Lanny groeit samen met zijn tweelingbroer op in Paramaribo. De jongens zijn getalenteerd: ze tekenen en raken zelfs bekend als zangduo. Maar Lanny trekt zich, als hij ouder wordt, steeds meer terug in de maankant van het leven. Hij vindt zichzelf geen zon. En als het steeds duidelijker wordt waar de gevoelens die hij voor zijn beste vriend heeft werkelijk op duiden, breekt een periode aan waarin alles zijn betekenis lijkt te verliezen: de muziek, het vrije zijn dat hij als kind nog volop kon beleven, en zelfs de band met zijn tweelingbroer.
Een beeldende, poëtische roman die op heel zintuiglijke manier het opgroeien als Zwarte queer jongen in Suriname duidelijk maakt en laat zien hoe noties van mannelijkheid een individueel leven kunnen beïnvloeden.
■ Opvallend literair coming-of-age-debuut van een belangrijke nieuwe stem. ■ In de Surinaams-Nederlandse literatuur verschenen nog maar nauwelijks boeken die openlijk van het queer zijn getuigen. ■ Dit boek is onderdeel van een drievoudig project. Xillan Macrooy werkt ook aan een theatervoorstelling en een muziekalbum over hetzelfde thema.
Xillan Macrooy (1993) groeide samen met zijn tweelingbroer op in Suriname. Hij verhuisde als jonge twintiger naar Nederland om aan het Conservatorium van Amsterdam te studeren. Naast zijn debuutroman Mensen als zonnen en mensen als manen maakt hij ook de voorstelling A Coming of (R)age Ritual en komt zijn muziekalbum Son uit.
This book hits different man. Misschien ook omdat ik het heb gelezen terwijl ik Su was maar dit is een boek wat ik eerder in m’n leven al nodig heb gehad. Hoewel ik niet in Suriname ben opgegroeid, heb ik uiteraard wel de cultuur meegekregen en er werd (nog steeds) over zoveel dingen gezwegen en niet écht gepraat. Enorm helend boek om te lezen over een queer persoon die opgroeit in Suriname en hoe er naar mannelijkheid en mentale gezondheid wordt gekeken. Ik voel me gezien door dit boek en dat er Sranantongo in voor komt, deed me ook elke keer glimlachen. Daarnaast weet de schrijver je zo goed mee te nemen in zijn moedige verhaal en maakt hij prachtige, poëtische zinnen. Nog nooit zo thuis gevoeld in een boek als nu, grantangi Xillian
Een boek als een langgerekte coming-out, een langgerekte worsteling, een stukje vooruit, de wereld in, dan weer een stukje terug, je schulp in. Vooral in de eerste helft een mooie sfeervolle beschrijving van opgroeien als homojongen in Suriname, opgroeien ook, als tweeling die langzamerhand uit elkaar groeit. Macrooy gebruikt door zijn Nederlands ook Engels en Sranan Tongo en wisselt ook af in verschillende tekstvormen: proza, vrij vers, chatgesprekken, wat het verhaal vaart en schwung geeft ondanks de lengte. In de tweede helft begint het wel iets te slepen.
Nadat ik mezelf bijna een maand door Orlando heen heb geploegd, is dit boek een verademing. Ik las het in een ruk uit. En oh wat was het mooi. Een eerbetoon aan Queers, en dan met name Queers uit Suriname. Het is zwaar en licht tegelijk en dapper en helend. Ga dus maar gewoon lezen
Prachtig debuut, heel poëtisch. Hoewel het een mix is van autobiografische en fictieve elementen, voelde het in de kern zo echt aan. Ik hoop dat Xillan Macrooy nog veel meer gaat schrijven, ik ga het hoe dan ook lezen.
Ik vond het wel jammer van de Harry Potter-referenties. Ik vond het verder zo'n goed boek dat ik er niet een ster minder voor wilde geven, want dit boek verdient echt niet minder dan 5 sterren wat mij betreft, maar ik wil het wel genoemd hebben.
In Mensen als zonnen en mensen als manen neemt Xillan Macrooy je mee naar Paramaribo, waar de tweelingbroers Lanny en zijn broer samen opgroeien. Als kinderen tekenen en zingen ze, en worden ze zelfs bekend als zangduo. Maar naarmate Lanny ouder wordt, trekt hij zich steeds verder terug. Hij voelt zich geen zon — eerder iemand die thuishoort in de schaduw van de maan. Wanneer hij beseft wat zijn gevoelens voor zijn beste vriend werkelijk betekenen, komt hij in een periode terecht waar alles lijkt te verschuiven en betekenis verliest.
Macrooy schetst een kleurrijk, indringend coming-of-age verhaal dat op zintuiglijke wijze voelbaar maakt hoe het is om als Surinaamse queer jongen op te groeien in Paramaribo.
