντζακμπέηδες, παπάδες, δραγάτες, υδρονομείς, μητροπολίτες, Σκλαβούνοι πειρατές, τοκογλύφοι, εμπορομεσίτες, προμηθευτές, κοντραμπαντέρηδες, ναυλομεσίτες, ασφαλιστές, πλανόδιοι θίασοι, μουεζίνηδες, τσοχαντάρηδες, ναύτες, τζελάτηδες, μολλάδες, καπουτσίνοι, Ιησουίτες, δομηνικανοί καλόγεροι, ζωέμποροι, μπαξεβάνηδες, σεϊμένηδες, σαριτζάδες, δεφτερδάρηδες, γενίτσαροι, ουλεμάδες, δερβίσηδες, μεβλεβήδες και οδαλίσκες διαβιούν, πίνουν, τσακώνονται, εξερευνούν, κυνηγούν, εκτελούν, ζουν σε: καφενέδες, καπηλειά, κιόσκια, τιμάρια σπαχήδων, μούλκια, ζιαμέτια, βακούφια, μετόχια, εγιαλέτια, καζάδες, καραβάν σεράγια, ταβέρνες, χάνια, ταρσανάδες, τελωνεία, σαράφικα, σκλαβοπάζαρα, φυλακές, μεϊντάνια, ζαβιγιέδες, χαμάμ, τεκέδες, μαυσωλεία, σαράγια και θάλασσες.
Δε γίνεται να μην αγαπήσεις ένα κείμενο που ξεκινάει έτσι: «Δυο βήματα πιο κει καβγάδιζε Ξεροβουνίτης κτηνοτρόφος με Αρτινό κρεοπώλη» (σελ. 16). Δε γίνεται να μη λατρέψεις ένα κείμενο που σταμάτησα στην 100ή σελίδα, γεμάτος εικόνες, ιδιολέκτους, προσωπικότητες, χαρακτήρες κι αναγκάστηκα να το αρχίσω από την αρχή για να σημειώνω λέξεις και χωρία, όχι από κούραση ή για να μην μπερδευτώ αλλά για να απολαύσω και να κατανοήσω βαθύτερα το μυθιστόρημα. Ο συγγραφέας δε διστάζει να ποτίσει τις σελίδες του πότε με άρωμα λεμονιάς, μπαχαρικών και λεβάντας και πότε με τη δυσώδη οσμή του αίματος. Από τα ανάκλιντρα των σαραγιών και τις αγκαλιές των γυναικών στα καπηλειά μας οδηγεί στο παιδομάζωμα, στις δημόσιες εκτελέσεις, στην πανούκλα. Δε θα λησμονήσω εύκολα την ανατριχιαστική περιγραφή του παιδομαζώματος που δίνεται στις σελίδες 66 έως 68: «Ως και τα λιθάρια και τα δέντρα δάκρυσαν απ’ τον σπαραγμό των ανθρώπων».
Ένα ταξίδι στην πιο δύσκολη, ασαφή, γεμάτη, έντονη εποχή του 17ου αιώνα, μια περιπέτεια που με παρέσυρε από την Άρτα στην Αυλίδα, στη Χίο (άκου κει, ο Όμηρος και ο Χριστόφορος Κολόμβος συντοπίτες, ενδιαφέρουσα παρατήρηση) και σε όλα τα νησιά του Αιγαίου, από τη Μάυρη στην Άσπρη (Αιγαίο πέλαγος) και στην Ερυθρά Θάλασσα, στην Κύπρο και στην Κωνσταντινούπολη, στη Βαγδάτη και στην Τραπεζούντα, στις παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Συνοδοιπόροι οι λέξεις και τα αισθήματα, η αγωνία και ο φόβος, η ανατριχίλα και ο έρωτας, το φεγγάρι και ο ήλιος, οι μπιστικοί και οι σπιούνοι, οι γυναίκες και η μοίρα. Ένα κείμενο που εντάσσει στον κορμό του ομοιόμορφα και ιδανικά τις περιπέτειες του Οδυσσέα, την κάθοδο των Μυρίων, τα δημοτικά τραγούδια του Νεκρού αδελφού και του Γιοφυριού της Άρτας. Ένα υπέροχο βιβλίο που συνοδεύεται προς τεκμηρίωση και από βιβλιογραφία και από χάρτες.
Κλείνοντας, ας επικεντρωθούμε στην ιστορία: δεν πετάει ο συγγραφέας στάχτη στα μάτια του αναγνώστη, δεν τον κολακεύει και δεν τον θαμπώνει με όλα τα πλούτη, τα χρώματα και τα αρώματα, αδιαφορώντας για την ιστορία. Η πλοκή είναι σφιχτοδεμένη, ανατρεπτική και αληθοφανέστατη. Οι χαρακτήρες, πρωταγωνιστές και δευτεραγωνιστές, είναι επιλεγμένοι ένας κι ένας, οι μεταξύ τους σχέσεις και αλληλεπιδράσεις είναι απολύτως φυσιολογικές. Πανέξυπνη η ιδέα της ανατροπής στην Περσία, όσο ψάχνει ο Κωσταντίνος την αδερφή του στη Βαβυλώνα, μια χώρα που δεν υφίσταται πλέον. Πολύ ενδιαφέρουσα εξέλιξη, που δίνει άλλη ώθηση στην ιστορία. Η αντίρρησή μου είναι ότι θα μπορούσαν να υπάρξουν λιγότερες περιπέτειες στη Μέση Ανατολή ώστε να εξισορροπηθεί καλύτερα το μυθιστόρημα, γιατί ο Κωσταντίνος δε βρίσκει και πολλά εμπόδια στο δρόμο για τη Δύση, κάτι που ίσως δείξει βιασύνη στον αναγνώστη. Σίγουρα στη Δύση τα πράγματα ήταν κάπως καλύτερα (λέμε τώρα) αλλά οι δυο πόλοι του κειμένου θα μπορούσαν να μοιραστούν πιο ακριβοδίκαια. Από την άλλη μου κέντρισε το ενδιαφέρον που ενώ έχουμε ένα σωρό περιπέτειες, αναποδιές και κινδύνους σε κανένα σημείο δε βαρέθηκα, σε κανένα σημείο δεν κουράστηκα, σε κανένα σημείο δεν είχαμε επανάληψη ή περιττά λόγια για να γεμίζουμε σελίδες και τον χρόνο του αναγνώστη. Ούτε το λεξιλόγιο και οι ιδιόλεκτοι με κούρασαν, γιατί ήταν στρωτά, τοποθετημένα όμορφα και επιπλέον η δράση δε με άφηνε να πάρω ανάσα. Ίσως κάποια πρωθύστερα που έμπαιναν εμβόλιμα και μετά επεξηγούνταν εν συντομία δε μου άρεσαν αλλά από το να γινόταν τριλογία και να βάραινε σημαντικά, κάλύτερα έτσι, συμπυκνωμένο και θα έλεγα και κάπως βιαστικά τετελεσμένο, όχι όμως τόσο που να με απογοητεύσει.
Παραδέχομαι ότι προς το τέλος άρχισα να πηδάω σελίδες, όχι γιατί κουράστηκα αλλά ακριβώς επειδή υπήρχαν τόσα πολλά καλολογικά στοιχεία και τόσες πληροφορίες που ήθελα πια να δω τι θα γίνει παρακάτω, θα ανακαλύψει τα γεφύρια των αδερφών του ο Κωσταντίνος, θα λάμψει η αλήθεια στο χωριό των Περβανών, πώς θα αντιδράσουν η μάνα και η αρραβωνιαστικιά όταν ο κλοιός σφίγγει γύρω τους; Το μυθιστόρημα «Στο δρόμο των αρωμάτων» είναι ένα άξιο συγκέρασμα γραφής Γιάννη Καλπούζου («Ιμαρέτ» και «Άγιοι και δαίμονες»), Νίκου Γούλια («Στα χρόνια της ομίχλης») και Ισίδωρου Ζουργού («Αηδονόπιτα»), αλλά με δική του ταυτότητα και αυθυπαρξία που με κέρδισε από την πρώτη λέξη και δε θα το ξεχάσω εύκολα.
Σας έχω και χαρακτηριστικά αποσπάσματ��:
«Κληματαριά να κάτσεις στον ίσκιο της ήτον, σκάλα να ανεβείς στα πάνω πατώματα τ’ ουρανού, μονοπάτι οπού βγάνει στην κοιλάδα της Παράδεισος. Αγαπηθήκαμε και γίναμε κι οι δυο γλυκό πρωί της ίδιας μέρας» (σελ. 188).
«Βάσταε για λίγο τη φωνή της ψηλά κι αποκεί την άφηνε σιγά σιγά να πέφτει κι όπως έπεφτε, την έκλωθε, την τσάκιζε, αλλά μια ανάσα πριχού τη φτάσει στο σανίδι την τίναζε προς τα πάνω, ωσάν χαμοπούλι που είδε ξαφνικά τον κίντυνο και πέταξε να σωθεί...Κι έμπαινε μες στις φλέβες μου μέλι ανάμειχτο με χυμό από πικραμύγδαλο» (σελ. 191).
«Αχ, εσείς οι Έληνες! Ή τρέχετε για να φτάσετε τους άλλους ή καρτερείτε για να σας φτάσουν οι άλλοι, δεν είστε ποτέ στην ώρα σας. Και περβατείτε καλύτερα, όχι όντας έχετε γερά τα ποδάρια, πάρεξ άμα σας τα κόψουν. Κι όθε πηγαίνετε δε σας ακολουθεί ο δικός σας ίσκιος, αλλά ο ίσκιος κεινού που λαχταράτε να μοιάσετε, τον εαυτό σας, μαθές, πάντα τον έχετε κάπου ξεχασμένο...Κι όποτε γονατίζετε, δε γονατίζετε από ταπεινοσύνη αλλά για να ιδείτε αποκεί χαμηλά πόσο ψηλά φτάνει το μπόι σας...Να σκάβετε το λάκκο τ’ αδερφού σας και θάβετε τον ξένο που θα σας κατηγορήσει για αδερφοφάγωμα...Αδικεύετε κουτουράδα και πέφτετε στη φωτιά για να βρει ο αδικημένος το δίκιο που εσείς του πήρατε» (σελ. 297).
«Η ζωή κι ο θάνατος είναι τα δύο χέρια της ίδιας αγκαλιάς» (σελ. 357).
