Tanrı'dan Başka İnsanüstü Tanımayan İnanç : Deizm

by Yaşar Nuri Öztürk

Kur'an, deizmi teşvik eden bir kitap değil ama ona kapı aralayan bir kitaptır.


Deizmin aynı anda hem felsefî hem de teolojik karakteri bu inancın Tanrı dışında insanüstü tanımamasıdır.


Deizmin bu temel karakteri onun kutsal kavramını da etkilemiştir. Deizmin kutsalı ne dindir ne ilham ne havra ne kilise ne de cami. Onun kutsalları akıl, bilim ve ahlaktır. Dincilik bu temel değerleri tarih boyunca yıkan, işlemez hale getiren, hatta onlara savaş açan temel musibet olduğu için deistler dine hayatlarında yer vermemişlerdir.


Deistler bilmişlerdir ki, Tanrı dışında insanüstü tanıdığınızda bunun arkasından sadece peygamberler değil; evliya, ermişler ve daha bilmem neler insanüstü varlıklara dönüştürülerek birer yedek ilah halinde insan hayatına musallat edilecektir, edilmiştir. Akıl dışında kutsal tanımanın sonucu ise aklın hayatın dışına itilmesi, onun yerini kutsallaştırılmış birtakım adamların ilhamların, rüyalarının alması olacaktır.


Tarih, özellikle dinler tarihi deistlerin bu iddialarını (veya öngörülerini) tamamen doğrulamıştı. Ve doğrulamaya devam etmektedir.

332 pages, Paperback

First published January 1, 2015

About the author

Yaşar Nuri Öztürk, Bayburtlu bir anne ile Trabzonlu bir babanın çocuğu olarak Trabzon'un Sürmene ilçesinde doğup büyüdü. İlk eğitimini babasından Kur'an okuyarak aldı ve 9 yaşında hâfız oldu. On yıllık klasik medrese eğitiminden sonra hukuk ve ilâhiyat tahsilini tamamladı. 12 yıl imamlık ve vaizlik yaptıktan sonra, üniversiteye tekrar dönerek 1980 yılında "İslam Felsefesi" konulu doktorasını tamamladı ve 1986 yılında aynı dalda doçent oldu. Ortadoğu, Balkanlar, Avrupa ve Afrika ülkeleri, ABD, Güney Kore ve Japonya'da kendi alanı ile ilgili akademik araştırmalar yapan Öztürk, ayrıca Fransa'da Grenoble Üniversitesi'nde çalıştı. New York'ta "İslam Düşüncesi ve Çağdaş Sufi Düşünce" dersleri okuttu.
Türkçe, Arapça, Farsça, İngilizce ve Fransızca dillerinde çeşitli çalışmaları bulunan Yaşar Nuri Öztürk, 1978 ve 1982'de "Türkiye Milli Kültür Vakfı" ödülünü kazandı.
Yurt dışında ve yurt içinde pek çok yerde İslam zihniyeti, insan ve insan hakları konularında konferanslar verdi. Türkiye'de Kur'an'a dönüş hareketinin öncüsü olan ve Time Dergisinin gerçekleştirdiği "20. Yüzyılın En Önemli Kişileri" listesinde kamuoyunca belirlenen yüz isim arasında ilk 10 arasına giren Yaşar Nuri Öztürk [1] aynı zamanda da, Türk üniversitelerinde öğretim üyesi ve dekan olarak 26 yıl görevde bulundu. ABD-New York’ta (The Theological Seminary of Barrytown) bir yıl misafir profesör olarak “İslam Düşüncesi” dersleri okuttu. Aynı süre içinde, The World Scripture’ın İslam bölümünün hazırlanışında görev aldı. Büyük çoğunluğu İslâmiyet hakkında elliye yakın kitabı vardır. Özellikle onun "Kur'an'daki İslâm" adlı ansiklopedi vasfındaki kitabı, Yaşar Nuri Öztürk tarafından çoğu konferansında telkin edilmektedir.
“Kur’an’ın Yorum Katılmamış İlk Türkçe Çevirisi”ni yapan ilahiyatçı olduğu iddia edilir. 1993-2003 yılları arasında 126 baskı yapan bu çeviri, “Türkiye Cumhuriyeti Tarihinin En Çok Baskı Yapan Kitabı” sayılmaktadır.[kaynak belirtilmeli]
Yaşar Nuri Öztürk, 3 Kasım 2002 seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi'nden İstanbul milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne girdi. Daha sonra CHP den istifa etti. Ardından da Halkın Yükselişi Partisini kurdu ve bu partinin Genel Başkanlığını 4 yıl boyunca sürdürdürdükten sonra 19 Ekim 2009 tarihinde üniversite ile çok ilgilenemediği gerekçesiyle genel başkanlıktan istifa ederek aktif siyasi yaşamını sona erdirmiş oldu. Öztürk, İstanbul ilinin Beykoz ilçesine bağlı Paşabahçe semtinde ikamet etmektedir.[2] Ayrıca "Saba Tümer ile Bugün" programında Kur'an meâli yorumlamakta; twitter ve telefon üzerinden gelen sorulara cevap vermektedir.
14 şubat 2013 tarihinde TRT sanatçısı Nazlı Kanaat hanımefendiyle nişanlanmıştır.