Worsteling Het poëtische taalgebruik en de gevoeligheid waarmee Macrooy schrijft, maken dit boek bijzonder. Je volgt Lanny tijdens zijn worsteling met zijn identiteit, een zoektocht die voor veel jongeren — queer of niet — herkenbaar zal zijn. Tegelijkertijd is het verhaal gelaagd en specifiek in zijn culturele context, waardoor Lanny’s worstelingen extra betekenis krijgen.
Het boek is hoopvol, maar schuwt de pijnpunten niet: de eenzaamheid, de culturele verwachtingen, de onzekerheid over jezelf, en de soms schrijnende momenten die daarbij horen. Precies dat maakt het zo authentiek en emotioneel indrukwekkend.
Sranantongo Wat deze roman onderscheidt, is het levendige, bijna muzikale taalgebruik. Macrooy schrijft niet alleen in het Nederlands, maar verweeft ook Sranantongo en Surinaams-Nederlands door zijn zinnen. Hierdoor ontstaat een rijke sfeer die het verhaal extra diepte en echtheid geeft.
Hoewel je over het algemeen door de context goed kunt volgen wat er bedoeld wordt, miste ik af en toe een vertaling. Macrooy legt in zijn nawoord mooi uit waarom hoe tot deze keuze kwam — en het draagt zonder twijfel bij aan de identiteit en ziel van het verhaal.
De thematiek van ‘je eigen identiteit vinden’ zien we vaker in literatuur, maar Macrooy weet er een nieuw, belangrijk perspectief aan toe te voegen. Hij laat zien hoe het is om als queer jongere in Suriname op te groeien, wat dat betekent binnen familie, cultuur en religie — en hoe het leven er vervolgens uit kan zien wanneer je als Surinaamse jongen in een stad als Amsterdam terechtkomt. Die overgang, die spanning tussen twee werelden, maakt het verhaal des te boeiender.
Cadans Mensen als zonnen en mensen als manen is een indrukwekkend en poëtisch debuut dat nog lang nazindert. Xillan Macrooy schrijft met warmte, nuance en een prachtige cadans die perfect past bij het verhaal dat hij vertelt. Zijn roman is kleurrijk, ontroerend en vol cultuur, en biedt een waardevolle blik op queer zijn binnen de Surinaamse context.
Een absolute aanrader voor lezers die houden van kwetsbare coming-of-age verhalen, rijke taal en verhalen die een nieuw licht werpen op bekende thema’s. Hoewel het volwassen literatuur is, raad ik het boek ook zeker aan voor jongvolwassenen. De schrijfstijl laat dit zeker toe en het thema, de zoektocht naar je eigen identiteit, is iets waar veel jongvolwassenen herkenning in kunnen vinden.
Queer opgroeien in Suriname met alle tienerangsten, trauma's en zelfhaat die daarbij komt kijken. Macrooy schrijft met zo'n heldere, directe en tegelijkertijd poëtische stem dat je door dit boek heen vliegt. Zo blij dat het Nederlands wordt afgewisseld met Sranan Tongo en Surinaams-Nederlands. Dit boek komt recht uit het hart.
"Ik kan het allemaal niet mooier maken dan het is, maar wel echter, eerlijker. Ik heb besloten mijn masker eindelijk af te doen voor jou. Je verdient het om mijn naakte gezicht te kennen."
Mensen als zonnen en mensen als manen is een boek waarbij feiten, fictie en mythes zich met elkaar vermengen, geschreven in het Sranantongo, Surinaams-Nederlands en Nederlands, en zo een zinderend, emotioneel en indrukwekkend verhaal vertellen. Over opgroeien als een queer jongere in Suriname, over verschillende vormen van mannelijkheid, over de innige band tussen tweelingbroers die kan verlichten en verduisteren.
Xillan weet je als lezer sterk aan Lanny en zijn emoties te verbinden, wat heerlijk is op de mooie momenten (bijvoorbeeld het zingen met Alvan) maar zwaarder wordt als zijn hoofd zich vult met twijfels en angsten. Naast de bijzondere band met Alvan, ontroerde de scenes tussen Lanny en zijn familie: je voelt hoe ze, schurend maar teder, elkaar proberen te zien en accepteren voor wie ze zijn.
"Het moet fijn zijn om vloeibaar te zijn en je te vormen naar je gevoel, een kolkende rivier, een stille pals, een diep moeras. Als ik als water was zou ik elke dag een tsunami willen zijn. Misschien kan ik het leren, niet vandaag, maar ooit."
Een boek waar ik nog vaak over na zal denken en dromen.
Ik heb genoten van de manier van schrijven. Al dichtend heb ik Suriname, haar omgeving, cultuur en emoties leren kennen door metaforen die eigen zijn aan het land. Hierdoor heb ik kunnen wegdromen bij het gevoel dat de manjaboom (ik heb moeten opzoeken wat dit was: een mangoboom) kan geven.
De verhoudingen met de maatschappij en familie komen als queer persoon bekend voor. Hierdoor heb ik veel herkenning ervaren; dit boek voelde als een gesprek dat ik nog nooit met mijzelf heb gehad. De banden met je ouders of met de omgeving op school worden op een herkenbare manier beschreven.
