What do you think?
Rate this book
De magie van het geloof
In ‘De magie van het geloof’ verweeft theoloog Kees van Ekris ontmoetingen met bekende en onbekende tijdgenoten tot een theologie die op zinvolle wijze over geloof spreekt, soms met een mythische gloed. We snakken in onze cultuur naar bezieling. Maar we zijn ook cynisch en achterdochtig. Als Theoloog des Vaderlands pelgrimeerde Van Ekris door onze cultuur en ontdekte de kracht van het mythische op allerlei in de politiek, de sport, de techniek, het theater, het laboratorium, de Zuidas en de Bijlmer. Het is tijd om de magie van het geloof opnieuw te benoemen en te beleven.
- GenresTheology
286 pages, Hardcover
Published January 1, 2025
25 people are currently reading
65 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 11 of 11 reviews
Read
May 29, 2025Fijn boek waarin Kees van Ekris verslag doet van zijn jaar als Theoloog des Vaderlands. Maar het is meer dan een verslag: hij brengt zijn ervaringen op tien verschillende plekken (als project getiteld ‘Theologie voor het oprapen’ op een frisse manier in dialoog met theologische inzichten. ‘Mythe’ is een centraal begrip: welke grote verhalen spelen in onze tijd? Ik vind het mooi hoe Van Ekris zich opstelt: luisterend en lerend, de inzichten van de ander volstrekt serieus nemend. Een klein risico kan zijn dat het concept ‘mythe’ zelf ook magisch wordt: op het moment dat je mythisch klinkende woorden aan een fenomeen geeft, ga je vanzelf denken dat het ook daadwerkelijk mythisch is. Toch ben ik uiteindelijk blij dat hij dat doet - zo doe je misschien het meest recht aan onderstromen die we met een meer rationalistische benadering niet altijd te pakken krijgen. Al met al een zeer lezenswaardig boek.
August 23, 2025
Kees van Ekris bedient zich van het type kritische lyriek dat je meesleept in de verhalen die hij te vertellen heeft. Wat een heerlijk boek om in te worden meegenomen! En wat een openheid wordt erin betracht, zonder dat die ten koste gaat van de benodigde scherpte bij het duiden en onderscheiden.
Prachtig fotowerk van Maarten Boersema bovendien.
Overigens verdisconteer ik hierbij graag de mooie recensie die Niels den Hertog van het boek schreef in Wapenveld (jaargang 75 nr. 3), met daarin een sterke rol voor ‘Kees de gashond’.
Met het oog op het adagium “practice what you preach” geeft Van Ekris verder een gunstig signaal af voor zijn termijn als PKN-scriba:
Storytelling is geen storyselling. Leiderschap gaat over het belang van de verwoording, de inhoud en de belichaming van een visie. (Blz. 123)
Prachtig fotowerk van Maarten Boersema bovendien.
Overigens verdisconteer ik hierbij graag de mooie recensie die Niels den Hertog van het boek schreef in Wapenveld (jaargang 75 nr. 3), met daarin een sterke rol voor ‘Kees de gashond’.
Met het oog op het adagium “practice what you preach” geeft Van Ekris verder een gunstig signaal af voor zijn termijn als PKN-scriba:
Storytelling is geen storyselling. Leiderschap gaat over het belang van de verwoording, de inhoud en de belichaming van een visie. (Blz. 123)
July 31, 2025
Een uniek boek. Kees van Ekris is een verhalenverteller. Duidt de werkelijkheid theologisch en dat levert prachtige mythische doorkijkjes op. Een boek wat je nog eens wilt lezen.
December 14, 2025
“Je kunt de moderne tijd wel seculier noemen, met heel goede redenen. Maar je kunt de moderne tijd met evenveel recht ook een machinerie van mythes noemen.”
In dit boek worden 10 diverse portretten geschetst van mensen, situaties en mythes die voorkomen in onze huidige samenleving. Kees van Ekris geeft rijke taal (die soms wat complex is) aan deze vertellingen/mythes.
De mythes die rondgaan kunnen opbouwen en laten groeien maar ook bij macht zijn om kapot te maken, te verdelen en te ontmenselijken.
Dit boek voelde als een kijkje achter de schermen van onze samenleving en was met elk hoofdstuk verassend met waar het naar toe ging.
Onze geestelijke armoede en kwetsbaarheid als mensen kwam ook duidelijk naar voren. Het leven in de betoverende mythes en liederen van onze tijd kan verpletterend zijn of je in de kou laten staan. En leven zonder lied is ook geen optie.
En wat te vinden van de positieve mythes en verhalen? Zijn dat niet slechts verwijzingen, en zo ja naar wat of wie?
Na alle portretten en tussentijds een kort intermezzo over de definitie van de term ‘mythe’. Vervolgens het mooie slothoofdstuk waarin de magie van het geloof wordt toegelicht.