Reviews

[Dilan · Rating 3 out of 5]

Aylardır okuduğum ve okumak için kafamın boş olmasını beklediğim bir kitaptı Deizm.Başlangıçta büyük umutlarla başlamış,deizme yönelik ciddi iddialarla karşılaşacağımı ummuştum.Ancak pek beklentilerimi karşılamadı.Başlarda deizmle ilgili tanım bölümlerinden sonra tek söylenen şey "Kuran deizmi savunanlara ebedi kurtuluş sunacaktır." tarzı cümlelerdi.Bu bir sorun değil benim için ama olayların arasında konu deizme gelince böyle bir sıyrılma ve başka ana konulara geçme beni kitaptan soğuttu açıkçası.İki puandan birini aşırı tekrara kaçmaya,diğerini de konunun özüne inememeden kırdım.Gelelim artı bölümlere.Bunlardan hoşuma giden dinci sınıfın eleştirilmesiydi.Bu dinci sınıf dindarlık değil tabiki,her türlü kanlı olayların sebebi olup,peygamberleri ilahlaştırıp sahte din yaratmaya çalışan topluluktan bahsediyorum.İşte,bu olayların haklı ve hak ettiği ölçüde sert eleştirilerini okurken cümlelerin altını fazlasıyla çizdiğim için bir kalem daha bitirdim.Ayrıca konuyla ilgili en güzel bölüm deizme kapı aralayan mezheplerdi.Yine kitaba en uygun konu bu olmuş zaten.Bunun dışında deizme yönelik çok doyurucu bir eser olduğunu söyleyemeyeceğim sanırım.

[Hasan Mihrican · Rating 4 out of 5]

Yaşar Nuri Öztürk televizyonda olduğu gibi çok açık ve arı bir Türkçe ile anlatmış. Dili gerçekten çok kolay anlaşılıyor. Ayrıca puntolar büyük, orta yaş ve üzeri okuyucu kitlesi düşünülmüş sanırım. Yaşar Nuri Öztürk'ün ekranda gördüğümüz titizliği kitabın her yanına yansımış; ben dizgi ve baskı anlamında bir tek hataya rastlamadım. Kitabın şekli ile bilgiler böyle. Özüne gelirsek; Bu benim yazardan okuduğum ilk kitap. Çok açık ve net bir şekilde Kur'an'daki dini yaşayın, Allah ile aranıza neredeyse ruhban sınıfı mertebesine ulaşmış aracıları almayın diyor. Kur'an'ın asıl amacının Allah'a iman olduğunu ve buradan da insanların dosdoğru bir yolda olması gerektiğini söylüyor. Ve buradan hareketle Kur'an'ın bir bakıma Allah'a iman etmiş deistleri de koruduğunu ve deizme kapı araladığını belirtiyor. Çok daha uzun yazılabilir ama kalanını da kitabı ilerde okuyacaklara bırakayım.

[Aydın Tezcan · Rating 2 out of 5]

Deizmle ilgili temel bilgiler veren ve Kur'an ayetleri ile açıklamalar getirmeye çalışan bir kitap. Ne yazık ki bana hitap etmedi.

[Cem Yüksel · Rating 3 out of 5]

Asırlar boyu inancın sömürülmesi karşısında ortaya çıkan deist düşünürleri, akımları ve bunların düşünce kaynaklarını gözden geçiren, böyle bir halde deizmin bir sığınak olabildiğini ifade ederken, bu sömürüyü reddedenlere böyle bir yolun doğru olabileceğini dile getiren bir kitap. Deizm ve İslam tarihindeki deist görüş ve düşünürleri anlamak açısından bir kaynak.

[Bahattin Cizreli · Rating 2 out of 5]

Kitap bir iç sisteme sahip değil. Heyecanlı bir dil kullanılmış. Yazara odaklanmış bir çalışmada yazar hakkında bilgi edinmek için okunabilir. Ancak deizm hakkında pek bir şey yok. Eserin sadece çok sınırlı bir bölümü deizm ile ilgili. Ancak bu bölümlerde de sistemli ve bilgilendirici bir aktarım söz konusu değil.

[Huseyin · Rating 4 out of 5]

Değişik adam rahmetli.

[Deutscher · Rating 5 out of 5]

Prof.Dr. Yaşar Nuri Öztürk'ten büyük bir boşluğu dolduracak çok önemli bir çalışma. Tüm önyargılarınızdan uzaklaşıp, okumaya başlamalısınız. Prof. Öztürk bu kitabında, dinin tek yegâne kaynağının Kur'an-ı Kerim olduğunun altını çiziyor ve Kur'an'a alternatifler oluşturarak, şirk yoluna bulaşmama konusunda inananları uyarıyor. Çok önemli bir kitap.