Ο Κωσταντίνος Ντούλας επιστρέφει από την ξενιτιά στα Περβανά Άρτας, «...το χωριό του που... απλωνόταν αμφιθεατρικά στις σχεδόν αντικριστές πλαγιές δυο λόφων, έτσι που να μοιάζει με δυο παραριγμένα μισοφέγγαρα» (σελ. 17) για να μάθει ότι ο πατέρας του δεν άντεξε τον χαμό των θυγατέρων του και πέθανε. Οι αδερφές του Κωσταντίνου ήταν η Αερινή, η Όλγα και η Δέσποινα, σύζυγοι πρωτομαστόρων που έχτιζαν γεφύρια και θυσιάστηκαν και οι τρεις για να στεριώσουν τα γεφύρια της Άρτας στον Άραχθο, της Βαβυλώνας στον Ευφράτη και της Βλαχιάς στον Δούναβη. Ο Κωσταντίνος πρέπει να εκπληρώσει την τελευταία επιθυμία του γονιού του: να πάει στα γεφύρια και να μαζέψει ασβέστη και χώμα για να τα αφήσει στον τάφο του αλλιώς η ψυχή του δε θα ησυχάσει. Έτσι ξεκινάει αυτό το αριστούργημα και μας ξεναγεί στις σκοτεινές θάλασσες, στους ηλιόλουστους λόγγους και στα απόμερα μπουντρούμια της Ανατολής και της Δύσης. Ο Κωσταντίνος, που «την καλοσύνη του Χριστού και του νερού έχει» (σελ. 61) φεύγει από τα Περβανά αρραβωνιασμένος με την Ανθή, την ίδια μέρα που βρίσκουν δολοφονημένο τον Στάμο, κάτι που δίνει την ευκαιρία σε κάποιον να στήσει ολόκληρη σκευωρία για τον Κωσταντίνο, τον οποίο πλέον ο σούμπασης θεωρεί ένοχο για το φονικό.
Στο μυθιστόρημα ξεδιπλώνονται οι περιπέτειες του Κωσταντίνου κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του στα ανατολικά και ταυτόχρονα οι συνέπειες μιας τέτοιας συνωμοσίας στις ζωές της μητέρας του και της αρραβωνιαστικιάς του. Θα καταφέρει να βρει τα μακρινά γεφύρια και να εκπληρώσει την επιθυμία του πατέρα του; Τι περιπέτειες θα ζήσει; «Πώς θα μακροπορήσει ανάμεσα από άγνωστους κινδύνους, στους κάμπους, στα βουνά και στις στέπες της απέραντης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας;» (σελ. 18). Ειδικά όταν η μάνα του του επιστήνει την προσοχή: «Η στράτα έχει γκρεμούς και συρτοθηλιές» (σελ. 26). Θα κινδυνέψει; Ποιους συνοδοιπόρους θα συναντήσει, ποιες γυναικες θα τον ξεμυαλίσουν, ποιοι θα τον κυνηγήσουν; Τι εκπλήξεις και ανατροπές θα συναντήσει; Θα καταφέρει και να γυρίσει πίσω για να αποδείξει την αθωότητά του; Όπως λέει και ο συγγραφέας: «Τους δρόμους οι ληστές τους έκαναν απερβάτητους, οι Γερμανοί τυφεκιοφόροι χτυπιόνταν με το οθωμανικό ιππικό, οι επίλοιποι Φράγκοι ζόριζαν το σύνορο με επιδρομές, οι σπαχήδες αλλοστράτιζαν, οι γενίτσαροι σήκωναν μπαϊράκι, συμμορίες απόστρατων μισθοφόρων ρήμαζαν την ύπαιθρο, ραγιάδες τροχούσαν τα γιαταγάνια τους ή έμπαιναν στα τουρκικά στρατεύματα, ανεμόμυλος» (σελ. 209).
Η ιστορία εκτυλίσσεται στην εποχή της δράσης του Διονυσίου Φιλοσόφου ή Σκυλοσόφου, της Κιοσέμ σουλτάνας και της κτίσεως του Μπλε Τζαμιού. Αγροτικές επαναστάσεις κατά των Τούρκων σε συνεργασία με τον Δούκα του Νεβέρ, η δεύτερη ισχυρή γυναικεία προσωπικότητα που υπήρξε βαλιντέ σουλτάν και κατά καιρούς και αντιβασιλέας της Αυτοκρατορίας μετά τη Χουρρέμ, δοξασίες, μύθοι, προλήψεις, ένα υπέροχο σύνολο σφιχτοδεμένο και απολαυστικό. Εποχή πειρατείας: «Μικρή Μάλτα λένε το Νιο, το Οίτυλο της Μάνης Μεγάλο Αλγέρι. Και η Ψηλή Πόρτα δεν τους κυνηγά αλλά άνοιξε αλισβερίσι μαζί τους. Τους έχει ανάγκη και την έχουν» (σελ. 82-83).
Πραματευτές, γυρολόγοι, παζαρίτες, μεταπράτες, ζητιάνοι, νταήδες, λαθροχέρηδες, αγύρτες, δουλοπάροικοι, γεωργοί, καδήδες, δούλοι, ναΐμπηδες, προύχοντες, σουμπάσηδες, περιοδεύοντες δάσκαλοι που μαθαίνουν στα παιδιά κάποια κολλυβογράμματα, καρακόλια, σαντζακμπέηδες, παπάδες, δραγάτες, υδρονομείς, μητροπολίτες, Σκλαβούνοι πειρατές, τοκογλύφοι, εμπορομεσίτες, προμηθευτές, κοντραμπαντέρηδες, ναυλομεσίτες, ασφαλιστές, πλανόδιοι θίασοι, μουεζίνηδες, τσοχαντάρηδες, ναύτες, τζελάτηδες, μολλάδες, καπουτσίνοι, Ιησουίτες, δομηνικανοί καλόγεροι, ζωέμποροι, μπαξεβάνηδες, σεϊμένηδες, σαριτζάδες, δεφτερδάρηδες, γενίτσαροι, ουλεμάδες, δερβίσηδες, μεβλεβήδες και οδαλίσκες διαβιούν, πίνουν, τσακώνονται, εξερευνούν, κυνηγούν, εκτελούν, ζουν σε: καφενέδες, καπηλειά, κιόσκια, τιμάρια σπαχήδων, μούλκια, ζιαμέτια, βακούφια, μετόχια, εγιαλέτια, καζάδες, καραβάν σεράγια, ταβέρνες, χάνια, ταρσανάδες, τελωνεία, σαράφικα, σκλαβοπάζαρα, φυλακές, μεϊντάνια, ζαβιγιέδες, χαμάμ, τεκέδες, μαυσωλεία, σαράγια και θάλασσες.
Δε γίνεται να μην αγαπήσεις ένα κείμενο που ξεκινάει έτσι: «Δυο βήματα πιο κει καβγάδιζε Ξεροβουνίτης κτηνοτρόφος με Αρτινό κρεοπώλη» (σελ. 16). Δε γίνεται να μη λατρέψεις ένα κείμενο που σταμάτησα στην 100ή σελίδα, γεμάτος εικόνες, ιδιολέκτους, προσωπικότητες, χαρακτήρες κι αναγκάστηκα να το αρχίσω από την αρχή για να σημειώνω λέξεις και χωρία, όχι από κούραση ή για να μην μπερδευτώ αλλά για να απολαύσω και να κατανοήσω βαθύτερα το μυθιστόρημα. Ο συγγραφέας δε διστάζει να ποτίσει τις σελίδες του πότε με άρωμα λεμονιάς, μπαχαρικών και λεβάντας και πότε με τη δυσώδη οσμή του αίματος. Από τα ανάκλιντρα των σαραγιών και τις αγκαλιές των γυναικών στα καπηλειά μας οδηγεί στο παιδομάζωμα, στις δημόσιες εκτελέσεις, στην πανούκλα. Δε θα λησμονήσω εύκολα την ανατριχιαστική περιγραφή του παιδομαζώματος που δίνεται στις σελίδες 66 έως 68: «Ως και τα λιθάρια και τα δέντρα δάκρυσαν απ’ τον σπαραγμό των ανθρώπων».
Ένα ταξίδι στην πιο δύσκολη, ασαφή, γεμάτη, έντονη εποχή του 17ου αιώνα, μια περιπέτεια που με παρέσυρε από την Άρτα στην Αυλίδα, στη Χίο (άκου κει, ο Όμηρος και ο Χριστόφορος Κολόμβος συντοπίτες, ενδιαφέρουσα παρατήρηση) και σε όλα τα νησιά του Αιγαίου, από τη Μάυρη στην Άσπρη (Αιγαίο πέλαγος) και στην Ερυθρά Θάλασσα, στην Κύπρο και στην Κωνσταντινούπολη, στη Βαγδάτη και στην Τραπεζούντα, στις παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Συνοδοιπόροι οι λέξεις και τα αισθήματα, η αγωνία και ο φόβος, η ανατριχίλα και ο έρωτας, το φεγγάρι και ο ήλιος, οι μπιστικοί και οι σπιούνοι, οι γυναίκες και η μοίρα. Ένα κείμενο που εντάσσει στον κορμό του ομοιόμορφα και ιδανικά τις περιπέτειες του Οδυσσέα, την κάθοδο των Μυρίων, τα δημοτικά τραγούδια του Νεκρού αδελφού και του Γιοφυριού της Άρτας. Ένα υπέροχο βιβλίο που συνοδεύεται προς τεκμηρίωση και από βιβλιογραφία και από χάρτες.
Κλείνοντας, ας επικεντρωθούμε στην ιστορία: δεν πετάει ο συγγραφέας στάχτη στα μάτια του αναγνώστη, δεν τον κολακεύει και δεν τον θαμπώνει με όλα τα πλούτη, τα χρώματα και τα αρώματα, αδιαφορώντας για την ιστορία. Η πλοκή είναι σφιχτοδεμένη, ανατρεπτική και αληθοφανέστατη. Οι χαρακτήρες, πρωταγωνιστές και δευτεραγωνιστές, είναι επιλεγμένοι ένας κι ένας, οι μεταξύ τους σχέσεις και αλληλεπιδράσεις είναι απολύτως φυσιολογικές. Πανέξυπνη η ιδέα της ανατροπής στην Περσία, όσο ψάχνει ο Κωσταντίνος την αδερφή του στη Βαβυλώνα, μια χώρα που δεν υφίσταται πλέον. Πολύ ενδιαφέρουσα εξέλιξη, που δίνει άλλη ώθηση στην ιστορία. Η αντίρρησή μου είναι ότι θα μπορούσαν να υπάρξουν λιγότερες περιπέτειες στη Μέση Ανατολή ώστε να εξισορροπηθεί καλύτερα το μυθιστόρημα, γιατί ο Κωσταντίνος δε βρίσκει και πολλά εμπόδια στο δρόμο για τη Δύση, κάτι που ίσως δείξει βιασύνη στον αναγνώστη. Σίγουρα στη Δύση τα πράγματα ήταν κάπως καλύτερα (λέμε τώρα) αλλά οι δυο πόλοι του κειμένου θα μπορούσαν να μοιραστούν πιο ακριβοδίκαια. Από την άλλη μου κέντρισε το ενδιαφέρον που ενώ έχουμε ένα σωρό περιπέτειες, αναποδιές και κινδύνους σε κανένα σημείο δε βαρέθηκα, σε κανένα σημείο δεν κουράστηκα, σε κανένα σημείο δεν είχαμε επανάληψη ή περιττά λόγια για να γεμίζουμε σελίδες και τον χρόνο του αναγνώστη. Ούτε το λεξιλόγιο και οι ιδιόλεκτοι με κούρασαν, γιατί ήταν στρωτά, τοποθετημένα όμορφα και επιπλέον η δράση δε με άφηνε να πάρω ανάσα. Ίσως κάποια πρωθύστερα που έμπαιναν εμβόλιμα και μετά επεξηγούνταν εν συντομία δε μου άρεσαν αλλά από το να γινόταν τριλογία και να βάραινε σημαντικά, κάλύτερα έτσι, συμπυκνωμένο και θα έλεγα και κάπως βιαστικά τετελεσμένο, όχι όμως τόσο που να με απογοητεύσει.
