In De schepping van een aards paradijs presenteert Léon Hanssen het leven en werk van Piet Mondriaan in de periode 1919-1933. Het zijn de jaren van zijn klassieke abstracte schilderstijl, gekenmerkt door zwarte verticale en horizontale lijnen en vierkante vlakken in de primaire kleuren of in zwart, wit of grijs. Het boek levert behalve de biografie van Mondriaan een treffend beeld van een turbulent tijdvak: de jaren tussen het eind van de Eerste Wereldoorlog en de machtsovername van Adolf Hitler in januari 1933. Plaats van handeling is de stad die Mondriaans hart had gestolen: Parijs!
Nice book about Mondrian's Parisian years. It is a pity that the writer has not caught the last 10 years of his life. I would like to read that. Recommended for lovers of Mondrian - but also for those who are interested in someone who prefers to live in his ideas.
Mooi overzicht van Mondriaans Parijse tijd. De betekenis van de verticalen en horizontaler wordt na lezen wel iets duidelijker. Het boek is wel erg lijvig..
Buitengewoon interessant boek over het leven en werk van Piet Mondriaan in de periode 1919-1933. Ik had af en toe het gevoel dat Hanssen zich bij het portretteren van de schilder wel wat veel vrijheden heeft toegestaan, maar dat vond ik over het algemeen juist prikkelend. Ondanks soms erg lange uitweidingen, vaak ook over anderen, bleef ik steeds geboeid. Hanssen brengt in dit boek veel samen. Ik genoot erg van de beschrijvingen van Mondriaans Parijse atelier, door een lange rij bezoekers opgetekend en door Hanssen geciteerd, en van de uiteenlopende contemporaine reacties op het werk. Een aardige passage is geweid aan de Duitse danseres/danslerares Gret Palucca die een groot ruitvormig doek van Mondriaan in haar dansstudio had hangen. Een citaat: ‘Het schilderij diende haar ter inspiratie, want ze zou willen dansen zoals Mondriaan schilderde, zo vertelde ze haar leerlingen. Desondanks waren er ongelovigen die besmuikt lachten: wat zag zij in hemelsnaam in een schilderij dat, in hun ogen, slechts een paar penseelstreken bevatte? Daarop had zij niet meteen een antwoord paraat. Het was voor haar een kunstwerk, punt uit.’ Toen het schilderij na een scheiding naar haar ex-echtgenoot ging, liet ze de plek waar het schilderij had gehangen leeg, ‘omdat er volgens haar geen schilderij bestond dat de plaats van een Mondriaan kon innemen’. (citaten uit hoofdstuk 14) Het beeld dat Hanssen van Mondriaan schetst is vooral dat van een serieuze man die zijn kunst zeer ernstig nam. Mondriaan komt uit het boek bovendien naar voren als behoorlijk wereldvreemd. Het stoorde mij dat Hanssen een aantal keer het woord ‘autistisch’ gebruikt om de schilder te typeren, maar de talrijke opgediende eigenaardigheden kunnen nauwelijks tot een andere conclusie leiden dan dat Piet Mondriaan een eigenzinnige en merkwaardige man moet zijn geweest. De heldere en prettige schrijfstijl en de levendige Mondriaan-anekdotiek maakte dat ik dit boek – ondanks dat ik het op ruim driekwart wel zo’n beetje wist – met plezier en bewondering uitlas. Een ding vind ik bijzonder jammer. Om een onhanteerbaar boek te voorkomen en ‘om het tekstbeeld niet te ontsieren met een reeks nootnummers’ (en vermoedelijk om de kosten te drukken), is het omvangrijke notenapparaat alleen online te vinden. Ik las een digitale versie van dit boek (ik heb zowel het papieren boek als de Kindle editie), maar helaas, ook in die uitgave ontbreken de noten. Een gemiste kans. De ervaring leert dat webpagina’s niet altijd lang in de lucht blijven, dus die noten hadden gewoon in het boek moeten staan (en zeker in de digitale uitgave). Het boek, hoe prettig ook, is nu als naslagwerk – mijns inziens een belangrijke functie van een biografie – niet goed te gebruiken.