سفرنامههای محمدعلی اسلامی ندوشن به افغانستان، دانمارک، ترکیه، پاریس، نیشابور، اصفهان، لندن، ایتالیا و بلغارستان این مجموعه نخست در مجله یغما و سپس توسط انتشارات توس در اسفند ۱۳۵۲به صورت کتاب منتشر شد.
دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن دارای دکتری حقوق بینالملل از دانشگاه سوربن فرانسه و استاد دانشکده حقوق علوم سیاسی، استاد کرسی ادبیات دانشگاه تهران و مؤسس فرهنگسرای فردوسی است. محمدعلی اسلامی ندوشن، بیشک شخصیتی چندبعدی دارند، ایشان حقوقدانی بزرگ، قاضی، شاعر، پژوهشگر، استاد دانشگاه، منتقد ادبی، مترجم و روشنفکر هستند. فردی که به معنای واقعی روشنفکری بزرگ در این سرزمین بودهاند فعالیتهای عمده این فرهیخته پرتلاش عرصه ادبیات، در زمینه نقد ادبی و ادبیات تطبیقی و نیز اجتماع و فرهنگ است و هدف اصلیاش فراهم نمودن زمینهای برای شکلگیری و ایجاد یک فرهنگ جهانی است که از سرههای فرهنگی فرهنگهای زبده جهانی اقتباس شده باشد. محمدعلی اسلامی ندوشن را میتوان یک سفرنامه نویس قهار، قصهگویی مسلط، محققی کامل و مترجمی جامع دانست که در هر کدام از وادیهای نقد و داستان و ترجمه و تحقیق و سفرنامه ید طولایی دارد و در هر کدام از این وادیها بسیط است و صاحبنظر دکتر اسلامی ندوشن در شمار شاعران اندیشمند و نویسندگان برجستهای است که تاکنون دهها جلد کتاب در زمینههای مختلف ادبی از او به چاپ رسیده است. درباره کتابهای دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن گفتهاند که کتابهای او دریچهای را میمانند که خواننده را به جنگلی از موضوعات و عناوین متنوع و مطلوب میکشاند و روش ندوشن در نقد و تحلیل این است که سعی میکند که آن شاخ و برگهایی که در آثار هست و اجازه نمیدهد ما خطوط کلی را ببینیم، به کنار بزند و ما را با خطوط کلی اثر آشنا میکند. نگاه وی، نگاهی فرهنگی و تاریخی عام است که از جهانبینی خاص خود او تبعیت میکند. در واقع کتابهای وی سرشار از مفاهیم متعالی و زیباییهای زبانی است. در نوشتههای این نویسنده شهیر، مضامین و موضوعات فراوانی دیده میشود؛ از جمله: ایران، شاهنامه، فردوسی، مولوی، حافظ، انسان، عشق، آزادی، فرهنگ، تمدن، سنت، مدرنیته، شرق، غرب و …. وی این موضوعات را با شاخصههایی چون: تیزبینی، بیطرفی، تواضع، دقت، صداقت، ایجاز، تطبیق و مقایسه، وسعت اندیشه، سلامت زبان، اطلاعات فراوان، شیوایی بیان و زیورهای ادبی میآراید و از تلفیق آنها نثری ماندگار میآفریند
صفیر سیمرغ یکی از بهترین سفرنامه هایی است که تاکنون خوانده ام. نویسنده با قلمی شیوا و خاطره انگیز خواننده را با روح مکانی که توصیف می کند درگیر می کند. به شخصه پس از خواندن فصلی که در مورد افغانستان بود(در جست و جوی زمان گم شده) دید تازه ای به این سرزمین پیدا کردم و بسیار مشتاق شدم که از نزدیک مکان های توصیف شده در سفرنامه را ببینم.سایر مکان ها هم بسیار عالی توصیف شده اند و اطلاعات تاریخی و ادبی و فلسفی که در لابلای سطور کتاب نهته است از آن چیزی فرای یک صرفا سفر نامه ساخته است که خواننده را در سیری تاریخی و فرهنگی به ماورای آنچه اکنون در آن سرزمین هست می برد.
تحلیل جامعه شناختی که از دیده ها و اوضاع کشورها دارند بسیار جالب است و هم چنین نوع نگارش سفر نامه که گاهی بسیار کلی و در مواردی بسیار نکته سنجانه و جزیی بیان شده است. با اینکه از زمان آن سفر ها زمانی گذشته و شهر و کشورها دچار تغییر شده اند، ولی این کتاب هیچ وقت قدیمی نمیشود به نظرم.
گوهری ارزشمند برای جامعه ی امروز ما. هر نوشته از شهری در گوشه ای دنیا با بینشی منحصر بفرد نگریسته می شود. عملی که ما بدان نیازمندیم: نگرشی به عقب و ساختن اکنون برای حرکت به جلو.
شیرین، دلپذیر و خواندنی. من دوست دارم این کتاب را. فرهیختگی خاصی در روایت و نگاه نویسنده است که آدم را سرحال می آورد. این که از تعریف بعضی چیزها خجالت نکشیده، در فرهنگ ما خیلی کمیاب است. در میان کتابهای بابا بود اما جلدش با این فرق داشت.