Παραδέχομαι ότι προς το τέλος άρχισα να πηδάω σελίδες, όχι γιατί κουράστηκα αλλά ακριβώς επειδή υπήρχαν τόσα πολλά καλολογικά στοιχεία και τόσες πληροφορίες που ήθελα πια να δω τι θα γίνει παρακάτω, θα ανακαλύψει τα γεφύρια των αδερφών του ο Κωσταντίνος, θα λάμψει η αλήθεια στο χωριό των Περβανών, πώς θα αντιδράσουν η μάνα και η αρραβωνιαστικιά όταν ο κλοιός σφίγγει γύρω τους; Το μυθιστόρημα «Στο δρόμο των αρωμάτων» είναι ένα άξιο συγκέρασμα γραφής Γιάννη Καλπούζου («Ιμαρέτ» και «Άγιοι και δαίμονες»), Νίκου Γούλια («Στα χρόνια της ομίχλης») και Ισίδωρου Ζουργού («Αηδονόπιτα»), αλλά με δική του ταυτότητα και αυθυπαρξία που με κέρδισε από την πρώτη λέξη και δε θα το ξεχάσω εύκολα.
Σας έχω και χαρακτηριστικά αποσπάσματ��:
«Κληματαριά να κάτσεις στον ίσκιο της ήτον, σκάλα να ανεβείς στα πάνω πατώματα τ’ ουρανού, μονοπάτι οπού βγάνει στην κοιλάδα της Παράδεισος. Αγαπηθήκαμε και γίναμε κι οι δυο γλυκό πρωί της ίδιας μέρας» (σελ. 188).
«Βάσταε για λίγο τη φωνή της ψηλά κι αποκεί την άφηνε σιγά σιγά να πέφτει κι όπως έπεφτε, την έκλωθε, την τσάκιζε, αλλά μια ανάσα πριχού τη φτάσει στο σανίδι την τίναζε προς τα πάνω, ωσάν χαμοπούλι που είδε ξαφνικά τον κίντυνο και πέταξε να σωθεί...Κι έμπαινε μες στις φλέβες μου μέλι ανάμειχτο με χυμό από πικραμύγδαλο» (σελ. 191).
«Αχ, εσείς οι Έληνες! Ή τρέχετε για να φτάσετε τους άλλους ή καρτερείτε για να σας φτάσουν οι άλλοι, δεν είστε ποτέ στην ώρα σας. Και περβατείτε καλύτερα, όχι όντας έχετε γερά τα ποδάρια, πάρεξ άμα σας τα κόψουν. Κι όθε πηγαίνετε δε σας ακολουθεί ο δικός σας ίσκιος, αλλά ο ίσκιος κεινού που λαχταράτε να μοιάσετε, τον εαυτό σας, μαθές, πάντα τον έχετε κάπου ξεχασμένο...Κι όποτε γονατίζετε, δε γονατίζετε από ταπεινοσύνη αλλά για να ιδείτε αποκεί χαμηλά πόσο ψηλά φτάνει το μπόι σας...Να σκάβετε το λάκκο τ’ αδερφού σας και θάβετε τον ξένο που θα σας κατηγορήσει για αδερφοφάγωμα...Αδικεύετε κουτουράδα και πέφτετε στη φωτιά για να βρει ο αδικημένος το δίκιο που εσείς του πήρατε» (σελ. 297).
«Η ζωή κι ο θάνατος είναι τα δύο χέρια της ίδιας αγκαλιάς» (σελ. 357).
August 4, 2016
Κουραστικο , με ανουσιες φλυαριες, καταφερα να το τελειωσω , αν και επιταχυνα πολυ την αναγνωση του ...
June 21, 2016
ΜΗ ΔΙΝΕΤΕ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΑΚΙΑ ΠΟΥ ΕΒΑΛΑ
Αυτό το λέω επειδή δεν ξέρω πώς να κρίνω αυτό το έργο που τελείωσα πριν λίγες ώρες . Θα προσπαθήσω απλά να αποδώσω εγγράφως τις σκέψεις μου.
Δεν τον ξέρω τον κ. Σκαργιώτη, αυτό είναι το πρώτο του βιβλίο που διάβασα, κυρίως επειδή μου αρέσουν τα ιστορικά μυθιστορήματα. Έλα όμως που δεν μπορώ να το βάλω "στο ίδιο σακί" με τα υπόλοιπα ιστορικά. Και εξηγούμαι τονίζοντας ότι λέω μόνο την άποψή μου:
Αρχίζω από τα αρνητικά. Ως μυθιστόρημα δεν με τράβηξε ιδιαίτερα. Η ιστορία διαδραματίζεται επί Τουρκοκρατίας (στις αρχές του 17ου αιώνα- περίπου στα 1600 δηλαδή) και ως ιστορία είναι απλή. Ο Κωνσταντής εκπληρώνοντας την τελευταία επιθυμία του πατέρα του πηγαίνει να πάρει λίγο χαλίκι (θυμητάρια) από τα γεφύρια στα οποία στοιχειώθηκαν οι αδερφές του, διασχίζοντας μεγάλο μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Και όλο το βιβλίο μας περιγράφει το ταξίδι του. Αυτά ως γενική πλοκή της ιστορίας.
ΟΜΩΣ.
Στο δρόμο του συναντά πολλά και διάφορα. Γίνεται μάρτυρας παιδομαζώματος (έκλαψα), παρακολουθεί την πορεία ετοιμοθάνατων από πανούκλα (ανατρίχιασα), γίνεται σκλάβος πειρατών και φυλακίζεται από τους Τούρκους. Γνωρίζει άτομα που τον βοηθούν, προδίδεται από παλιούς φίλους, χάνει και κερδίζει στην αγάπη. Μιλάει με απλό κόσμο, με ιερείς διαφόρων θρησκειών, με μάγους και με αστυνόμους. Και όλοι αυτοί έχουν κάτι να του πουν. Τα άτομα που συναντά (πάρα πολλά σε αριθμό) συνήθως τον καθοδηγούν μέσω δοξασιών ή θρύλων κάποιοι εκ τον οποίων μου ήταν γνωστοί και κάποιοι όχι. Άλλοι απλά του αναφέρουν ιστορικά στοιχεία για την περιοχή απ' όπου διέρχεται.
Οι περιγραφές για τις συνθήκες που επικρατούσαν είναι εξαιρετικά αναλυτικές, ο συγγραφέας δεν μας κρύβει τίποτα (σε μερικά σημεία θα μπορούσα να πω ότι δεν μας λυπάται καθόλου). Το ντύσιμο των ανθρώπων, το εσωτερικό των σπιτιών, τα μαγαζιά, οι ντοπιολαλιές (έχει αποδώσει πάρα πολύ όμορφα τον τρόπο ομιλίας της εποχής από άτομα διαφόρων φυλών και διαφορετικής καταγωγής), ακόμα και τα φαγητά που συνήθιζαν να τρώνε, όλα περιγράφονται όμορφα και θα μπορούσα να πω αναλυτικά. Το ίδιο αναλυτικά παρουσιάζεται όμως και η εμφάνιση των πασχόντων από πανούκλα, τα βασανιστήρια στα κρατητήρια των τουρκικών φυλακών, η ζωή των σκλάβων στα πειρατικά πλοία και άλλες ανατριχιαστικές (για εμάς) πράξεις της εποχής.
Συμπεραίνοντας:
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρόκειται για εξαιρετικό λογοτεχνικό έργο. Εξαιρετικό. Σίγουρα είναι έργο ζωής του συγγραφέα, πιστεύω ειλικρινά ότι πέρασε την περισσότερη ζωή του συλλέγοντας στοιχεία για την περίοδο της Τουρκοκρατίας τα οποία στο τέλος αποφάσισε να μας κάνει την τιμή να μοιραστεί μαζί μας.
Αφού συγκέντρωσε τον τεράστιο αυτό όγκο πληροφοριών- θρύλων- δοξασιών- ιστορικών στοιχείων κάθισε και τα έδεσε σε μια ιστορία βασισμένη στον θρύλο του "γιοφυριού της Άρτας" και πρόσθεσε και το "τραγούδι του νεκρού αδερφού". Το αποτέλεσμα ήταν να έχουμε εμείς στα χέρια μας ένα βιβλίο που μπορείς να το εκλάβεις και ως μυθιστόρημα, μπορείς όμως εξίσου εύκολα να το θεωρήσεις καταγραφή ιστορίας και θρύλων που αφορούν τη συγκεκριμένη περίοδο.
Έβαλα τέσσερα αστέρια και όχι πέντε επειδή είναι λίγο βαρύ και κουραστικό το βιβλίο μόνο και μόνο λόγω του όγκου των πληροφοριών. Από μέσα από την καρδιά μου όμως θεωρώ ότι είναι ένα λογοτεχνικό έργο που αξίζει να διαβαστεί από όσο το δυνατόν περισσότερους. Μόνο που δεν γίνεται να το διαβάσετε μαγειρεύοντας ή κάνοντας άλλη δουλειά, μπορεί να σας αφήσει πολλή γνώση και είναι κρίμα να μην έχει το χρόνο και τη συγκέντρωση που του αξίζει. Προτιμότερο θα ήταν να διαβάζετε λίγο κάθε φορά που μπορείτε και έχετε χρόνο και διάθεση.
Αυτό το λέω επειδή δεν ξέρω πώς να κρίνω αυτό το έργο που τελείωσα πριν λίγες ώρες . Θα προσπαθήσω απλά να αποδώσω εγγράφως τις σκέψεις μου.
Δεν τον ξέρω τον κ. Σκαργιώτη, αυτό είναι το πρώτο του βιβλίο που διάβασα, κυρίως επειδή μου αρέσουν τα ιστορικά μυθιστορήματα. Έλα όμως που δεν μπορώ να το βάλω "στο ίδιο σακί" με τα υπόλοιπα ιστορικά. Και εξηγούμαι τονίζοντας ότι λέω μόνο την άποψή μου:
Αρχίζω από τα αρνητικά. Ως μυθιστόρημα δεν με τράβηξε ιδιαίτερα. Η ιστορία διαδραματίζεται επί Τουρκοκρατίας (στις αρχές του 17ου αιώνα- περίπου στα 1600 δηλαδή) και ως ιστορία είναι απλή. Ο Κωνσταντής εκπληρώνοντας την τελευταία επιθυμία του πατέρα του πηγαίνει να πάρει λίγο χαλίκι (θυμητάρια) από τα γεφύρια στα οποία στοιχειώθηκαν οι αδερφές του, διασχίζοντας μεγάλο μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Και όλο το βιβλίο μας περιγράφει το ταξίδι του. Αυτά ως γενική πλοκή της ιστορίας.
