Waarom betalen miljardairs relatief veel minder inkomstenbelasting dan de gewone man? Met die vraag gaf de veelgeprezen econoom Gabriel Zucman de aanzet tot een hoogoplopend debat in zijn thuisland Frankrijk – een debat dat de kloof tussen arm en rijk haarfijn blootlegde. En ook in de rest van de wereld blijken de lasten zeer ongelijk verdeeld. Dankzij het onvermoeibare werk van Zucman is er de laatste jaren steeds meer zicht gekomen op de grootschalige belastingontwijking van superrijken. In dit geruchtmakende essay legt Zucman op beknopte en begrijpelijke wijze zijn plan uit voor de zogeheten 'Zucman-taks': een verplichte belasting van 2 procent voor superrijken. Overtuigend toont hij aan waarom deze maatregel leidt tot een rechtvaardigere lastenverdeling en laat hij zien hoe deze belasting ook in Nederland zou kunnen werken. Met een speciaal voorwoord voor de Nederlandse editie
Wel heel kort essay, maar het zou weleens een begin van een oplossing kunnen zijn. Of ook niet, maar het probleem moet ergens opgelost worden. Tussen 2010 en 2024 is het vermogen van de 500 Franse rijkste families vervijfvoudigd tot 1228 miljard euro, ofwel 42 procent van het bbp.
“Hoelang laten we deze gevaarlijke ontwikkeling onze democratische idealen nog ondermijnen? Tot het vermogen van de superrijken meer dan 50 procent van het bbp bedraagt? 100 procent? 200 procent? Tot ze niet slechts 80 procent van de particuliere media bezitten, maar alle media? Of moeten we wachten tot ze ook de media bezitten die nu nog tot de publieke sector behoren? Tot ze niet alleen hele straten in Parijs bezitten, maar ook hele wijken of misschien zelfs hele arrondissementen? Het is niet eenvoudig om het ‘point of no return’ in te schatten. Niemand weet precies wanneer deze concentratie van rijkdom leidt tot een omslag waaraan andere samenlevingen vóór de onze al ten onder zijn gegaan.”
Dit is niet uniek voor Frankrijk en is wel degelijk een zeer zorgwekkende groeiende concentratie van geld (en dus macht) bij een hele kleine groep mensen. Dat kan niet oneindig doorgaan. Als je dit essay hebt gelezen weet je in ieder geval dat dit totaal geen ‘links’ of ‘socialistisch’ idee is, maar alleen het probleem van deze super-super rijken wil aanpakken, met slechts twee procent van hun vermogen.
Geweldig essay dat de belastingontduiking van de miljonairs aankaart. Dit onderbouwd met enorm veel research en vooral een schrijver die weet waar hij over praat. Alle gekende argumenten als kapitaalvlucht en andere gekende stellingnames haalt hij compleet onderuit. Soms wat te technisch, maar wel genoeg om interessant te blijven.
Kort, maar krachtig: de miljardairs ontsnappen aan het regime van een eerlijke, solidaire en progressieve belasting. Dat deze toenemende onrechtvaardigheid overeind blijft is een bewuste keuze van politiek verantwoordelijken. Er is wel degelijk een alternatief.
Goed leesbaar en onderbouwd essay over belasting en solidariteit. Net na het presenteren van het regeerakkoord in 2026 wordt weer duidelijk welke keuzes niet gemaakt zijn.
Een handleiding voor belasting keken met als conclusie dat alle superrijken een minimum van 2 procent belasting moeten gaan betalen. Wat mij betreft mag het morgen wereldwijd ingaan.