เมธีตะวันออก

by เสถียร โพธินันทะ

ในช่วงยุค "จิ๋นซีฮ่องเต้" ได้มีขุนนางกราบทูลยุยงให้กำจัดกวาดล้างพวกปัญญาชน และเผาทำลายตำราสำคัญทิ้งไปมากมาย คงไว้เพียงตำราประเภทเกษตรกรรม ตำราแพทย์ ตำราโหราศาสตร์เท่านั้น การที่กระทำเช่นนี้ เพราะต้องการจำกัดให้พลเมืองปฏิบัติตามและมีความคิดเห็นเป็นอันหนึ่งอันเดียวกับผู้ปกครองรัฐ เหตุการณ์ครั้งนั้นทำให้ยุคทองแห่ง "เมธีจีน" ถึงกาลอวสานลง

เพราะจิ๋นซีฮ่องเต้ปกครองพลเมืองอย่างทารุณ โหดเหี้ยม บ้านเมืองจึงเกิดกบฏ เหล่าขุนพลหมายชิงอำนาจและฉวยผลประโยชน์ มีขุนพลผู้หนึ่ง นามว่า "เล่าปัง" รวบรวม ผู้คนทำการปราบจลาจลชนะขุนพลอื่น ๆ จนสำเร็จ ได้ปราบดาภิเษกตนเองขึ้นเป็นกษัตริย์พระนามว่า พระเจ้า "ฮั่นเกาโจ๊ว (ฮั่นเกาจู่)" ตั้งราชวงศ์ฮั่นขึ้นสืบสันตติวงศ์มา ถึงพระเจ้า "ฮั่นบูตี่" ในยุคนี้ได้มีราชบัณฑิตผู้หนึ่งกราบ บังคมทูลแนะนำให้อบรมสั่งสอนประชาชนด้วยคำสอนของขงจื๊อเพียงลัทธิเดียว ทำให้ลัทธิอื่น ๆ ที่ไม่ได้รับการสนับสนุนเสื่อมสูญไป คงเหลือแต่วรรณกรรมทิ้งไว้ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษา หากแต่ลัทธิปรัชญาของท่าน "เหลาจื๊อ" และ "จังจื๊อ" ไม่ดับสูญ ยังคงมีอิทธิพลแฝงอยู่ในลัทธิขงจื๊อ ส่วนหนึ่ง อีกส่วนหนึ่งกลายเป็นหลักปรัชญาของเต๋า ซึ่งมีผู้คนมากมายสนใจศึกษาจวบจนกระทั่งปัจจุบันนี้

หนังสือ "เมธีตะวันออก" เล่มนี้ ผู้เขียนจึงได้รวบรวมประวัติ ปรัชญา ความคิดเกี่ยวกับการดำเนินชีวิต ทัศนคติทางการเมือง ของนักปราชญ์จีนคนสำคัญ ๆ ไว้ในเล่มเดียว ทำให้สะดวกไม่ต้องเสียเวลาศึกษาค้นคว้าจากหนังสือหลาย ๆ เล่ม

296 pages, Hardcover

Published March 1, 2024