ΟΜΩΣ.
Στο δρόμο του συναντά πολλά και διάφορα. Γίνεται μάρτυρας παιδομαζώματος (έκλαψα), παρακολουθεί την πορεία ετοιμοθάνατων από πανούκλα (ανατρίχιασα), γίνεται σκλάβος πειρατών και φυλακίζεται από τους Τούρκους. Γνωρίζει άτομα που τον βοηθούν, προδίδεται από παλιούς φίλους, χάνει και κερδίζει στην αγάπη. Μιλάει με απλό κόσμο, με ιερείς διαφόρων θρησκειών, με μάγους και με αστυνόμους. Και όλοι αυτοί έχουν κάτι να του πουν. Τα άτομα που συναντά (πάρα πολλά σε αριθμό) συνήθως τον καθοδηγούν μέσω δοξασιών ή θρύλων κάποιοι εκ τον οποίων μου ήταν γνωστοί και κάποιοι όχι. Άλλοι απλά του αναφέρουν ιστορικά στοιχεία για την περιοχή απ' όπου διέρχεται.
Οι περιγραφές για τις συνθήκες που επικρατούσαν είναι εξαιρετικά αναλυτικές, ο συγγραφέας δεν μας κρύβει τίποτα (σε μερικά σημεία θα μπορούσα να πω ότι δεν μας λυπάται καθόλου). Το ντύσιμο των ανθρώπων, το εσωτερικό των σπιτιών, τα μαγαζιά, οι ντοπιολαλιές (έχει αποδώσει πάρα πολύ όμορφα τον τρόπο ομιλίας της εποχής από άτομα διαφόρων φυλών και διαφορετικής καταγωγής), ακόμα και τα φαγητά που συνήθιζαν να τρώνε, όλα περιγράφονται όμορφα και θα μπορούσα να πω αναλυτικά. Το ίδιο αναλυτικά παρουσιάζεται όμως και η εμφάνιση των πασχόντων από πανούκλα, τα βασανιστήρια στα κρατητήρια των τουρκικών φυλακών, η ζωή των σκλάβων στα πειρατικά πλοία και άλλες ανατριχιαστικές (για εμάς) πράξεις της εποχής.
Συμπεραίνοντας:
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρόκειται για εξαιρετικό λογοτεχνικό έργο. Εξαιρετικό. Σίγουρα είναι έργο ζωής του συγγραφέα, πιστεύω ειλικρινά ότι πέρασε την περισσότερη ζωή του συλλέγοντας στοιχεία για την περίοδο της Τουρκοκρατίας τα οποία στο τέλος αποφάσισε να μας κάνει την τιμή να μοιραστεί μαζί μας.
Αφού συγκέντρωσε τον τεράστιο αυτό όγκο πληροφοριών- θρύλων- δοξασιών- ιστορικών στοιχείων κάθισε και τα έδεσε σε μια ιστορία βασισμένη στον θρύλο του "γιοφυριού της Άρτας" και πρόσθεσε και το "τραγούδι του νεκρού αδερφού". Το αποτέλεσμα ήταν να έχουμε εμείς στα χέρια μας ένα βιβλίο που μπορείς να το εκλάβεις και ως μυθιστόρημα, μπορείς όμως εξίσου εύκολα να το θεωρήσεις καταγραφή ιστορίας και θρύλων που αφορούν τη συγκεκριμένη περίοδο.
Έβαλα τέσσερα αστέρια και όχι πέντε επειδή είναι λίγο βαρύ και κουραστικό το βιβλίο μόνο και μόνο λόγω του όγκου των πληροφοριών. Από μέσα από την καρδιά μου όμως θεωρώ ότι είναι ένα λογοτεχνικό έργο που αξίζει να διαβαστεί από όσο το δυνατόν περισσότερους. Μόνο που δεν γίνεται να το διαβάσετε μαγειρεύοντας ή κάνοντας άλλη δουλειά, μπορεί να σας αφήσει πολλή γνώση και είναι κρίμα να μην έχει το χρόνο και τη συγκέντρωση που του αξίζει. Προτιμότερο θα ήταν να διαβάζετε λίγο κάθε φορά που μπορείτε και έχετε χρόνο και διάθεση.
April 7, 2017
Ένα ιστορικό μυθιστόρημα που στηρίζεται και αναπτύσσει τον μύθο πάνω στην παραλογή των θρύλων - τραγουδιών " Της Άρτας το γιοφύρι'' και '' Του Νεκρού Αδελφού'' και που καθοριστικό ρόλο έχει ο αδελφός και που στις δύο περιπτώσεις πηγαίνει να φέρει την αδελφή του (ζωντανή και τις στάχτες της).Ένα οδοιπορικό που ζωντανεύει την Οθωμανική αυτοκρατορία και μία διαδρομή με άρωμα μεν (κυρίως της Ανατολης),αλλά με δυσάρεστες περιπέτειες,απρόοπτα γεγονότα και αμέτρητους κινδύνους δε.Τραγικές φυσιογνωμίες τόσο ο Κωνσταντής,αλλά και οι υπόλοιποι ήρωες.Ο αγώνας του με ψυχικό σθένος σε μία άγρια εποχή ζώντας σε ένα σκληρό περιβάλλον,αλλά με ένα συναίσθημα ευθύνης χωρίς να μπορεί να αποφύγει το πεπρωμένο και που η δύναμη της κατάρας-επιθυμίας των πεθαμένων επηρεάζουν τις ζωές των ζωντανών.Ο συγγραφέας καταγράφοντας κομμάτια της ιστορίας μέσα από το οδοιπορικό Ελλάδα - Αίγυπτο-Περσία - Κωνσταντινούπολη-Πόντο και με την εξέλιξη της πλοκής καταφέρνει να νιώθει ο αναγνώστης,γνωρίζοντας συγχρόνως και τους πολλούς πολιτισμούς,ένα άρωμα που ο καθένας το ερμηνεύει διαφορετικά.Πάντως η μελέτη του πάνω στην λαογραφία,ιστορία,μυθολογία είναι εμφανής.Αναλυτικές και πλούσιες περιγραφές,γεμάτο εικόνες-πλήθος καλολογικών στοιχείων-και μία όμορφη αρμονία πλοκής - γλώσσας - δομής.Χωρίς επαναλήψεις βέβαια,αλλά σε κάποια σημεία η λεπτομερής ανάλυση είναι κουραστική.Η τριτοπρόσωπη και πρωτοπρόσωπη αφήγηση,η διαμόρφωση χαρακτήρων,τα μαγικά στοιχεία,οι εναλλαγές της ντοπιολαλιάς αλλά και της δράσης μαζί με τις χρονικές τοποθετήσεις το καθιστούν παράλληλα και πιο ενδιαφέρον.
May 31, 2020
Ενα ιδιαίτερο αμιγώς λογοτεχνικό βιβλίο που του αξίζουν πολλά πολλά αστεράκια αλλά εδώ δυστυχώς υπάρχουν μόνο πέντε.
November 11, 2024
Το να επαναλάβω για χιλιοστή φορά πως δεν είμαι φανατική αναγνώστρια μυθιστορημάτων με ιστορικό υπόβαθρο, μάλλον είναι περιττό. Όχι ότι έχω εμπάθεια στο είδος, κάθε άλλο, αλλά μεγάλη μερίδα ελληνικών μυθιστορημάτων που υπάγονται σε αυτό, είναι κουραστικά, φλύαρα, προβλέψιμα και κυρίως, επαναλαμβανόμενα, μιμούμενα όχι μόνο τον ίδιο τους τον εαυτό, αλλά και άλλα μυθιστορήματα της κατηγορίας που, συνήθως, είναι κατά πολύ καλύτερά τους. Υπάρχουν, λοιπόν, αυτά τα ιστορικά μυθιστορήματα, και υπάρχει και το "Στο δρόμο των αρωμάτων", ένα από τα λίγα βιβλία του είδους που δεν νομίζω πως υπάρχει άνθρωπος που να το έχει διαβάσει μέχρι στιγμής, και να μην έχει ενθουσιαστεί με τι περιεχόμενό του, αλλά και με τον περίτεχνο τρόπο που ο συγγραφέας του, Μάνθος Σκαργιώτης, χειρίζεται το λόγο του.
Ο Κωνσταντίνος Ντούλας επιστρέφει στα πατρογονικά του μετά από χρόνια απουσία του στα ξένα, για να ανακαλύψει πως ο πατέρας του πέθανε από τον καημό του για τον χαμό των τριών κοριτσιών του, π��υ υπήρξαν γυναίκες τριών πρωτομαστόρων και θυσιάστηκαν από αυτούς προκειμένου να χτιστούν και να στεριώσουν τα γνωστά γεφύρια του Δούναβη, του Ευφράτη και της Άρτας. Θέλοντας, λοιπόν, να εκπληρώσει την τελευταία επιθυμία του πατέρα του, που δεν είναι άλλη από το να πάει εκεί που χάθηκαν οι αδερφές του και να επιστρέψει στον τόπο με λίγο ασβέστη και λίγο χώμα από τον δικό τους τάφο, αφήνει πίσω του τη μητέρα του και την αρραβωνιαστικιά του, την Ανθή, ξεκινώντας ένας μακρύ ταξίδι, στο διάβα του οποίου, ο Κωνσταντής, θα συναντήσει μυριάδες εκπλήξεις, εμπόδια, αλλά και μοναδικές στιγμές, με την σκιά του κινδύνου να παραμονεύει πάντα κάπου εκεί κοντά του. Γιατί, η φυγή του, συμπίπτει με ένα φονικό και ο Κωνσταντής είναι ο βασικός ύποπτος, κάτι που δεν έχει συνέπειες μόνο για εκείνον, αλλά και για όσους άφησε πίσω του.
Ο Μάνθος Σκαργιώτης παντρεύει δύο πολύ γνωστές για τον αναγνώστη ιστορίες. Η μία είναι αυτή του "Νεκρού αδερφού" -καθόλου τυχαία, λοιπόν, η επιλογή του ονόματος Κωνσταντής για τον πρωταγωνιστή μας-, και η άλλη είναι αυτή του "Γιοφυριού της Άρτας". Νομίζω πως κάθε βιβλιόφιλος που σέβεται τον εαυτό του -ή έστω, έχει πάει σχολείο- ξέρει πολύ καλά σε ποιες ιστορίες αναφέρομαι και ποιο είναι το περιεχόμενό τους. Η ουσία, όμως, στην προκειμένη περίπτωση, δεν έχει να κάνει με το περιεχόμενο των ιστοριών αυτό καθ' αυτό, ούτε με το πως ο συγγραφέας κατάφερε να δημιουργήσει το πάντρεμα αυτό, αλλά με το πως μπόρεσε να κρατήσει τον πυρήνα τους, να τον ενσωματώσει σε μια δικιά του ιστορία, και να την κατακτήσει ολότελα σαν να διατηρεί την παρθενογένεια του. Γιατί, αγαπητοί αναγνώστες, αυτό ακριβώς επιτυγχάνει ο συγγραφέας. Να πλάσει το δικό του παραμύθι, ορμώμενος από την δυναμική δύο άλλων παραμυθιών, και να μας προσφέρει μία ιστορία που φαντάζει απόλυτα ρεαλιστική και αληθοφανής.
