شب داشت از نفس میافتاد و صبح کاذب از خواب میپرید و من همین طور در چشمهایش خیره شده بودم و پی چیزی میگشتم که انگار در آنها گم شده بود همین طور خیره شده بودم و میدیدم که چیزی در آنها گم شده و به دنبال آن میگشتم و نمییافتم شاید آن چیز من بودم.
محمدعلی همایون کاتوزیان که در ایران با نام همایون کاتوزیان و در خارج از ایران با کوتهنوشت نام هما کاتوزیان نیز شناخته میشود، اقتصاددان، تاریخنگار، پژوهشگر علوم سیاسی و منتقد ادبی ایرانی است. زمینهٔ تحقیق مورد علاقهٔ او مسائل مربوط به ایران معاصر است. تحصیلات رسمی دانشگاهی کاتوزیان در اقتصاد و جامعهشناسی است. او بهطور همزمان مطالعاتش را در زمینهٔ تاریخ و ادبیات ایران تا سطح پیشرفتهٔ آکادمیک ادامه داده است و تا سال ۲۰۱۱، بیش از هفت کتاب از او در زمینهٔ تاریخ و ادبیات ایران به زبان انگلیسی به چاپ رسیده است. همایون کاتوزیان در تهران به دنیا آمد و پس از فراغت از تحصیل در دبیرستان البرز و گذراندن یک سال در دانشگاه تهران، برای خواندن رشتهٔ اقتصاد به انگلستان رفت. او در سال ۱۹۶۷ لیسانس خود را از دانشگاه بیرمنگام دریافت کرد. در سال ۱۹۶۸ فوق لیسانس را از دانشگاه لندن و در سال ۱۹۸۴ دکترایش را از دانشگاه کنت در کانتربری گرفت. در سالهای بین ۱۹۶۸ تا ۱۹۸۶ در انگلستان، ایران، کانادا و ایالات متحده به تدریس اقتصاد پرداخت. او در حال حاضر پژوهشگر پسادکترا در کالج سنت آنتونی، و عضو هیئت علمی مؤسسه شرقشناسی دانشگاه آکسفورد است. کاتوزیان یک پسر و یک دختر دارد که هر دو در شهر آکسفورد زندگی میکنند.
کاتوزیان در جایگاه اقتصاددان و پژوهشگر مسائل سیاسی اجتماعی همواره مورد علاقه من بود.اولین بار که این مجموعه شعر را دیدم تصور کردم تنها تشابه اسمی باعث شده که نام همایون کاتوزیان بر جلد یک مجموعه شعر باشد.بعد فهمیدم که این مجموعه شعر از همان آقای اقتصاد دان منتشر شده.با این حال اما انتظار دیدن مجمموعه شعری جدی و محکم را نداشتم.تصور میکردم با کتابی مواجه خواهم شد که شعرهایی دارد که کاتوزیان از روی ذوق و قریحه ذاتی سروده باشد و نه از روی بازتولید حرفهای ادبیات با استفاده از تئوری و خوانش های متفاوت. اما این طور نشد.کاتوزیان شاعر است.هر چند خودش ادعا میکند که نیست اما دست کم از بسیاری که این روزها به حساب چند بیت اسم خودشان را شاعر گذاشتهاند شاعرتر است.شاعریاش هم قدیم است و یک هوس سطحی پیری و یا از روی فضل فروشی نیست.در یادداشت ابتدای کتاب توضیح میدهد که از کودکی تجربه سرایش شعر داشته و دست کم در تمام عمرش مخاطب حرفهای ادبیات هم بوده. هرچند که کاتوزیان جوان نیست - متولد سال 1321 هجری خورشیدی - اما بعضی شعرهایش در این کتاب حتی گاهی رنگ و بوی اشعار دهه هفتاد میگیرد.در سرایش و تالیف چه در اشعار کلاسیک و چه نیمایی و سپید ذهنی قوی دارد و رشته کلام را به خوبی در دست دارد.مخاطب را به جایی که میخواهد میرساند با این حال از پویایی ذهنی و خوانش متفاوت و آزادی او جلوگیری نمیکند.شعرهایش اتفاق افتادهاند و معمولن حس نمیکنید که شاعر برای سرایش آن به زحمت افتاده یا تقلا کرده.البته این نکته در باره تعدادی از شعرهای پایانی کتاب صادق نیست.اینها شعرهایی هستند که کاتوزیان خطاب به عدهای از دوستان و آشنایانش تقدیم کرده به وضوح حس میکنید که برای سرایش آنها نوعی دین بر دوش خود حس میکرده و شعرهایی در لحظه نبودند.از این نقطه نظر تا حد زیادی کلیشهای مییابیدشان.با این حال برای من تجربه زیبایی بود خواندن اشعار متفاوت - به خصوص عاشقانه - از کسی که همواره او را در هیئت اقتصاددان و پژوهشگر سیاسی و در بین بحثهای خشک سیاست و اقتصاد شناخته بودم.