Αφήγησις Λιβίστρου Και Ροδάμνης

by Παναγιώτης Αγαπητός

Η αφήγησις του Λιβίστρου και της Ροδάμνης, έργο του 13ου αιώνα, αντανακλά μια νέα τάση στη βυζαντινή λογοτεχνία, όπου παντρεύονται με πειραματικό τρόπο το παραδοσιακό και το νεωτερικό. Ο ανώνυμος για μας ποιητής χρησιμοποιεί όλα τα τεχνάσματα της ελληνιστικής και βυζαντινής μυθοπλασίας, αξιοποιώντας ταυτόχρονα μοτίβα και τεχνικές τόσο των γαλλικών μεσαιωνικών ιπποτικών μυθιστορημάτων όσο και των περσικών ερωτικών διηγήσεων. (ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ)

Hardcover

Published January 1, 2007

About the author

See also Panagiotis A. Agapitos.

Reviews

[Kyriakos Sorokkou]

Ελληνική λογοτεχνία του 12ου-18ου αιώνα.

1) Βασίλειος Διγενής Ακρίτης (1102-1140) 
2) Τα Πτωχοπροδρομικά Ποιήματα (1142-1164) 
3) Αφήγησις Λιβίστρου Και Ροδάμνης (1240-1260)

Αν εξαιρέσει κανείς το γεγονός ότι αυτός ο τσιμεντόλιθος του 1,5kg, των 500 κάτι σελίδων, και του σκληρόδετου εξώφυλλου, που περιείχε 250 σελίδες εξονυχιστικής ανάλυσης των χειρογράφων στα οποία σώζεται το μυθιστόρημα και με άκρως ακαδημαϊκές υποσημειώσεις κατάλληλες μόνο για βυζαντινολόγους και επίκουρου σ, που για κάποιον σαν εμένα που θέλει ένα πιο κάζουαλ, πιο χαλαρό διάβασμα είναι ουσιαστικά άχρηστες, ήταν μια ευχάριστη ανάγνωση.

Το είπε και ο επιμελητής, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου Παναγιώτης Αγαπητός, ότι για να υπάρξει μια χρηστική έκδοση για τους πολλούς πρέπει πρώτα να εκδοθεί μια κριτική έκδοση, όπως αυτή.

Και έτσι έγινε, το 2006. Όμως δεν είναι καιρός τώρα να βγει και η χρηστική σε μέγεθός τσέπης έκδοση, όπως κάνουν οι Εκδόσεις Ζήτρος για να μπορεί να απολαύσει και ο μη ακαδημαϊκός αναγνώστης αυτό το όμορφο ιπποτικό μυθιστόρημα;
Ή ακόμη καλύτερα για να έχει μεγαλύτερη απήχηση το μυθιστόρημα αυτό, μιας κι έχει πολλά στοιχεία φανταστικού θα μπορούσε να γίνει ένα γκράφικ νόβελ και να το απολαύσουν ακόμη περισσότεροι.

Δηλαδή έχουμε μαγικά δαχτυλίδια, μάγισσες, ονειρικά πεδία, ιπποτική περιπέτεια, ιστορία αγάπης, και φυσικά για άλλη μια φορά κάτι τόσο παλιό αποτελεί θησαυρό της γλώσσας, όπου ξαναβρήκα λέξεις που χρησιμοποιούμε στην κυπριακή διάλεκτο όπως το πόθεν που το χρησιμοποιούμε στην καθημερινότητά μας (πόθεν είσαι; πόθεν πάεις;) κι όχι απλά ως λόγιο ή στην οικονομική φράση «Πόθεν Έσχες».

Τελικά τι είναι αυτό το μυθιστόρημα;
Ονομάζεται Αφήγησις Λιβίστρου και Ροδάμνης γράφτηκε γύρω στα 1240-1260 στην Αυλή των Λασκαριδών Αυτοκρατόρων της Νίκαιας, λίγο πριν επανακτηθεί η Κωνσταντινούπολη στα χέρια των Βυζαντινών (1261).
Και παρόλο που είναι σε έμμετρη μορφή και μοιάζει με ποίημα, δεν είναι. Είναι μυθιστόρημα με κεφάλαια και τίτλους. 

Είναι ένα πολύπλοκο μυθιστόρημα από άποψη τεχνικής, και συγκεκριμένα αυτού που λέμε εγκιβωτισμού, που είναι και πολλάπλός.
Τρεις κύριες ιστορίες η μια μέσα στην άλλη.
Πρώτα έχουμε τον Κλιτοβών να μιλά στο ακροατήριό του, μετά μπαίνουμε στην αφήγηση για το πώς συνάντησε τον Λίβιστρο στην εξοχή, μετά έχουμε την ιστορία του Λίβιστρου για το πώς αγάπησε και έχασε την Ροδάμνη, ακολούθως επιστρέφουμε στην 2η αφήγηση όπου ο Κλιτοβών με τον Λίβιστρο θα ξεκινήσουν το ταξίδι της αναζήτησης της Ροδάμνης. Κι όταν τελειώσει κι αυτό επιστρέφουμε στην πρώτη αφήγηση την ώρα που ο Κλιτοβών τελειώνει την αφήγησή του (2η) και ελπίζει πως κάποιος ποιητής στο μέλλον θα καταγράψει την ιστορία του.
Κάτι σαν Cloud Atlas του David Mitchell σε ποιο βυζαντινή φάση.

Πέρασα καλά διαβάζοντας το μυθιστόρημα. Όχι και τόσο με την αναλυτική 250σέλιδη εισαγωγή -μελέτη.