Το δεύτερο στοιχείο που πρέπει να επαινέσει κανείς στο βιβλίο αυτό, δεν είναι άλλο από την πένα του συγγραφέα. Οι λέξεις μοιάζουν να ρέουν πάνω στο χαρτί, όπως το νερό σε ένα ορμητικό ποτάμι, και σε παρασύρουν μαζί τους κάνοντάς σε να ξεχνάς που βρίσκεσαι και τι κάνεις. Πλοκή μεστή, σφιχτοδεμένη, με έντονες ιστορικές αναφορές χωρίς ωστόσο να κουράζει ή να προσπαθεί να κάνει επίδειξη των γνώσεων, ή και της μελέτης ακόμα που είναι εμφανές ότι απαιτήθηκε προκειμένου να ολοκληρωθεί η ιστορία του Κωνσταντίνου. Πλούσιες περιγραφές και πληθώρα καλολογικών στοιχείων που χρησιμοποιούνται για να στολίσουν και να διανθίσουν το κείμενο, έτσι ώστε να βοηθήσουν στην πλάση και στην γέννηση εικόνων, ζωντανών, αληθινών, πλημμυρισμένων από χρώματα και αρώματα, από τον αέρα μιας άλλης εποχής. Αυτό που ίσως θα ήθελα και κάπως μου έλειψε, ήταν οι ανατροπές, που ναι μεν υπήρχαν, αλλά αν όχι περισσότερες, θα μπορούσαν στα σημεία να είναι κάπως πιο έντονες.
Ένα ταξίδι στα σκοτεινά χρόνια του 17ου αιώνα που όση μαγεία περικλείουν, άλλη τόση βία έκρυβαν στα σπλάχνα τους. Ένα ταξίδι από την Ανατολή στη Δύση και πάλι πίσω. Ένα ταξίδι προσωπικής αναζήτησης. Το χρονικό της εκπλήρωσης μιας τελευταίας επιθυμίας αλλά κατά βάθος, και μιας εσωτερικής ανάγκης του ίδιου του ήρωα. Έρωτες, μίση, πάθη, προδοσίες, ταξίδια σε τόπους επικίνδυνους μα και γοητευτικούς συνάμα, εικόνες αλλοτινών εποχών ποτισμένες με τη νοσταλγικότητα των ονειροπόλων, και όλα αυτά περασμένα βελονιά τη βελονιά σε ένα κέντημα φτιαγμένο με την μαεστρία και την προσωπική αλήθεια του συγγραφέα που καταφέρνει να γίνει και δική μας. Θα μπορούσα να πω και να γράψω πολύ περισσότερα για το υπέροχα συγκλον
Ο Κωνσταντίνος Ντούλας επιστρέφει στα πατρογονικά του μετά από χρόνια απουσία του στα ξένα, για να ανακαλύψει πως ο πατέρας του πέθανε από τον καημό του για τον χαμό των τριών κοριτσιών του, π��υ υπήρξαν γυναίκες τριών πρωτομαστόρων και θυσιάστηκαν από αυτούς προκειμένου να χτιστούν και να στεριώσουν τα γνωστά γεφύρια του Δούναβη, του Ευφράτη και της Άρτας. Θέλοντας, λοιπόν, να εκπληρώσει την τελευταία επιθυμία του πατέρα του, που δεν είναι άλλη από το να πάει εκεί που χάθηκαν οι αδερφές του και να επιστρέψει στον τόπο με λίγο ασβέστη και λίγο χώμα από τον δικό τους τάφο, αφήνει πίσω του τη μητέρα του και την αρραβωνιαστικιά του, την Ανθή, ξεκινώντας ένας μακρύ ταξίδι, στο διάβα του οποίου, ο Κωνσταντής, θα συναντήσει μυριάδες εκπλήξεις, εμπόδια, αλλά και μοναδικές στιγμές, με την σκιά του κινδύνου να παραμονεύει πάντα κάπου εκεί κοντά του. Γιατί, η φυγή του, συμπίπτει με ένα φονικό και ο Κωνσταντής είναι ο βασικός ύποπτος, κάτι που δεν έχει συνέπειες μόνο για εκείνον, αλλά και για όσους άφησε πίσω του.
Ο Μάνθος Σκαργιώτης παντρεύει δύο πολύ γνωστές για τον αναγνώστη ιστορίες. Η μία είναι αυτή του "Νεκρού αδερφού" -καθόλου τυχαία, λοιπόν, η επιλογή του ονόματος Κωνσταντής για τον πρωταγωνιστή μας-, και η άλλη είναι αυτή του "Γιοφυριού της Άρτας". Νομίζω πως κάθε βιβλιόφιλος που σέβεται τον εαυτό του -ή έστω, έχει πάει σχολείο- ξέρει πολύ καλά σε ποιες ιστορίες αναφέρομαι και ποιο είναι το περιεχόμενό τους. Η ουσία, όμως, στην προκειμένη περίπτωση, δεν έχει να κάνει με το περιεχόμενο των ιστοριών αυτό καθ' αυτό, ούτε με το πως ο συγγραφέας κατάφερε να δημιουργήσει το πάντρεμα αυτό, αλλά με το πως μπόρεσε να κρατήσει τον πυρήνα τους, να τον ενσωματώσει σε μια δικιά του ιστορία, και να την κατακτήσει ολότελα σαν να διατηρεί την παρθενογένεια του. Γιατί, αγαπητοί αναγνώστες, αυτό ακριβώς επιτυγχάνει ο συγγραφέας. Να πλάσει το δικό του παραμύθι, ορμώμενος από την δυναμική δύο άλλων παραμυθιών, και να μας προσφέρει μία ιστορία που φαντάζει απόλυτα ρεαλιστική και αληθοφανής.
Το δεύτερο στοιχείο που πρέπει να επαινέσει κανείς στο βιβλίο αυτό, δεν είναι άλλο από την πένα του συγγραφέα. Οι λέξεις μοιάζουν να ρέουν πάνω στο χαρτί, όπως το νερό σε ένα ορμητικό ποτάμι, και σε παρασύρουν μαζί τους κάνοντάς σε να ξεχνάς που βρίσκεσαι και τι κάνεις. Πλοκή μεστή, σφιχτοδεμένη, με έντονες ιστορικές αναφορές χωρίς ωστόσο να κουράζει ή να προσπαθεί να κάνει επίδειξη των γνώσεων, ή και της μελέτης ακόμα που είναι εμφανές ότι απαιτήθηκε προκειμένου να ολοκληρωθεί η ιστορία του Κωνσταντίνου. Πλούσιες περιγραφές και πληθώρα καλολογικών στοιχείων που χρησιμοποιούνται για να στολίσουν και να διανθίσουν το κείμενο, έτσι ώστε να βοηθήσουν στην πλάση και στην γέννηση εικόνων, ζωντανών, αληθινών, πλημμυρισμένων από χρώματα και αρώματα, από τον αέρα μιας άλλης εποχής. Αυτό που ίσως θα ήθελα και κάπως μου έλειψε, ήταν οι ανατροπές, που ναι μεν υπήρχαν, αλλά αν όχι περισσότερες, θα μπορούσαν στα σημεία να είναι κάπως πιο έντονες.
Ένα ταξίδι στα σκοτεινά χρόνια του 17ου αιώνα που όση μαγεία περικλείουν, άλλη τόση βία έκρυβαν στα σπλάχνα τους. Ένα ταξίδι από την Ανατολή στη Δύση και πάλι πίσω. Ένα ταξίδι προσωπικής αναζήτησης. Το χρονικό της εκπλήρωσης μιας τελευταίας επιθυμίας αλλά κατά βάθος, και μιας εσωτερικής ανάγκης του ίδιου του ήρωα. Έρωτες, μίση, πάθη, προδοσίες, ταξίδια σε τόπους επικίνδυνους μα και γοητευτικούς συνάμα, εικόνες αλλοτινών εποχών ποτισμένες με τη νοσταλγικότητα των ονειροπόλων, και όλα αυτά περασμένα βελονιά τη βελονιά σε ένα κέντημα φτιαγμένο με την μαεστρία και την προσωπική αλήθεια του συγγραφέα που καταφέρνει να γίνει και δική μας. Θα μπορούσα να πω και να γράψω πολύ περισσότερα για το υπέροχα συγκλον
Read
March 12, 2016Το τελευταίο μυθιστόρημα του Μάνθου Σκαργιώτη από τις εκδόσεις Διόπτρα, είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα στο οποίο ουσιαστικά με συνεχίζεται με ευφάνταστο τρόπο η παραλογή "Του γιοφυριού της Άρτας" η οποία έντεχνα συνδυάζεται με την παραλογή "Του νεκρού αδελφού". Ένα μυθιστόρημα που κάθε αναγνώστης θα λατρέψει.
Με λόγο που ρέει ευχάριστα, χωρίς να κουράζει, διατηρώντας τη ντοπιολαλιά της κάθε φυλής αναπλάθει όλο το κοινωνικοπολιτικό φόντο της εποχής με μαεστρία και ιστορική ακρίβεια. Τα ιστορικά δεδομένα δένονται άριστα με τον ρου του μύθου του Μάνθου Σκαργιώτη και μπροστά στα μάτια του αναγνώστη φαίνεται να προβάλλεται μια καλογυρισμένη ταινία εποχής.
Με εξαιρετική περιγραφική δεινότητα, πλήθος καλολογικών στοιχείων ο συγγραφέας καταφέρνει να μεταφέρει τον αναγνώστη σε εποχές αλλοτινές, να περιγράψει με τρόπο ωμό και ρεαλιστικό τις περιπέτειες του κεντρικού ήρωα γοητεύοντας με την πένα του ακόμη και τον πιο απαιτητικό αναγνώστη.
Οι ήρωες του ευφάνταστου μυθιστορήματος του Μάνθου Σκαργιώτη, άριστα ψυχογραφημένοι και αληθινοί μπλέκονται σε περιπέτειες και αποκτούν τη γνώση μέσα από ένα οδοιπορικό γεμάτο ανακαλύψεις και ανατροπές που καθηλώνουν τον αναγνώστη δέσμιο στις σελίδες του.
Ένα μυθιστόρημα κόσμημα το οποίο δεν πρέπει να χάσει κανένας αναγνώστης που σέβεται τον εαυτό του. Το συστήνω ανεπιφύλακτα σε όλους.
Ελευθέριος Α. Μανδαλιανός
Με λόγο που ρέει ευχάριστα, χωρίς να κουράζει, διατηρώντας τη ντοπιολαλιά της κάθε φυλής αναπλάθει όλο το κοινωνικοπολιτικό φόντο της εποχής με μαεστρία και ιστορική ακρίβεια. Τα ιστορικά δεδομένα δένονται άριστα με τον ρου του μύθου του Μάνθου Σκαργιώτη και μπροστά στα μάτια του αναγνώστη φαίνεται να προβάλλεται μια καλογυρισμένη ταινία εποχής.
