Κίτσος Μαλτέζος: Ο αγαπημένος των θεών

by Πέτρος Στ. Μακρής-Στάικος

Τρίτη 1η Φεβρουαρίου του 1944. Στις 9:30 το πρωί, δολοφονείται στο κέντρο της Αθήνας, μπροστά στο άγαλμα του Βύρωνα, Ο Κίτσος Μαλτέζος, ο τελευταίος απόγονος του Στρατηγού Μακρυγιάννη, το χαρισματικό παιδί της γενιάς του '40. Τη δολοφονία, που θυμίζει δράση τρομοκρατικής οργάνωσης έχει αναλάβει ο ΕΛΑΣ Σπουδάζουσας. Έκτοτε το γεγονός θα μυθοποιηθεί και θα μεταμορφωθεί σε ένα από τα ισχυρότερα ταμπού της πρόσφατης ελληνικής ιστορίας. Η «αριστερά» θα αρνείται επίμονα την οποιαδήποτε αναφορά σε μιαν από τις πιο σκοτεινές σελίδες της δράσης της, ενώ η σκληρή μετεμφυλιακή «δεξιά» θα προσπαθήσει να αξιοποιήσει πολιτικά τον θάνατο ενός ανθρώπου που στην πραγματικότητα δεν της ανήκε. Ο Μαλτέζος, θα πρωταγωνιστήσει στην υπόθεση δυο μυθιστορημάτων, στην «Τειχομαχία» του Θεόφιλου Φραγκόπουλου και στο «Χρονικό μιας Σταυροφορίας» του Ρόδη Ρούφου. Η βιογραφία που έγραψε ο Πέτρος Στ. Μακρής - Στάϊκος μπορεί να διαθέτει την αφηγηματική χάρη ενός μυθιστορήματος, όμως είναι και η πρώτη απόπειρα σοβαρής ιστορικής προσέγγισης της υπόθεσης, προσφέροντας συγχρόνως στον αναγνώστη μια συνθετική τοιχογραφία της χαμένης γενιάς του '40.
(ΑΠΌ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ)

472 pages, Paperback

Published February 1, 2000

About the author

O Πέτρος Στ. Mακρής-Στάϊκος γεννήθηκε το 1949. Eίναι δικηγόρος Aθηνών. Το "Κίτσος Μαλτέζος - Ο αγαπημένος των θεών" είναι το πρώτο του βιβλίο. Επίσης, έχει μεταφράσει κι επιμεληθεί το βιβλίο "Βρετανική πολιτική και αντιστασιακά κινήματα στην Ελλάδα - Η απόρρητη έκθεση του ταγματάρχη David J. Wallace (1943)", που κυκλοφόρησε το 2009.

Reviews

[Christos · Rating 4 out of 5]

Αυτό ήταν ένα βιβλίο που ήθελα από καιρό να διαβάσω ήταν όμως εξαντλημένο. Ευτυχώς επανεκδόθηκε πρόσφατα (φαντάζομαι με αφορμή τη συμπλήρωση 75 ετών από τη δολοφονία), εμπλουτισμένο με νεότερα στοιχεία. Η δολοφονία του Κίτσου Μαλτέζου αποτελεί ένα σκοτεινό και εν πολλοίς άγνωστο γεγονός της περιόδου της κατοχής και του εμφυλίου που ακολούθησε. Χαρισματικός και από «καλή» οικογένεια (απόγονος του Στρατηγού Μακρυγιάννη) διέγραψε μια φαινομενικά παράδοξη διαδρομή: από την μεταξική ΕΟΝ βρέθηκε στην Κομμουνιστική Νεολαία όπου μέσα από την έντονη δραστηριότητα του σύντομα ανελίχθηκε σε θέση καθοδηγητή, έχοντας τόση επιρροή ώστε να τον αποκαλούν «Κόκκινο Τσάρο», μόνο και μόνο για να αποχωρήσει από την ΟΚΝΕ και βρεθεί αργότερα στην ανταγωνιστική της εθνικιστική ΡΑΝ. Κατάληξη της πορείας του αυτής ήταν να δολοφονηθεί μπροστά στο άγαλμα του Λόρδου Βύρωνα στο Ζάππειο από μέλη της ΟΠΛΑ, με τους φυσικούς αυτουργούς της δολοφονίας να είναι προσωπικοί του φίλοι, παλιοί του σύντροφοί και συμμαθητές. Παράλληλα με την εξέλιξη της τραγική ιστορίας, το βιβλίο αποτυπώνει ανάγλυφα τις δραστηριότητες της Αθηναϊκής νεολαίας την περίοδο της κατοχής, την κατάσταση στα πανεπιστημιακά ιδρύματα, τις οργανώσεις που δραστηριοποιούνταν και τους συσχετισμούς δυνάμεων μεταξύ τους. Το διάβασα με αμείωτο ενδιαφέρον.

[Roula T · Rating 5 out of 5]

Η ιστορία της δολοφονίας ενός άγνωστου φοιτητή της Κατοχής που το ενδιαφέρον ενός ερασιτέχνη ιστορικού έφερε ξανά στο προσκήνιο και τον ανέσυρε από τη λήθη. Το βιβλίο παρουσιάζει το εν πολλοίς άγνωστο τοπίο της ιδεολογικής διαμάχης που μαινόταν στα χρόνια της Κατοχής στον Πανεπιστημιακό χώρο μεταξύ φοιτητών, τα πρόσωπα, τις οργανώσεις, τις προσωπικές σχέσεις, τον ιδεολογικό φανατισμό, τις εκδρομές, τις μαχητικές παρεμβάσεις τους. Το αίμα, τις συγκρούσεις, τις δολοφονίες. Αλλά και τις ελπίδες και τα σχέδια, το όραμα για την Ελλάδα μετά την απελευθέρωση. Καταφέρνει να αποτυπώσει όλο τον μικρόκοσμο της μορφωμένης, αστικής νεολαίας της Αθήνας των αρχών της δεκαετίας του '40. Και μέσα σε όλα αυτά η βιογραφία του Κίτσου Μαλτέζου, αλλά και αποσπάσματα από πεζά και ποιητικά κείμενά του. Αν και το βιβλίο είναι για τον ίδιο, ένα ποσοστό 75% των σελίδων αφορά τα συμβάντα της κατοχικής Αθήνας στο συγκεκριμένο πεδίο των αστικών αντιστασιακών οργανώσεων, στις οποίες συμμετείχαν φοιτητές, και του ΕΑΜ, στο κομμάτι που αφορά και σχετίζεται με το παραπάνω ζήτημα. Ο συγγραφέας δηλώνει από τις πρώτες σελίδες της ιδεολογική του τοποθέτηση, κάνει όμως εξαιρετική δουλειά και ως ερευνητής αλλά και ως ιστορικός, προσπαθώντας να δώσει με αντικειμενικότητα τα γεγονότα. Καταπληκτικό το τελευταίο κεφάλαιο που εξιστορεί το πώς έφτασε -αν και δικηγόρος- να ασχοληθεί με ιστορία του εμφυλίου, αλλά και την κοπιώδη προσπάθεια να συγκεντρώσει υλικό για το βιβλίο του, φτάνοντας μέχρι να πάρει συνέντευξη από τους ηθικούς αυτουργούς αλλά και μάρτυρες της δολοφονίας.

[Alexandros Spyrou · Rating 5 out of 5]

Δεν το περίμενα... Φοβερό βιβλίο για ένα θέμα που δεν είναι γνωστό... Ουσιαστικά φοιτητικές εκλογές στην κατοχή...

[K Diamantopoulos · Rating 5 out of 5]

Συγκλονιστικό.