Zaman Yeli

Kapadokya Dörtlüsü #1

by Gürsel Korat

"Geçmiş neydi? Yaşanıp bitmiş bir düş. Zaman neydi? Şimdi."

"Zamanın geçişi, duruşlara benziyor. Zaman geçip gitti derken maddenin biçim ve yer değiştirdiğini söylemiş oluyoruz yalnızca; çünkü zaman bir soyutlamadan başka bir şey değil" diyen Gürsel Korat'tan, tarihsel bilinçaltını zaman'la kazıyan ve "yeniden kuran" bir roman.

Babai İsyanını'nın ardından Moğol istilasıyla sarsılan Selçuklu ülkesinde, Kapadokya'nın her göreni afallatan, çok dinli-çok dilli büyülü topraklarında dolaşıp duran kör bir Latin askeri ile "İnsan sevmeyen zalimler, nasıl tanrı adına hükmederler?" diyen sağır bir kilise ressamının, zamanın tozunu attıran hikâyesidir Zaman Yeli'nde anlatılan...

İsyancılara karşı Selçuklu askerleriyle birlikte savaşıp esir düşen, sonra da kendilerini yollara vuran Kör Leon ile Sağır Dimitri'nin yöredeki sıradışı varlığı, beyinden ırgatına, papazından dervişine, bölgenin çaresiz insanları için yeni bir isyanın kıvılcımı haline gelecek; hiçbir şeye inancı kalmamış Emîr Haydar'ı bile değiştiren bu "dünya depremi", dinleri ve mezhepleri kaynaştırıp Kapadokya'nın karanlık yeraltı şehirlerini umutla aydınlatan "insanca" bir yaşamın müjdecisi olacaktır.

Tadımlık
Zaman geçip gidiyor ve yaşananların düş olup olmadığı bile bilinmiyor. Az önceki zamanın bile. Zamanın geçişi, duruşlara benziyor. Biraz önce alnımda duran elim sanki şimdi dizimin üstünde değil; sanki hareket denen şey yalan. Sanki zaman diye bir şey yok. Geçmiş ve gelecek diye bir şey yok, "şimdiki zaman" da yok. Nesneler yer değiştiriyor; biz de buna "zaman" diyoruz. (...) Bazı gecelerde, iri inci taneleri gibi nazlı yıldızlarıyla salınan gökyüzüne baktığımda, elimin altından akıp giden zaman yelini anımsıyor, onun sırtını sıvazlıyorum. Elimin altından mı gelip geçmişti o aslan yeli? Vasili'nin baykuş yüzündeki hırçınlığa tanık olmuş muydum hiç?

124 pages, Paperback

First published January 1, 2015

About the author

Gürsel Korat, 1960’ta doğdu. Çocukluğu ve ilkgençliği Kayseri’de geçti. Yüksek öğrenimini Ankara Üniversitesi’nde tamamladı. Çeşitli gazete ve dergilerde yazılar yayımladı. Bazı film projelerinde senarist olarak yer aldı, çeşitli üniversitelerde dersler verdi.

Reviews

[Serbay GÜL · Rating 5 out of 5]

Her eserini büyük bir aşkla okuduğum yeni sevdam haline geldi Gürsel Korat. Sıralama olarak çok yanlış gitsem de şimdiye kadar Yine Doğdu Tan Yıldızı ve Unutkan Ayna'dan sonra üçüncü kitabı oldu okuduğum. Zaman Yeli, Güvercine Ağıt ve Kalenderiye kitaplarıyla birlikte Kapadokya üçlemesinin ilk kitabı. Yakın süre içerisinde diğer ikisini de hızlı bir şekilde okuyacağım. Hem de büyük bir şevkle.

Zaman Yeli eseri Moğol İşgalleri sırasında Anadolu'yu ele alıyor. Kapadokya'daki mağara ve oyukların olmazsa olmazımız, hele bir de bağıra bağıra bir isyan , bir savaş hazırlığı varsa. Gürsel Korat'ın en sevdiğim yönüyse okuyucuya hiç bir şekil tarih dersi verme çabasının olmamasıdır. Yaşanmışlık ve kurgular iç içe gidiyor adeta. Müslümanlar, Tahtacılar, Hristiyanlar, Museviler , Et Yemezler, herkes ve her renk bu kitabın içerisinde. İnsan okurken ister istemez o renkli Anadolu'yu canlandırıyor gözünde ve imreniyor. Azat edilmiş kör bir savaşçı ve sağır bir ressam ile başlıyor hikaye,hem de öyle bir başlıyor ki , daha kitabın başındayken biteceği akla gelip üzülme sebebi oluyor.

[Burak Kuscu · Rating 3 out of 5]

Beklemediğim kadar iyi bir kitaptı. Kurgu-tarih her şey vardı. Yazarı tanımıyorum fakat kendime görev edindim bir kitabını daha okumalıyım kesinlikle. Daha uzun olmalı ama.. Tam notumu veremiyorum tanımadığım yazarların kısa kitaplarına.

[aslushka · Rating 5 out of 5]

Gürsel Korat’ın Unutkan Ayna kitabını ilk okuduğumda, tarihsel kurgunun içine minik minik yansıttığı felsefi tadı çok beğenmiştim.