Με εξαιρετική περιγραφική δεινότητα, πλήθος καλολογικών στοιχείων ο συγγραφέας καταφέρνει να μεταφέρει τον αναγνώστη σε εποχές αλλοτινές, να περιγράψει με τρόπο ωμό και ρεαλιστικό τις περιπέτειες του κεντρικού ήρωα γοητεύοντας με την πένα του ακόμη και τον πιο απαιτητικό αναγνώστη.
Οι ήρωες του ευφάνταστου μυθιστορήματος του Μάνθου Σκαργιώτη, άριστα ψυχογραφημένοι και αληθινοί μπλέκονται σε περιπέτειες και αποκτούν τη γνώση μέσα από ένα οδοιπορικό γεμάτο ανακαλύψεις και ανατροπές που καθηλώνουν τον αναγνώστη δέσμιο στις σελίδες του.
Ένα μυθιστόρημα κόσμημα το οποίο δεν πρέπει να χάσει κανένας αναγνώστης που σέβεται τον εαυτό του. Το συστήνω ανεπιφύλακτα σε όλους.
Ελευθέριος Α. Μανδαλιανός
September 23, 2016
Στο δρόμο των αρωμάτων ονομάζεται το μυθιστόρημα του Μάνθου Σκαργιώτη που ξεκίνησε το ταξίδι του στο αναγνωστικό κοινό από τις εκδόσεις Διόπτρα τον Οκτώβριο του 2015.
Ένα εξαίρετο ιστορικό λογοτεχνικό ανάγνωσμα. Ένα μυθιστόρημα με ταυτότητα, μεστό, άκρως απολαυστικό κι εμπνευσμένο περιεχόμενο που διαβάζεται απνευστί, με το ενδιαφέρον του αναγνώστη να παραμένει αναλλοίωτο μέχρι και τη τελευταία σελίδα. Ο δρόμος των αρωμάτων διαδραματίζεται την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και συγκεκριμένα, γύρω στο 1612 κι ύστερα. Έχοντας ως έμπνευση δύο από τις γνωστότερες παραλογές αυτές του νεκρού αδερφού και του γιοφυριού της Άρτας, ο συγγραφέας Μάνθος Σκαργιώτης χρησιμοποιεί στοιχεία κι από τα δυο αυτά ξακουστά δημοτικά τραγούδια για να πλάσει το δικό του μύθο, ένα μύθο δίχως υπερβολές, αληθοφανή με πρωταγωνιστή τον Κωσταντή.
Ο Κωνσταντίνος Ντούλας, ύστερα από παρότρυνση της μητέρας του, της Ναδίνας, θα αφήσει πίσω του το χωριό του, τα Περβανά, που βρίσκονται κοντά στην Άρτα και την αρραβωνιαστικιά του, την Ανθή, και θα ξεκινήσει ένα ταξίδι με προορισμό τις παραδουνάβιες περιοχές και τη μακρινή Μεσοποταμία και συγκεκριμένα τον Ευφράτη ποταμό. Σκοπός του ταξιδιού είναι η εκπλήρωση της τελευταίας επιθυμίας του πατέρα του, ο οποίος ζήτησε ασβέστη και λίγο χώμα από τα γεφύρια στα οποία θυσιάστηκαν οι κόρες του, η Δέσποινα στην Άρτα, η Αερινή στη Βαβυλώνα κι η Όλγα στις παραδουνάβιες περιοχές,, ώστε να γαληνέψει η ψυχή του.
Φεύγοντας από τα Περβανά τη μέρα που διαπράχτηκε ένα έγκλημα ο Κωνσταντίνος Ντούλας ξεκινά το μακρινό του ταξίδι, δημιουργώντας έτσι αρκετές υποψίες που οδήγησαν τις τοπικές αρχές στο να τον θεωρήσουν υπαίτιος του εγκλήματος...
Στο πρώτο μέρος του βιβλίου ο αναγνώστης ταξιδεύει στο πλευρό του Κωνσταντίνου περνώντας μέσα από δύσβατους δρόμους, μονοπάτια, δάση και βουνά, μέρη επικίνδυνα όπου ο αναγνώστης κι ο Κωνστανίνος θα 'ρθουν αντιμέτωποι με ληστές, χωριά Ξωτικών όπως τα χαρακτηρίζει ο συγγραφέας και ανθρώπους που τους σκλήρυναν οι κακουχίες της ζωής, μέχρι να φτάσουν στην Αυλίδα από που και θα μπαρκάρουν με το “Σάντα Μαρία” , ένα εμπορικό μασσαλιώτικο πλοίο με προορισμό τη Συρία. Μόνο που κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τόσο το πλήρωμα του πλοίου, όσο κι ο Κωνσταντίνος θα αντιμετωπίσουν ένα πλήθος αναπάντεχων γεγονότων και κινδύνων που θα αλλάξουν ριζικά τα σχέδια τους...
Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου ξεδιπλώνεται η συνέχεια του ταξιδιού του Κωνσταντίνου προς τα βάθη της Ανατολής με αρχικό προορισμό το γεφύρι, που στοίχειωσε η αδερφή του, η Αερινή. Κατά τη διάρκεια της πορείας αυτής, αναγνώστης και Κωσταντίνος έρχονται σε επαφή με βεδουίνους, ταξιδιώτες, ζητιάνους, φτωχούς εξαθλιωμένους ανθρώπους κάτοικους ερειπωμένων πόλεων, μάγους και καμιλιέριδες. Έχοντας λοιπόν εκπληρώσει εν μέρει την επιθυμία του πατέρα του, ο Κωσταντής παίρνει το δρόμο της επιστροφής, κατά τη διάρκεια της οποίας θα ταξιδέψει και μέχρι τη Βλαχιά για να επισκεφθεί το γεφύρι εκείνο που στοίχειωσε η τρίτη απ' τις αδερφές του, η Όλγα.
Στο τρίτο και τελευταίο μέρος του βιβλίου ο αναγνώστης παρακολουθεί μέρος της επιστροφής του Κωνσταντίνου στα Περβανά και έρχεται αντιμέτωπος με απροσδόκητες εξελίξεις...
Το μυθιστόρημα “Ο δρόμος των αρωμάτων” ήταν για μένα ένα μοναδικό ταξίδι που το γεύτηκα αργά και σταθερά, διαβάζοντας κάθε μέρα κάμποσες σελίδες, σαν να έπινα ένα ποτήρι καλού και δροσερού κρασιού για να με ξεδιψάψει από τη ζέστη του καλοκαιριού. Μπορώ να πω, πως το απόλαυσα με όλους τους γευστικούς κάλυκες της αναγνωστικής μου ύπαρξης, αφού τα σαγηνευτικά, ανατολίτικα και μεθυστικά αρώματα που αναδύονταν από κάθε σπιθαμή του λογοτεχνικού αυτού αναγνώσματος με μάγεψαν και με συνάρπασαν από τις πρώτες κιόλας σελίδες.
Ο συγγραφέας, κύριος Μάνθος Σκαργιώτης κατάφερε κοπιάζοντας αρκετά φαντάζομαι, και κάνοντας μακρόχρονη έρευνα σε ιστορικές πηγές, που διαφαίνεται από το λεπτομερές ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εντάσσει την ιστορία που μας εξιστορεί να δημιουργήσει ένα καλογραμμένο και πολύ προσεκτικά ιστορικά τεκμηριωμένο μυθιστόρημα. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσίαζει η εποχή διαδραμάτισης της ιστορίας, αφού λίγοι είναι οι σύγχρονοι συγγραφείς που έχουν εμπνευστεί και χρησιμοποιήσει την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας για να δημιουργήσουν ένα μυθιστόρημα. Μέσα από την επιλογή του αυτή, ο συγγραφέας κατάφερε τουλάχιστον σε μένα να γεφυρώσει την απόσταση που είχα με εκείνη την ιστορική εποχή και να ρίξει άπλετο φως στο απρόσιτο κι αρκετά ανοίκειο αυτό μέρος της ιστορίας μας. Μέσα από τις σελίδες του συγκεκριμένου βιβλίου ήρθα σε επαφή με μια ποικιλία λαών, εθνοτήτων και ανθρώπων κάθε κοινωνικής τάξης και θρησκείας. Γνώρισα Ρωμιούς, Εβραίους, Άραβες, Βενετσιάνους Αρμένηδες, Οθωμανούς, χριστιανούς, μουσουλμάνους, βουδιστές, δουλέμπορους, μάγους, πειρατές. Πληροφορήθηκα για έθιμα, ήθη και παράδοσης της Ανατολής, γνώρισα στοιχεία της καθημερινότητας των ανθρώπων της εποχής εκείνης. Γνώρισα τη φτώχεια, την εξαθλίωση και την πείνα του λαού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Γεύτηκα τα πλούτη, τις ανέσεις, άγγιξα τα ακριβά κοσμήματα και τα μεταξωτά υφάσματα των γυναικών των χαρεμιών, περιδιάβηκα στους εντυπωσιακούς διαδρόμους και ολάνθιστους κήπους των παλατιών των σουλτάνων της Οθωμανικής επικράτειας. Έζησα τη κάθε σελίδα του βιβλίου αυτού. Βίωσα στο πλευρό των ηρώων κάθε χαρά, λύπη και αναπάντεχη εξέλιξη που διαμόρφωνε τη μοίρα τους.
Με ένα λόγο λιτό, ξεκούραστο, λόγο εύληπτο, μα καθόλου ρηχό, λόγο έντονα γλαφυρό που ρέει ανεμπόδιστα και παρασύρει τον αναγνώστη σε ένα μοναδικό ταξίδι, ο συγγραφέας έχτισε μία ενδιαφέρουσα και αρκετά ρεαλιστική ιστορία, διαποτισμένη με τις απαραίτητες δόσεις υπερρεαλιστικών στοιχείων που είναι απαραίτητα, ώστε ένα μυθιστόρημα να αποκτήσει λίγη αναγνωστική μαγεία. Μία ιστορία που σαν αναγνώστης περίμενα να κινηθεί μέσα σε ένα τετριμμένο μοτίβο, με φοβερά προβλέψιμη κι αναμενόμενη πλοκή. Σκέψη η οποία ευτυχώς διαλύθηκε από το πρώτο ακόμα μέρος του βιβλίου, σκόρπισε και θάφτηκε σε μια σκοτεινή μεριά του μυαλού.
Κι αυτό γιατί, ο κύριος Μάνθος Σκαργιώτης με τις μικρές αναπάντεχες εξελίξεις που έβαλε να βιώσουν οι ήρωες του βιβλίου του, έδωσε μία αρκετά διαφορετική τροπή στα γεγονότα που ακολούθησαν, η οποία σε συνδυασμό με τα σύντομα κεφάλαια του βιβλίου και την παράλληλη αφήγηση της περιπλάνησης του Κωνσταντίνου και της ζωής της μητέρας του και της αρραβωνιαστικιάς του στα Περβανά, δημιούργησαν ένα γρήγορο αναγνωστικό τέμπο που διέγειρε τον συναισθηματικό μου κόσμο, προξενώντας την εμφάνιση ενός έντονου αισθήματος αγωνίας για την εξέλιξη της ιστορίας.