Ook leuk dat mijn enige kennis van Sranantongo toch van pas kwam bij het lezen van dit boek. De tjoerie’s kon ik hardop horen in mijn hoofd. Als je geen kennis hebt van de Surinaams-Nederlandse taal of van Sranantongo, kun je wel delen van het verhaal missen. Toch denk ik dan dat je zelf maar eens nieuwe woorden moet leren door ze op te zoeken. De bronnen staan in de verantwoording achter in het boek 😁. Een aantal reviews hebben het erover dat het vervelend is dat er geen begrippenlijst is, maar maak dit dan een les in een andere taal, door de context is het verhaal nog steeds goed te begrijpen.
Prachtig wordt in dit boek omschreven hoe je in verschillende levensfasen met jezelf om kunt gaan. Ook de acceptatie van de verandering van de mensen die je al jaren kent komt mooi naar voren; ook zij kijken terug op oude versies van zichzelf.
Al met al ben ik tevreden over hoe dit verhaal afloopt: zacht en rond. Een queer verhaal om over te fantaseren. De groei is zichtbaar door zowel naar het verleden als naar de toekomst te kijken.
Dit boek wil ik zes sterren geven. Waarom? Ik was van het begin tot het eind door het boek gegrepen (1e ster). Omdat er heerlijk met taal (2e ster) werd gespeeld, omdat het verhaal qua structuur verrassend (3e ster) was en ik werd meegenomen in de fantasiewereld (4e ster) van de hoofdpersoon. Maar vooral omdat ik mij als lezer goed kon inleven in de worstelingen en ontdekkingen (5e ster) van de sympathieke hoofdpersoon, die zich spiegelt, moet spiegelen aan zijn zelfverzekerde tweelingbroer. Een niet perfecte jongen met rake observaties over zichzelf, zijn familie, de samenleving en de natuur in de stad waar hij opgroeit (6e ster). En ik als heteroman de zoektocht van deze jongen die ontdekt dat hij op jongens valt in een samenleving die dat streng afkeurt in kan voelen. Het gebeurt zelden dat een schrijver je keihard laat lachen, juichen en huilen. Dank je Lanny (de naam van de hoofdpersoon)
Echt een fantastische leeservaring. Door het veelvuldig gebruik van sranantongo zonder vertaling, voelde ik me af en toe een buitenstaander in dit boek. Een beetje alsof ik een film zag die ik niet hoorde te zien. Maar juist dat was een interessante ervaring, want hoeveel mensen zullen dat wel niet ervaren met de boeken van hoogdravende (witte mannelijke) Nederlandse schrijvers? Pracht verhaal over het wonderschone Su en de zoektocht naar je eigen zelf en hoe die zoektocht je soms vervreemdt van de mensen die het dichtst bij je staan. Zoals Xillan Macrooy zelf schrijft: “zoet als dawet, warm als saoto.”
Deze autobiografische roman speelt zich af in Suriname en in A’dam. Lanny en Alvan zijn een tweeling geboren en opgevoed in Paramaribo. Beiden gaan heel anders om met hun queerness,en dat leidt zelfs tot een breuk tussen de broers. Het is trouwens geen lachertje om als homo op te groeien in het Suriname van vandaag. Daarom is dit een moedig boek. Spijtig van de talrijke onvertaalde Surinaamse dialogen en teksten.
Niet te geloven dat dit een debuutroman is. In het boek volg je het verhaal van Lanny, deel van een tweeling, die zijn seksualiteit een plek probeert te geven in een omgeving waar dit niet vanzelfsprekend is. Hoe praat je over dit soort moeilijke dingen in een (Surinaamse) cultuur waar praten over moeilijke dingen niet gewoon is. Ik ben dol op de kleurrijke, sensuele beschrijvingen van bijna alles wat Lanny doet, ziet en meemaakt.
Het boek bevat een aantal verhaallijnen met een opbouwende spanning, die niet alleen over de hoofdpersoon gaan. Dat is heel mooi & het boek geeft een goede inkijk in de Surinaamse cultuur. Niet alleen over hoe die zich verhoudt ten aanzien van LHBTI-personen, maar ook op meerdere vlakken zoals gastvrijheid, sport en community.
Wat een boek. Wat een mooi boek. Wat een prachtig boek. Als je je ooit afvraagt hoe het is om in Suriname op te groeien, dit is het. Ik kon hier veel in herkennen maar zoveel was ook nieuw voor me. Oprecht mooi geschreven, ik kon het niet wegleggen.
Prachtig boek, goed geschreven met respect voor de diverse talen. Geraakt door de zwaarte en de last van coming out en ook persoonlijk herkenbaar. Maakt me nieuwsgierig naar andere “Surinaamse” schrijvers, wie en waar zijn ze?
Prachtig poëtisch geschreven over familie, vriendschap en liefde in een taal uit veel culturen. Kleuren niet alleen zien maar ook horen,voelen en soms proeven.