دیدی نو از دینی کهن: فلسفه زرتشت

by Farhang Mehr

از مقدمه کتاب:
در بخش نخست این کتاب، از باورهای بنیادی دین زرتشت (فلسفه گات‌ها) سخن رفته است: دیدی نو از دینی کهن؛ فلسفه‌ای که پاسخگوی نیازهای اندیشه‌ای و روانی آدمی است. در بخش دوم از تاریخ دین و نوشته‌های دینی و فلسفی پس از گات‌ها گفت و گو شده است. سرانجام در بخش سوم، برگردان فارسی از گات‌های زرتشت، آن‌گونه که من آن‌ها را می‌فهمم، آورده شده است.
چاپ یکم خرداد ۱۳۶۸
چاپ یکم از ویرایش دوم ۱۳۷۴
چاپ ششم ۱۳۸۴
چاپ هشتم ۱۳۸۸

258 pages, Paperback

First published June 1, 1989

Reviews

[Hamed Manoochehri · Rating 3 out of 5]

اول خبر بد:

این کتاب یک ویژگی منفی مهم داره که همواره دامنگیری نویسنده های دیندار بوده و هست: جانبداری.

مثلا با اینکه دکتر مِهر بارها و بارها فقط گات های زرتشت رُ منبع اصلی، و سایر منابع دینی مثل اوستای جدید، وندیداد و بندهشن رُ نقد به نافهمی دستورات زرتشت میکنه، اما هرجا لازم باشه برای به کرسی نشوندن موضوع مورد بحثش از این منابعِ نا معتبر بهره میبره.

اما خبرهای خوب:

بارزترین ویژگی مثبت کتاب، که مُجابم کرد به خوندنش ادامه بدم، زرتشتی بودنِ شخص دکتر فرهنگ مهر بود; این باعث میشه که اطلاعات دسته اول و ریزتری از فرهنگ و آداب زرتشتیان و دین بهی در اختیار خواننده قرار بگیره. به علاوه ایشون رییس سابق دانشگاه پهلوی (دانشگاه شیراز ) و استاد روابط بین الملل دانشگاه بوستن بودن که این شالوده آکادمیک در کل کتاب کوثر و قابل لمسه. 

ویژگی دیگه، متن کتاب فارغ از خود-سانسوری هست. جملاتی در کتاب به نقد از اسلام و ادیان ابراهیمی اومده که فقط یکی از اونها میتونه باعث آتشسوزی "اتفاقی"  هر انتشاراتی ای بشه (کتابی که من دارم چاپ سال 1375 و انتشارات دیبا هست. کتاب در سال ۱۳۶۸ در بوستون نوشته شده).

و ویژگی سوم، علاقه و دقت ریزبینانه نویسنده به ریشه شناسی واژگان، استفاده از منابع مختلف غیر هم-کیش و متن روان کتاب هستن. به علاوه این کتاب فراتر از فلسفه دین بهی می ره و یه چشم انداز کلی از "زرتشتی بودن"، مراسم دینی و نماز ها ارایه میده که من شخصا از خوندنشون لذت زیادی بردم. به علاوه بسیاری از اسطوره های ایرانی هم اینجا توضیح داده میشن که خوندنشون خالی از لطف نیست. من که هر بار داستان آرش کمانگیر بیاد به اختیار شدیداً احساساتی میشم‌.

دانستنی های خیلی زیادی از تاریخ، ادبیات و فرهنگ  از طریق این کتاب در اختیار ما قرار میگیره که چندتاییش رُ مثال میزنم:

۱- انگره مینیو، چیز جز نبودن سپنتامینیو نیست. سپنتامینیو هستی است و انگره مینیو نبودن هستی، یعنی نیستی است.(بعداً،توضیح میده که اهریمن به عنوان یک پدیده مستقل و زی شعور، مغایرت داره با این اصل از فلسفه زرتشت و اهریمن ساخته ذهن موبدان قرون بعد از زرتشته)

۲- اهورامزدا دادگر هست، اما بخشنده یا جزا دهنده گناهان نیست.

۳- زرتشت معجزه ای نداشت.

۴- انسان، بنده خدا نیست بلکه همکار اوست.

۵-[آغاز]خلقت از هیچ در زرتشتی مردود است. 

۶-شفاعت، دعا(برای تغییر سرنوشت)، رهبانیت و توبه در دین بهی جایی ندارد

۷-«به نام خداوند جان خرد» در شروع شاهنامه، ترجمه جز ٕبه جز ٕ اهورامزدا ست: «اَه» به معنای جان و هستی و «مزدا» از ریشه «مَنَ» به معنای منش و خِرد است.

[منوچهر محور]

کتاب مفیدی هست، به ویژه برای کسانی که هیچ چیز از دین زرتشتی نمی‌دانند پر از اطلاعات جدید است. همچنین توسط یک زرتشتی معتقد نوشته شده و باعث می‌شود خواننده با دیدگاه زرتشتی‌ها از درون آشنا شود. اکثر کتابهایی که درباره این دین نوشته شده‌اند از غیر زرتشتی‌ها هستند که گاهی با مقایسه‌های بیجا با دین و فرهنگ خودشان خواننده را در واقع گمراه می‌کنند. حتی اگر این گونه هم نباشد، لازم است برای دانستن درباره یک دین و فرهنگ نظر آدمهای خود آن را هم بدانیم.
و اما از این که کتاب اجازه چاپ گرفته در عجبم! مطالب بی‌پرده کم ندارد!۰

[r · Rating 5 out of 5]

در این کتاب استاد فرهنگ مهر بسیار منطقی وبا نگرشی بدور از تعصب اصل دین زرتشت را برای خواننده بیان میکند .وفلسفه وجزییات این ایین کهن را برای خواننده شرح میدهد ..کتاب بسیار روان وخوبی برای اشنایی وشناخت اولیه از دین کهن باستانی ایران وایینی اهورایی برمبنای بهترین عمل در حیات وزندگانی ..دینی که فقط سه اموزه مهم دارد ..گفتار نیک ..رفتار نیک ..پندار نیک ..نیک گویی ..نیکو خصالی ونیک اندیشی ..وراستی که عمل به این سه اموزه میتواند رستگاری انسان را به بار اورد

Merged review:

فرهنگ مهر زادهٔ ۱۹۲۳، استاد بازنشستهٔ روابط بین‌الملل دانشگاه بوستون؛ معاون سابق نخست وزیر ایران و رئیس سابق دانشگاه شیراز.

وی تنها زردشتی است که مقامی در کابینهٔ وزراء ایران داشته‌است.برگرفته شده از ویکی پدیا ...این کتاب با نام دیدی نو از دینی کهن نیز در ایران به چاپ رسیده است