Ο κύριος Σκαργιώτης με εντυπωσίασε ως αναγνώστη όχι μόνο με την ευχέρεια που προφανώς έχει λόγω σπουδών στη χρήση της ελληνικής γλώσσας, αλλά και με την ικανότητα του να χρησιμοποιεί και να εναλλάσσει την ντοπιολαλιάς της Ηπείρου, με αυτή της Κύπρου, της Χίου, των ναυτικών ή και των πειρατών, μέσω των οποίων εκφράζονται οι ήρωες του, καθώς και με τη χρήση αμέτρητων λέξεων που οι ρίζες τους πηγάζουν από την αραβική, τη σλάβικη, τη τουρκική και τη βενετσιάνικη γλώσσα. Γεγονός που καταδεικνύει τόσο το υψηλό μορφωτικό επίπεδο του κυρίου Σκαργιώτη, όσο και την λεπτομερή και κοπιαστική έρευνα και εργασία που έκανε πάνω στο βιβλίο του. Όμορφη εντύπωση μου έκαναν επίσης οι ολοζώντανες, λεπτοδουλεμένες εικόνες που γυρνώντας τις σελίδες έπαιρναν υλική υπόσταση και τις έβλεπα να κατακλύζουν τα πάντα γύρω μου, πλημμυρίζοντας το χώρο με γεύσεις κι αρώματα. Εικόνες και περιγραφές παραστατικές, άλλοτε εντυπωσιακών τοπίων φυσικού ή τεχνητού κάλλους, κι άλλοτε σκληρών, ανατριχιαστικών κι ωμών σκηνών βίας που μου έκοψαν την ανάσα. Ακόμη, ένα στοιχείο του βιβλίου που με έκανε να το ξεχωρίσω και να το αγαπήσω για αυτό του το στοιχείο ήταν οι δύο ξεκάθαρες αφηγηματικές φωνές που εντοπίζει κάθε αναγνώστης διαβάζοντας το. Από τη μία λοιπόν, ο αφηγητής εξιστορεί τα γεγονότα που συμβαίνουν είτε στα Περβανά, την πατρίδα του Κωνσταντίνου, είτε στο μακρύ ταξίδι του σε τρίτο πρόσωπο, δίνοντας στον αναγνώστη μία πιο ολιστική εικόνα των σκέψεων, των συναισθημάτων και των γεγονότων που λαμβάνουν χώρα στις σελίδες του λογοτεχνικού αυτού αναγνώσματος. Και από την άλλη, στο δεύτερο μέρος του βιβλίου ο συγγραφέας εφευρίσκοντας ένα έξυπνο τέχνασμα με τη χρήση ενός ημερολογίου μας παραθέτει στιγμές, σκέψεις, γεγονότα και συναισθήματα μέσα από την υποκειμενική οπτική ματιά του Κωνσταντίνου, χρησιμοποιώντας τη πρωτοπρόσωπη αφήγηση, δημιουργώντας με τον τρόπο αυτό μία πιο οικεία ατμόσφαιρα και μία σχέση συμπάθειας μεταξύ του πρωταγωνιστή και του αναγνώστη που εναλλάσσεται διαρκώς με την τριτοπρόσωπη αφηγηματική φωνή. Κλείνοντας, το βιβλίο “Στο δρόμο των αρωμάτων” εκτός από ένα ευχάριστο, ποιοτικό λογοτεχνικό ανάγνωσμα είχε κι αρκετά θυμοσοφικό και διδακτικό χαρακτήρα, αφού στο κείμενο εντόπισα διάσπαρτα ενδιαφέροντα εδάφια με μηνύματα και ψήγματα αληθειών που απορρέουν από την ιστορία και την ίδια τη ζωή, με ένα από τα οποία θα ήθελα και να κλείσω:
»Αχ, εσείς οι Έλληνες! Ή τρέχετε για να φτάσετε τους άλλους ή καρτερείτε για να σας φτάσουν οι άλλοι· δεν είστε ποτέ στην ώρα σας. Και περβατείτε καλύτερα, όχι όντας έχετε γερά τα ποδάρια, πάρεξ άμα σας τα κόψουν. Κι όθε παγαίνετε δε σας ακλουθεί ο δικός σας ίσκιος, αλλά ο ίσκιος κεινού που λαχταράτε να μοιάσετε· τον εαυτό σας, μαθές, πάντα τον έχετε κάπου ξεχασμένο».
Είπε ακόμα: «Κι όποτε γονατίζετε, δε γονατίζετε από ταπεινοσύνη, αλλά για να ιδείτε αποκεί χαμηλά πόσο ψηλά φτάνει το μπόι σας. Είστε παράξενη φάρα, Κωσταντίνε. Εύκολα γένεστε αετοί, εύκολα και σαύρες. Να, σκάβετε το λάκκο τ' αδερφού σας και θάβετε τον ξένο που θα σας κατηγορήσει για αδερφοφάγωμα. Κλέβετε με το δεξί χέρι και γυρίζετε με το ζερβό τα κλεμμένα ωσάν ευεργέτες. Αδικεύετε κουτουράδα, και πέφτετε στη φωτιά για να βρει ο αδικημένος το δίκιο που εσείς του πήρατε». (σελ. 267)
Ένα εξαίρετο ιστορικό λογοτεχνικό ανάγνωσμα. Ένα μυθιστόρημα με ταυτότητα, μεστό, άκρως απολαυστικό κι εμπνευσμένο περιεχόμενο που διαβάζεται απνευστί, με το ενδιαφέρον του αναγνώστη να παραμένει αναλλοίωτο μέχρι και τη τελευταία σελίδα. Ο δρόμος των αρωμάτων διαδραματίζεται την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και συγκεκριμένα, γύρω στο 1612 κι ύστερα. Έχοντας ως έμπνευση δύο από τις γνωστότερες παραλογές αυτές του νεκρού αδερφού και του γιοφυριού της Άρτας, ο συγγραφέας Μάνθος Σκαργιώτης χρησιμοποιεί στοιχεία κι από τα δυο αυτά ξακουστά δημοτικά τραγούδια για να πλάσει το δικό του μύθο, ένα μύθο δίχως υπερβολές, αληθοφανή με πρωταγωνιστή τον Κωσταντή.
Ο Κωνσταντίνος Ντούλας, ύστερα από παρότρυνση της μητέρας του, της Ναδίνας, θα αφήσει πίσω του το χωριό του, τα Περβανά, που βρίσκονται κοντά στην Άρτα και την αρραβωνιαστικιά του, την Ανθή, και θα ξεκινήσει ένα ταξίδι με προορισμό τις παραδουνάβιες περιοχές και τη μακρινή Μεσοποταμία και συγκεκριμένα τον Ευφράτη ποταμό. Σκοπός του ταξιδιού είναι η εκπλήρωση της τελευταίας επιθυμίας του πατέρα του, ο οποίος ζήτησε ασβέστη και λίγο χώμα από τα γεφύρια στα οποία θυσιάστηκαν οι κόρες του, η Δέσποινα στην Άρτα, η Αερινή στη Βαβυλώνα κι η Όλγα στις παραδουνάβιες περιοχές,, ώστε να γαληνέψει η ψυχή του.
Φεύγοντας από τα Περβανά τη μέρα που διαπράχτηκε ένα έγκλημα ο Κωνσταντίνος Ντούλας ξεκινά το μακρινό του ταξίδι, δημιουργώντας έτσι αρκετές υποψίες που οδήγησαν τις τοπικές αρχές στο να τον θεωρήσουν υπαίτιος του εγκλήματος...
Στο πρώτο μέρος του βιβλίου ο αναγνώστης ταξιδεύει στο πλευρό του Κωνσταντίνου περνώντας μέσα από δύσβατους δρόμους, μονοπάτια, δάση και βουνά, μέρη επικίνδυνα όπου ο αναγνώστης κι ο Κωνστανίνος θα 'ρθουν αντιμέτωποι με ληστές, χωριά Ξωτικών όπως τα χαρακτηρίζει ο συγγραφέας και ανθρώπους που τους σκλήρυναν οι κακουχίες της ζωής, μέχρι να φτάσουν στην Αυλίδα από που και θα μπαρκάρουν με το “Σάντα Μαρία” , ένα εμπορικό μασσαλιώτικο πλοίο με προορισμό τη Συρία. Μόνο που κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τόσο το πλήρωμα του πλοίου, όσο κι ο Κωνσταντίνος θα αντιμετωπίσουν ένα πλήθος αναπάντεχων γεγονότων και κινδύνων που θα αλλάξουν ριζικά τα σχέδια τους...
Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου ξεδιπλώνεται η συνέχεια του ταξιδιού του Κωνσταντίνου προς τα βάθη της Ανατολής με αρχικό προορισμό το γεφύρι, που στοίχειωσε η αδερφή του, η Αερινή. Κατά τη διάρκεια της πορείας αυτής, αναγνώστης και Κωσταντίνος έρχονται σε επαφή με βεδουίνους, ταξιδιώτες, ζητιάνους, φτωχούς εξαθλιωμένους ανθρώπους κάτοικους ερειπωμένων πόλεων, μάγους και καμιλιέριδες. Έχοντας λοιπόν εκπληρώσει εν μέρει την επιθυμία του πατέρα του, ο Κωσταντής παίρνει το δρόμο της επιστροφής, κατά τη διάρκεια της οποίας θα ταξιδέψει και μέχρι τη Βλαχιά για να επισκεφθεί το γεφύρι εκείνο που στοίχειωσε η τρίτη απ' τις αδερφές του, η Όλγα.
Στο τρίτο και τελευταίο μέρος του βιβλίου ο αναγνώστης παρακολουθεί μέρος της επιστροφής του Κωνσταντίνου στα Περβανά και έρχεται αντιμέτωπος με απροσδόκητες εξελίξεις...
Το μυθιστόρημα “Ο δρόμος των αρωμάτων” ήταν για μένα ένα μοναδικό ταξίδι που το γεύτηκα αργά και σταθερά, διαβάζοντας κάθε μέρα κάμποσες σελίδες, σαν να έπινα ένα ποτήρι καλού και δροσερού κρασιού για να με ξεδιψάψει από τη ζέστη του καλοκαιριού. Μπορώ να πω, πως το απόλαυσα με όλους τους γευστικούς κάλυκες της αναγνωστικής μου ύπαρξης, αφού τα σαγηνευτικά, ανατολίτικα και μεθυστικά αρώματα που αναδύονταν από κάθε σπιθαμή του λογοτεχνικού αυτού αναγνώσματος με μάγεψαν και με συνάρπασαν από τις πρώτες κιόλας σελίδες.
