Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και η εποχή του

by Ηλίας Νικολακόπουλος (Editor), Θάνος Βερέμης (Editor)

Νίκος Κ. Αλιβιζάτος, Ελένη Γαρδίκα - Κατσιαδάκη, Θανάσης Διαμαντόπουλος, Γιάννης Ν. Γιαννουλόπουλος, Damla Demirözü, Λεωνίδας Καλλιβρετάκης, Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Γιάννης Κολιόπουλος, Κώστας Κωστής, Βάσος Μαθιόπουλος, Λιλή Μακράκη, Γιώργος Μαυρογορδάτος, Νίκος Μαραντζίδης, Ζωή Μητσοτάκη, Μανώλης Μυλωνάκης, Μαρία Ρεπούση, Σωτήρης Ριζάς, Δήμητρα Σαμίου, Γιάννης Δ. Στεφανίδης, Ευάνθης Χατζηβασιλείου


"Στο πλατύ του πέταγμα δεν μπορέσαμε να τον ακολουθήσουμε. Ήταν πάρα πολύ μεγάλος για μας. Μας πήγαινε στην Πόλη, και μας οι δυνάμεις μας τσάκισαν στις πύλες της. Ούτε οι φίλοι του τον κατάλαβαν· τον πήραν για κομματάρχη, και αυτός ήταν εθνάρχης."

Από τα θαυμαστικά αυτά σχόλια της Πηνελόπης Δέλτα ως την περιφρόνηση του Ίωνα Δραγούμη που τον χαρακτήριζε "επαρχιώτη δικηγόρο", απουσιάζει -και δεν μπορούσε παρά να απουσιάζει- η ψύχραιμη αξιολόγηση, σε μια εποχή που ο μεγάλος διχασμός είχε τραυματίσει βαθύτατα την ελληνική κοινωνία. Θα χρειαστεί να περάσουν περίπου είκοσι χρόνια από το θάνατο του Ελ. Βενιζέλου για να αρχίσει σταδιακά να διαμορφώνεται μια σχετικώς αποστασιοποιημένη προσέγγιση (Γρ. Δαφνής, "Η Ελλάς μεταξύ δύο πολέμων, 1923-1940", Ίκαρος 1955), και άλλα τόσα ακόμη για να μετατεθεί οριστικά το βενιζελικό φαινόμενο από το πεδίο της πολιτικής στο χώρο της ιστοριογραφίας.

Σήμερα ο Ελ. Βενιζέλος απολαμβάνει τη γενική αποδοχή που δεν γνώρισε στο βιολογικό του βίο. Πόσο οικεία υπήρξε όμως για τους Έλληνες η μορφή αυτού του πολιτικού με το αριστοκρατικό παρουσιαστικό που παρέπεμπε μάλλον σε δυτικοευρωπαίους παρά σε Έλληνες πολιτικούς; Η πλούσια ιστοριογραφική παραγωγή που αναπτύχθηκε τις τρεις τελευταίες δεκαετίες στάθηκε κυρίως στο έργο των βενιζελικών κυβερνήσεων, τα οικονομικά και κοινωνικά φαινόμενα, τη μεταμόρφωση της Ελλάδας. Και ασχολήθηκε πολύ λιγότερο με τα συγκεκριμένα πρόσωπα και κυρίως με τον ίδιο τον πρωταγωνιστή της περιόδου. Το υποκείμενο ωστόσο, ιδίως όταν πρόκειται για μια φυσιογνωμία όπως ο Ελ. Βενιζέλος, εισβάλλει στον πολιτικό βίο για να θυμίσει ότι οι χαρακτηριολογικές ιδιοτυπίες ενός ισχυρού πολιτικού αφήνουν τα ίχνη τους, όχι μόνο στη βραχεία αλλά και στη μακρά διάρκεια.

Αυτή την κρίσιμη διάσταση επιχειρεί να αναδείξει η παρούσα βιογραφία του Ελ. Βενιζέλου, με όλες τις εγγενείς αδυναμίες που είναι αναπόφευκτο να έχει. Γιατί η προσωπική διαδρομή του Βενιζέλου, τουλάχιστον επί είκοσι πέντε χρόνια (από το 1910 έως το 1935), είναι εξαιρετικά δύσκολο να διαχωριστεί από τη συνολική πολιτική ζωή της Ελλάδας. [...]

383 pages, Hardcover

First published January 1, 2005

About the author

Ο Ηλίας Νικολακόπουλος ήταν Έλληνας πολιτικός επιστήμονας και ομότιμος καθηγητής εκλογικής κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Γεννήθηκε 1947 στην Αθήνα. Οι γονείς του ήταν πολιτικοί εξόριστοι. Περάτωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στο Βαρβάκειο και σπούδασε μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στη Λωζάννη. Πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στη θεωρία πιθανοτήτων στο Πανεπιστήμιο του Παρισίου 6 και το 1984 αναγορεύθηκε διδάκτωρ του τμήματος νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το 1986 εξελέγη λέκτορας στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών και το 2003 τακτικός καθηγητής.

Επί σειρά ετών συνεργαζόταν με τον τηλεοπτικό σταθμό Mega Channel για την παρουσίαση των εκλογικών διαδικασιών. Αρθρογραφούσε τακτικά σε εφημερίδες (Τα Νέα κ.λπ.) και διατηρούσε την εκπομπή ιστορικού περιεχομένου "Στο Κόκκινο". Επίσης, υπήρξε πρόεδρος των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ).

Απεβίωσε στις 30 Ιουνίου 2022, σε ηλικία 75 ετών, από καρδιακή ανακοπή ενώ κολυμπούσε σε παραλία της Σύρου, οπού βρισκόταν για να συμμετάσχει στα "Σεμινάρια της Ερμούπολης".