Het evangelie, geen mythe en geen lied zoals de andere vertellingen waar je naar kan leven, maar een Heilig atonaal lied. Een lied van andere orde. Jezus die van een andere orde is. Het evangelie, het lied dat zowel ontmythologiseerd als bezielend werkt. Die onze ‘myth-shaped hole’ recht doet.
“Het leven van Christus is inderdaad een mix van ontregeling én schoonheid, het roept schrik op én ontlokt je een schreeuw van vreugde. Het spreekt tegen en ontnuchtert je, én het trekt je mee, weg uit jezelf. Zo kun je het leven van Christus atonaal typeren. Het is niet harmonisch, en toch klopt het.”
Zeker aan te raden boek!
In dit boek worden 10 diverse portretten geschetst van mensen, situaties en mythes die voorkomen in onze huidige samenleving. Kees van Ekris geeft rijke taal (die soms wat complex is) aan deze vertellingen/mythes.
De mythes die rondgaan kunnen opbouwen en laten groeien maar ook bij macht zijn om kapot te maken, te verdelen en te ontmenselijken.
Dit boek voelde als een kijkje achter de schermen van onze samenleving en was met elk hoofdstuk verassend met waar het naar toe ging.
Onze geestelijke armoede en kwetsbaarheid als mensen kwam ook duidelijk naar voren. Het leven in de betoverende mythes en liederen van onze tijd kan verpletterend zijn of je in de kou laten staan. En leven zonder lied is ook geen optie.
En wat te vinden van de positieve mythes en verhalen? Zijn dat niet slechts verwijzingen, en zo ja naar wat of wie?
Na alle portretten en tussentijds een kort intermezzo over de definitie van de term ‘mythe’. Vervolgens het mooie slothoofdstuk waarin de magie van het geloof wordt toegelicht.
Het evangelie, geen mythe en geen lied zoals de andere vertellingen waar je naar kan leven, maar een Heilig atonaal lied. Een lied van andere orde. Jezus die van een andere orde is. Het evangelie, het lied dat zowel ontmythologiseerd als bezielend werkt. Die onze ‘myth-shaped hole’ recht doet.
“Het leven van Christus is inderdaad een mix van ontregeling én schoonheid, het roept schrik op én ontlokt je een schreeuw van vreugde. Het spreekt tegen en ontnuchtert je, én het trekt je mee, weg uit jezelf. Zo kun je het leven van Christus atonaal typeren. Het is niet harmonisch, en toch klopt het.”
Zeker aan te raden boek!
January 18, 2026
Ik kan niet zo goed uitleggen waarom dit zo’n wijs boek is. De kennis, de innerlijke noodzaak tot kennis, maar ook de nederigheid en altijd iets van melancholie om dat wat we niet weten. En dat er niets dieper gaat dan rationaliteit. Ik wil alles lezen waarnaar verwezen wordt.
(En natuurlijk omdat onze allerbeste Michel in het eerste hoofdstuk geportretteerd wordt.)
(En natuurlijk omdat onze allerbeste Michel in het eerste hoofdstuk geportretteerd wordt.)
June 23, 2025
In De magie van het geloof (2025) doet dr. Kees van Ekris verslag van zijn jaar als Theoloog des Vaderlands. Zijn project droeg de titel Theologie voor het oprapen, waarin hij zich onderdompelde in uiteenlopende leefwerelden om te ontdekken welke vormen van theologie hij daar aantrof. Hij liep mee met tien zeer diverse personen, op bijzondere locaties: van de Bunnikside tot de Tweede Kamer, van een psychiatrische kliniek tot de Rabobank, van een synagoge tot andere onverwachte plekken.
Van Ekris opent zijn proloog met de zin: “Ik heb een jaar van mens tot mens geleefd” (p. 9). Daarmee geeft hij de toon aan voor het hele boek: hij maakt contact, leeft van mens tot mens, en zoekt – als publiek theoloog – naar bezieling en betekenis. Hij vat zijn benadering treffend samen: “Ik interpreteerde wat ik zag met de taal van mijn eigen theologische traditie en in contact met ervaringen van mensen” (p. 11). Een bijzonder krachtige definitie van publieke theologie duikt op in de context van een psychiatrische kliniek: “net zo lang naar mensen luisteren tot je iets heiligs op het spoor komt” (p. 11; p. 235). Deze houding kenmerkt het boek: een inductieve, aandachtige manier van theologiseren. Van Ekris citeert met instemming Paul Celan over poëzie en past diens woorden op zijn theologische zoektocht toe: La théologie ne s’impose plus, elle s’expose.