Ο συγγραφέας, κύριος Μάνθος Σκαργιώτης κατάφερε κοπιάζοντας αρκετά φαντάζομαι, και κάνοντας μακρόχρονη έρευνα σε ιστορικές πηγές, που διαφαίνεται από το λεπτομερές ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εντάσσει την ιστορία που μας εξιστορεί να δημιουργήσει ένα καλογραμμένο και πολύ προσεκτικά ιστορικά τεκμηριωμένο μυθιστόρημα. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσίαζει η εποχή διαδραμάτισης της ιστορίας, αφού λίγοι είναι οι σύγχρονοι συγγραφείς που έχουν εμπνευστεί και χρησιμοποιήσει την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας για να δημιουργήσουν ένα μυθιστόρημα. Μέσα από την επιλογή του αυτή, ο συγγραφέας κατάφερε τουλάχιστον σε μένα να γεφυρώσει την απόσταση που είχα με εκείνη την ιστορική εποχή και να ρίξει άπλετο φως στο απρόσιτο κι αρκετά ανοίκειο αυτό μέρος της ιστορίας μας. Μέσα από τις σελίδες του συγκεκριμένου βιβλίου ήρθα σε επαφή με μια ποικιλία λαών, εθνοτήτων και ανθρώπων κάθε κοινωνικής τάξης και θρησκείας. Γνώρισα Ρωμιούς, Εβραίους, Άραβες, Βενετσιάνους Αρμένηδες, Οθωμανούς, χριστιανούς, μουσουλμάνους, βουδιστές, δουλέμπορους, μάγους, πειρατές. Πληροφορήθηκα για έθιμα, ήθη και παράδοσης της Ανατολής, γνώρισα στοιχεία της καθημερινότητας των ανθρώπων της εποχής εκείνης. Γνώρισα τη φτώχεια, την εξαθλίωση και την πείνα του λαού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Γεύτηκα τα πλούτη, τις ανέσεις, άγγιξα τα ακριβά κοσμήματα και τα μεταξωτά υφάσματα των γυναικών των χαρεμιών, περιδιάβηκα στους εντυπωσιακούς διαδρόμους και ολάνθιστους κήπους των παλατιών των σουλτάνων της Οθωμανικής επικράτειας. Έζησα τη κάθε σελίδα του βιβλίου αυτού. Βίωσα στο πλευρό των ηρώων κάθε χαρά, λύπη και αναπάντεχη εξέλιξη που διαμόρφωνε τη μοίρα τους.
Με ένα λόγο λιτό, ξεκούραστο, λόγο εύληπτο, μα καθόλου ρηχό, λόγο έντονα γλαφυρό που ρέει ανεμπόδιστα και παρασύρει τον αναγνώστη σε ένα μοναδικό ταξίδι, ο συγγραφέας έχτισε μία ενδιαφέρουσα και αρκετά ρεαλιστική ιστορία, διαποτισμένη με τις απαραίτητες δόσεις υπερρεαλιστικών στοιχείων που είναι απαραίτητα, ώστε ένα μυθιστόρημα να αποκτήσει λίγη αναγνωστική μαγεία. Μία ιστορία που σαν αναγνώστης περίμενα να κινηθεί μέσα σε ένα τετριμμένο μοτίβο, με φοβερά προβλέψιμη κι αναμενόμενη πλοκή. Σκέψη η οποία ευτυχώς διαλύθηκε από το πρώτο ακόμα μέρος του βιβλίου, σκόρπισε και θάφτηκε σε μια σκοτεινή μεριά του μυαλού.
Κι αυτό γιατί, ο κύριος Μάνθος Σκαργιώτης με τις μικρές αναπάντεχες εξελίξεις που έβαλε να βιώσουν οι ήρωες του βιβλίου του, έδωσε μία αρκετά διαφορετική τροπή στα γεγονότα που ακολούθησαν, η οποία σε συνδυασμό με τα σύντομα κεφάλαια του βιβλίου και την παράλληλη αφήγηση της περιπλάνησης του Κωνσταντίνου και της ζωής της μητέρας του και της αρραβωνιαστικιάς του στα Περβανά, δημιούργησαν ένα γρήγορο αναγνωστικό τέμπο που διέγειρε τον συναισθηματικό μου κόσμο, προξενώντας την εμφάνιση ενός έντονου αισθήματος αγωνίας για την εξέλιξη της ιστορίας.
Ο κύριος Σκαργιώτης με εντυπωσίασε ως αναγνώστη όχι μόνο με την ευχέρεια που προφανώς έχει λόγω σπουδών στη χρήση της ελληνικής γλώσσας, αλλά και με την ικανότητα του να χρησιμοποιεί και να εναλλάσσει την ντοπιολαλιάς της Ηπείρου, με αυτή της Κύπρου, της Χίου, των ναυτικών ή και των πειρατών, μέσω των οποίων εκφράζονται οι ήρωες του, καθώς και με τη χρήση αμέτρητων λέξεων που οι ρίζες τους πηγάζουν από την αραβική, τη σλάβικη, τη τουρκική και τη βενετσιάνικη γλώσσα. Γεγονός που καταδεικνύει τόσο το υψηλό μορφωτικό επίπεδο του κυρίου Σκαργιώτη, όσο και την λεπτομερή και κοπιαστική έρευνα και εργασία που έκανε πάνω στο βιβλίο του. Όμορφη εντύπωση μου έκαναν επίσης οι ολοζώντανες, λεπτοδουλεμένες εικόνες που γυρνώντας τις σελίδες έπαιρναν υλική υπόσταση και τις έβλεπα να κατακλύζουν τα πάντα γύρω μου, πλημμυρίζοντας το χώρο με γεύσεις κι αρώματα. Εικόνες και περιγραφές παραστατικές, άλλοτε εντυπωσιακών τοπίων φυσικού ή τεχνητού κάλλους, κι άλλοτε σκληρών, ανατριχιαστικών κι ωμών σκηνών βίας που μου έκοψαν την ανάσα. Ακόμη, ένα στοιχείο του βιβλίου που με έκανε να το ξεχωρίσω και να το αγαπήσω για αυτό του το στοιχείο ήταν οι δύο ξεκάθαρες αφηγηματικές φωνές που εντοπίζει κάθε αναγνώστης διαβάζοντας το. Από τη μία λοιπόν, ο αφηγητής εξιστορεί τα γεγονότα που συμβαίνουν είτε στα Περβανά, την πατρίδα του Κωνσταντίνου, είτε στο μακρύ ταξίδι του σε τρίτο πρόσωπο, δίνοντας στον αναγνώστη μία πιο ολιστική εικόνα των σκέψεων, των συναισθημάτων και των γεγονότων που λαμβάνουν χώρα στις σελίδες του λογοτεχνικού αυτού αναγνώσματος. Και από την άλλη, στο δεύτερο μέρος του βιβλίου ο συγγραφέας εφευρίσκοντας ένα έξυπνο τέχνασμα με τη χρήση ενός ημερολογίου μας παραθέτει στιγμές, σκέψεις, γεγονότα και συναισθήματα μέσα από την υποκειμενική οπτική ματιά του Κωνσταντίνου, χρησιμοποιώντας τη πρωτοπρόσωπη αφήγηση, δημιουργώντας με τον τρόπο αυτό μία πιο οικεία ατμόσφαιρα και μία σχέση συμπάθειας μεταξύ του πρωταγωνιστή και του αναγνώστη που εναλλάσσεται διαρκώς με την τριτοπρόσωπη αφηγηματική φωνή. Κλείνοντας, το βιβλίο “Στο δρόμο των αρωμάτων” εκτός από ένα ευχάριστο, ποιοτικό λογοτεχνικό ανάγνωσμα είχε κι αρκετά θυμοσοφικό και διδακτικό χαρακτήρα, αφού στο κείμενο εντόπισα διάσπαρτα ενδιαφέροντα εδάφια με μηνύματα και ψήγματα αληθειών που απορρέουν από την ιστορία και την ίδια τη ζωή, με ένα από τα οποία θα ήθελα και να κλείσω:
»Αχ, εσείς οι Έλληνες! Ή τρέχετε για να φτάσετε τους άλλους ή καρτερείτε για να σας φτάσουν οι άλλοι· δεν είστε ποτέ στην ώρα σας. Και περβατείτε καλύτερα, όχι όντας έχετε γερά τα ποδάρια, πάρεξ άμα σας τα κόψουν. Κι όθε παγαίνετε δε σας ακλουθεί ο δικός σας ίσκιος, αλλά ο ίσκιος κεινού που λαχταράτε να μοιάσετε· τον εαυτό σας, μαθές, πάντα τον έχετε κάπου ξεχασμένο».
Είπε ακόμα: «Κι όποτε γονατίζετε, δε γονατίζετε από ταπεινοσύνη, αλλά για να ιδείτε αποκεί χαμηλά πόσο ψηλά φτάνει το μπόι σας. Είστε παράξενη φάρα, Κωσταντίνε. Εύκολα γένεστε αετοί, εύκολα και σαύρες. Να, σκάβετε το λάκκο τ' αδερφού σας και θάβετε τον ξένο που θα σας κατηγορήσει για αδερφοφάγωμα. Κλέβετε με το δεξί χέρι και γυρίζετε με το ζερβό τα κλεμμένα ωσάν ευεργέτες. Αδικεύετε κουτουράδα, και πέφτετε στη φωτιά για να βρει ο αδικημένος το δίκιο που εσείς του πήρατε». (σελ. 267)
Read
March 14, 2016Χρησιμοποιώντας παραλαγές του Το γιοφύρι της Άρτας και Του νεκρού αδερφού ο κ.Σκαργιώτης με την ξεχωριστή γραφή του μας προσέφερε ένα μοναδικό ταξίδι σε τόπους,χρόνους,ήθη,έθιμα.....Μέσω του ήρωα του, Κωνσταντίνου Ντούλα,ο οποίος για να εκπληρώσει την επιθυμία του νεκρού πατέρα του να φέρει χώμα και ασβέστη από τα τρία γιοφύρια όπου εντοιχίστηκαν οι τρεις αδερφές του για να τελειώσει η ανέγερση τους, μας ταξιδεύει το 1612 από την Άρτα στη Νησιωτική Ελλάδα,Κύπρο,Μεσοποταμία,Τουρκία,Δούναβη.....,Ηπειρωτική Ελλάδα και πίσω Άρτα και γνωρίζουμε τις συνθήκες που επικρατούσαν την εποχή εκείνη σε όλες αυτές τις περιοχές.Το ταξίδι μεγάλο και θα συναντήσει και θα αναμετρηθεί με πειρατές,δουλεμπορους,ληστές,μάγους,ιερείς, και τόσους άλλους,θα τον αιχμαλωτίσουν,θα φυλακιστεί,θα κινδυνέψει η ζωή του και ταυτόχρονα θα ζήσει τον έρωτα,την αγάπη και την φιλία,θα προδοθεί από φίλους και θα βοηθηθεί από ...αγνωστους και αλλόθρησκους!!!Ένα πραγματικά υπέροχο ταξίδι!!!
''Άι Κουστεντί!Τι είναι η ζωή?Ένα χέρι είναι που καρτερεί να τ'αγγίξεις.'Αμα το προσπεράσεις θ'αποθάνεις σαν να μην είχες γεννηθεί....
''Άι Κουστεντί!Τι είναι η ζωή?Ένα χέρι είναι που καρτερεί να τ'αγγίξεις.'Αμα το προσπεράσεις θ'αποθάνεις σαν να μην είχες γεννηθεί....
Displaying 1 - 9 of 9 reviews