Zaman Yeli de yine aynı tarih, din, ırk, felsefe biçimleri içinde yazılmış çok özel bir kitap oldu benim için. Dönemin siyasi, dini ve sosyolojik etkilerini çok güzel işlemiş bu kitabında da.

Konu olarak, Kör Leon ile sağır ressam Dimitri’nin arkadaşlığı ile başlayan kitap Selçuklular zamanında Kapadokya’daki halkın yaşadıklarından bahsediyor. Bahsetmesi de bu cümle kadar basit değil kesinlikle. Okurken yaşadığım heyecan çok keyif verici idi.

Mutlaka okunması gereken yazarlardan olduğu gibi. Hafif benzer tadından dolayı benim için ikinci bir İhsan Oktay Anar oldu.

Mutlaka okuyunuz...

[belisa · Rating 2 out of 5]

konu ilginç, anlatı yavandı...

[Seher Andaç · Rating 3 out of 5]

İnsanı sınıfsız kılmak, eşit olduğunu kabul etmek nerede başlar?

[Can · Rating 5 out of 5]

Hiç beklemediğim kadar sarsıcıydı.

Tarihi referanslar müthiş; öyle ki romanın alt temasında ikona yasağından Niğde isyanına, Kösedağ sonrası hayatta kalabilmek için işbirliği yapan iki semavî dinden çıkan senkretik inanç sisteminden Moğol işgali altındaki halkların mesih/mehdi beklentisine kadar zengin bir inşa bulmak mümkün.

Ana kurgunun dramatik ölçüsü dozunda. Zaman mefhumunun kavramsallaştırılması dahi kafa açıcı. Hiçbir beklentim yokken sürpriz oldu, 5/5.

[Işık Esmer · Rating 5 out of 5]

Kitap sona doğru gittikçe insanın boğazında bir yumruya dönüşüyor.

[Joy · Rating 3 out of 5]

Umarım serinin diğer iki kitabı yüksek yıldızı hak eder. Zira beklentim yüksek, notum kıt.💅🏼

[Elif · Rating 4 out of 5]

Ara ara Umberto Eco havasında, hem de güzelim Kapadokya'da gecen bu maceranın tadı damağımda kaldi.

Dili o kadar guzel, o kadar sürükleyici ki hemen diğer kitaplarını okumam lazım!

[Yasemin Sahin · Rating 5 out of 5]

Harika bir kitap. Halen etkisindeyim. Dili, karakterleri, kurgusu ve tarihi bağlantıları ile unutulmazlarım arasına girdi. Yazarımızın diğer kitaplarını da aldım. Meraktayım, hemen okuyacağım.

[sherlotte holmes · Rating 5 out of 5]

Bildiğimizden başka bir dünyası, başka bir dili, başka bir anlatım düzlemi var Gürsel Korat'ın. Hikayenin her yerinde farklı hikayecikler, farklı duygular, farklı olaylar var da sanki, bir yerde hepsi bir imbikten geçip aynı şişeye doluveriyor. Kapağını kapatırken kitabın, etkilenmemiş hissetmek mümkün değil. Bir de o son cümleler... Okuduğum en güzel finallerden biriydi sanırım...

[Emre · Rating 3 out of 5]

Hikayeyenin, konu ile ilişkisinin, yaklaşımlarının beni çok sardığını söyleyemeyeceğim. Özellikle Haydar’ın dönüşümünün bütün açıklama çabalarına rağmen (ve belki biraz da bunlardan ötürü) acele ve dengesiz sayılabilir olması hikayenin ritmini, dengesini bozan bir unsurdu bence. Ama dil kullanımı ile bu tortuyu süpürüyor kanımca yazar. Bunun neticesi olarak da iki yıldızla “eh” diyebileceğim bir romandan üç yıldızla, olumlu hatırlayacağım, beğendiğim bir esere evriliyor kısa değerlendirmemde.

[Senem · Rating 5 out of 5]

Güzel akıcı bir dili vardı. Geçmişte bir zamanda insanların sürü psikolojisi ile neler yapabileceğini toplumların nasıl sekillendigini bir soylunun kişisel evrimi üzerinden anlatıyor. Su gibi gitti. Kapadokya üçlemesinin ilk kitabı. Diğer ikisini okumak için güzel bir başlangıç yaptırıyor.

[Anıl Karzek · Rating 5 out of 5]

Gürsel Korat Anadolu'nun ne kadar mistik bir coğrafya olduğunu Kapadokya üzerinden anlatıyor. O da tıpkı Yaşar Kemal gibi, insanın kendisinin şeytanı olduğunu mitik ögelerle tarihi birleştirerek bize anlatıyor.

[Oya Özceçelik · Rating 4 out of 5]

Geçmiş, yaşanıp bitmiş bir düş, gelecek zaman, henüz varlığını bilmediğimiz için işimize yaramıyor. Zaman neydi? Şimdi.

[Hasan Çakan · Rating 5 out of 5]

Hikayenin beni etkileyen birçok yönü var. Ancak özellikle dinlerin, dillerin birbirine karıştığı 12-13.yy Anadolu’sunda bir efsanenin veya peygamberin nasıl doğabileceğine dair anlattığı trajikomik öykü, bu tür olguların oluşma koşullarını kavramak açısından çarpıcı oldu. Mutlaka öneririm.