Dünyada başka hiçbir hikâye insan soyunun anne ve babası Âdem ile Havva kadar meşhur değildir. Onları konu edinen bilmeceler, atasözleri, şarkılar, şiirler, romanlar, operalar ve filmler vardır. Kitab-ı Mukaddes’teki Âdem ile Havva hikâyesi, Mezopotamya, Arabistan, Anadolu ve Mısır’ı geniş ölçüde dolaşan Bedevi kabilelerinin sözlü geleneğiyle gelişti ancak çoğunlukla Vaat Edilmiş Topraklar ya da bunun dışında tek tek sayarsak Filistin, Fenike, Aram, İsrail, Yehuda ve Samarya diye de bilinen bir bölgeye de yerleşti.
Yahudi, Hıristiyan ve Müslüman anlatıları, Âdem ile Havva hikâyesini aktarıp genişletti. Cennetteki bitki örtüsü, ağaçlar, çiçekler, meyveler, hayvanlar ve ilk insanlar yerel kültürel nitelikler kazandı. Kimi zaman portakal, nar, incir, üzüm, muz ve ekmekağacı meyvesi elma yerine cennetin yasak meyvesi ilan edildi. Çağlar boyunca hikâyeler bir kuşaktan diğerine sözlü olarak aktarıldı ve gitgide yazıya dökülüp estetik biçimde tasvir edilir oldu. Anlatılarda görülen farklılıklar sadece birbirinden uzaklaşan dini fikirlerden değil, aynı zamanda hikâye anlatıcılarının ve sanatçıların şahsi yaratıcılıklarından da kaynaklanıyordu.
Yazar Mineke Schipper, bu kitapta Âdem ile Havva inancının farklı dinlerdeki yerini ve anlatı biçimini göz önüne sererken, görsel kaynaklarla zengin bir bakış olanağı verir. Lillith’ten Havva’ya, Tanrı’dan Şeytan’a ve yılana kadar insanlık tarihinin zengin kültür parçalarını bir arada ve çok boyutlu bir bakış açısıyla sunar.
Yazarın bu önemli çalışmasında, eski ve yeni Âdem ile Havva, Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslamiyet’ten ilham alan hikâye ve resimlerin rengârenk kavşağında buluşur. Bunlar önceki ve sonraki benzerlerine yabancılık ya da düşmanlık mı hisseder? Birbirlerini tanımaya başlamaktan endişe mi duyarlar? Âdem ile Havva’nın inançlı ve inançsız nesillerinin her nerede olursa olsun birlikte barış içinde yaşamayı başardıkları ümit edilir. İnsanlığın hayali bu yöndedir.
Mineke Schipper is a Dutch author of non-fiction and fiction. As a scholar she is best known for her work on comparative literature mythologies and intercultural studies.
Mineke Schipper studied French and Philosophy at Amsterdam Free University and Literary Theory, followed by Comparative Literary Studies at the University of Utrecht. She started her career teaching French and African Literature at the Université Libre du Congo (between 1964 and 1972). She received her PhD in Amsterdam in 1973, writing the first thesis in the Netherlands on African literature) and dedicated herself to developing the field of intercultural literary studies. In 1988 she became the first Professor of Intercultural Literary Studies in the Netherlands, at the Free University of Amsterdam. In 1993 she moved to Leiden University where she played a dynamic role in building intercultural bridges in researching and lecturing comparative literature in a global context.
In 1999 she received an honorary doctorate from Chengdu University (Sichuan Province) in China. Since 2000 she has been regularly invited by the Chinese Academy of Social Sciences (CASS) where she collaborates with colleagues on projects about epics and creation myths. In December 2008 she gave her farewell address at the University of Leiden.
Yazar Adem ve Havva ile ilgili konulara üç dinin perspektifinden yansıtmakla beraber sanat (özellikle resim) ile de yorumlamalar yapıyor, okuyucunun yorumuna sunuyor. Genel olarak çapraz okumalar ile zenginleştirilmesi gereken faydalı bir çalışma.