De kunst van het woord: zijn mooiste brieven

by Vincent van Gogh

Het beste medicijn tegen artistieke twijfel. Proza om je aan te laven - troostrijk en diep.' Frank WestermanVincent van Gogh was behalve een baanbrekend kunstenaar ook een begenadigd schrijver. De honderden brieven die hij aan zijn broer Theo en aan kunstenaarsvrienden als Paul Gauguin en Emile Bernard schreef, zijn een niets verhullend commentaar op zijn leven en kunstenaarschap. Tegelijkertijd hielp het schrijven hem zijn gedachten te schrijven als vorm van denken - over kunst, leven, literatuur, schildertechniek en artistieke ambities. Over voortdurende strijd en gering succes; over vertwijfeling en ziekte.Het observatievermogen van Van Gogh en zijn scherpe analyses van mensen en omstandigheden gaan gepaard met een sterk taalgevoel en trefzekere formuleringen. Hij schreef recht uit het hart, ongepolijst en eerlijk. Vrijblijvendheid was voor Van Gogh een doodzonde en net als in zijn kunst staat er bij het schrijven altijd iets op het spel. Door die gedrevenheid behoren zijn brieven tot de meest aangrijpende kunstenaarscorrespondenties uit de wereldliteratuur. Leo Jansen, Hans Luijten en Nienke Bakker maakten als editeurs in het Van Gogh Museum, in samenwerking met Huygens ING, de succesvolle en gelauwerde zesdelige uitgave van de correspondentie van Vincent van Gogh die in 2009 verscheen. In De kunst van het woord hebben zij de ultieme selectie van de 265 mooiste brieven samengesteld en ingeleid.' Er zijn zoveel mensen, vooral onder onze vrienden, die denken dat woorden niets voorstellen. Integendeel, nietwaar, het is even interessant en even moeilijk om iets goed te zeggen als om iets te schilderen. Er is de kunst van lijnen en kleuren, maar de kunst van het woord is en blijft evengoed bestaan.'Vincent van Gogh aan Emile Bernard, 19 april 1888'Onopzettelijk schrijft hij uitspraken neer, die in geen enkel citatenboek zouden mogenontbreken.'W.F. Hermans' Ik was er ondersteboven van. Ik had met hem niet alleen een geniaal schilder, maar ook eengroot schrijver ontdekt.'Jan Wolkers' Wie hem leest ontmoet een persoonlijkheid, iemand die een pen kon hanteren.'Maarten 't Hart' Zijn brieven vormen een groots literair testament, welsprekend en vol ontboezemingen.De nalatenschap van een uitzonderlijk schilder.'John Updike' Een zeldzaam zuivere stijl.'Charles Bukowski

Genres: Art

1032 pages, Kindle Edition

First published September 30, 2014

About the author

Vincent Willem van Gogh, for whom color was the chief symbol of expression, was born in Groot-Zundert, Holland. The son of a pastor, brought up in a religious and cultured atmosphere, Vincent was highly emotional and lacked self-confidence. Between 1860 and 1880, when he finally decided to become an artist, van Gogh had had two unsuitable and unhappy romances and had worked unsuccessfully as a clerk in a bookstore, an art salesman, and a preacher in the Borinage (a dreary mining district in Belgium), where he was dismissed for overzealousness. He remained in Belgium to study art, determined to give happiness by creating beauty. The works of his early Dutch period are somber-toned, sharply lit, genre paintings of which the most famous is "The Potato Eaters" (1885). In that year van Gogh went to Antwerp where he discovered the works of Rubens and purchased many Japanese prints.

In 1886 he went to Paris to join his brother Théo, the manager of Goupil's gallery. In Paris, van Gogh studied with Cormon, inevitably met Pissarro, Monet, and Gauguin, and began to lighten his very dark palette and to paint in the short brushstrokes of the Impressionists. His nervous temperament made him a difficult companion and night-long discussions combined with painting all day undermined his health. He decided to go south to Arles where he hoped his friends would join him and help found a school of art. Gauguin did join him but with disastrous results. In a fit of epilepsy, van Gogh pursued his friend with an open razor, was stopped by Gauguin, but ended up cutting a portion of his ear lobe off. Van Gogh then began to alternate between fits of madness and lucidity and was sent to the asylum in Saint-Remy for treatment.

In May of 1890, he seemed much better and went to live in Auvers-sur-Oise under the watchful eye of Dr. Gachet. Two months later he was dead, having shot himself "for the good of all." During his brief career he had sold one painting. Van Gogh's finest works were produced in less than three years in a technique that grew more and more impassioned in brushstroke, in symbolic and intense color, in surface tension, and in the movement and vibration of form and line. Van Gogh's inimitable fusion of form and content is powerful; dramatic, lyrically rhythmic, imaginative, and emotional, for the artist was completely absorbed in the effort to explain either his struggle against madness or his comprehension of the spiritual essence of man and nature.