Een centraal thema in het boek is dat van de mythe. Van Ekris onderzoekt hoe moderne mythes functioneren en welke impact ze hebben op mensen. Hij maakt een interessant onderscheid tussen bezieling en betovering als uitwerkingen van zulke mythes. Bezieling verwijst naar een positieve, vitaliserende werking, terwijl betovering juist een negatieve werking heeft: men raakt in de ban van iets of iemand, zodanig dat alleen nog bevestiging van de eigen overtuiging wordt gehoord (pp. 16–17). Deze analyse raakt aan onze tijd, waarin politici worden gesacraliseerd en er een algemene sacraliserende tendens zichtbaar is in een zogenaamd ‘seculiere’ samenleving. Van Ekris wijst scherp op deze paradox. Onze cultuur is volgens hem doordesemd van een “mythisch krachtenveld” (p. 42) en toont zich als een ware battle of mythologies.
In de tien portretten – variërend van CU-Kamerlid Mirjam Bikker tot Bunniksider Michel Dickhoff – onderzoekt Van Ekris hoe mensen in verschillende maatschappelijke contexten geraakt worden door bezieling en hoe mythes zich manifesteren in hun leefwerelden. Zijn veldonderzoek als publiek theoloog levert niet alleen fraaie en integere levensportretten op, maar ook rake observaties over de werking van mythen in onze tijd. Zo is hij getuige van een debat in de Tweede Kamer over gokken en stelt hij scherpzinnig vast: “Het debat zit barstensvol theologie, tijdgeest en mythologie, en dat onder het mom van seculiere, rationele argumentatie. Onze cultuur is doordrenkt van mythos, zie ik, en dat onder het mom van seculariteit. Ik ben tijdens dit debat oog- en oorgetuige van een clash van mythes, een battle of mythologies” (p. 74).
Halverwege het boek volgt een intermezzo waarin Van Ekris explicieter ingaat op het fenomeen mythe. Hij baseert zich daarbij op het werk van Martin Shaw, die mythes definieert als “a sacred story you can organize your life around” (p. 136). Shaw stelt dat de mens een myth-shaped hole in zich draagt – een hunkering naar bezieling. Mythes zijn van alle tijden, maar in onze seculiere samenleving hebben zij een transfer ondergaan: waar zij vroeger door priesters werden verteld, klinken zij nu in de sportwereld, in de technologie en in politieke ideologie. Ook hier duikt opnieuw de paradox op: “Je kunt de moderne tijd seculier noemen, met heel goede redenen. Maar je kunt de moderne tijd met evenveel recht ook een machinerie van mythes noemen” (p. 138). Deze terugkerende paradox wijst, denk ik, op een blinde vlek: terwijl we denken ‘seculier’ te zijn, zijn we blind geworden voor de mythen waardoor we betoverd worden.
De portretten zijn stuk voor stuk invoelend en met grote authenticiteit geschreven. Ze geven een blik in de binnenwereld van de geïnterviewden zonder dat het voyeuristisch wordt. Die balans tussen het persoonlijke en het publieke maakt dit project zo bijzonder: Theologie voor het oprapen blijkt meer te zijn dan een slogan; het wordt een praktijk van aandacht en interpretatie, waarbij de verschillende leefwerelden tot loci theologici worden. Van Ekris slaagt erin de persoonlijke bezieling van mensen te verbinden met de publieke, culturele dynamiek van mythen – en dat op een voor de lezer toegankelijke manier.
Het meest indrukwekkende portret vond ik dat van rabbijn dr. Tzvi Marx, getiteld Synagoge: De magie van kennis. Tijdens het gesprek met Marx, die leeft vanuit de eeuwenoude Joodse traditie waarin verhalen (mythes) generaties lang worden doorgegeven, schrijft Van Ekris: “Zodra ik met hem spreek, voel je die ruime wereld en de bezieling die daarin zit” (p. 241). Hij verbindt dit met het Heilige Lied van Abraham Heschel. De rabbijnse denk- en leefwereld die zich kenmerkt door meerstemmigheid contrasteert krachtig met “de benauwde dampkring van het denken in de seculiere, modieuze en grillige denk- en leefwereld van vandaag” (p. 256). Dit portret raakte me, omdat het raakt aan de tegenstelling tussen oude, beproefde mythen en nieuwe, nog ongewortelde mythen. Oude mythen zijn getoetst aan de tand des tijds en nodigen eerder uit tot bezieling. Moderne mythes daarentegen lijken sneller tot betovering te leiden – ze willen niet beproefd, maar overwinnend zijn. Alsof de moderne mythen zichzelf nog moeten bewijzen. Dat leidt tot maatschappelijke spanningen.
Van Ekris sluit zijn boek af met een epiloog over het evangelie volgens Markus, getiteld Metamorfose. Aanvankelijk vroeg ik me af waar deze epiloog naartoe zou leiden – een exegetisch slot na een publiektheologisch boek? Maar al lezende wordt duidelijk wat zijn inzet is. In de verhalen over Jezus – “de meest menselijke” – toont zich een alternatieve manier van kijken. Jezus doorziet hoe mensen door anderen beïnvloed worden, en herstelt hun menselijkheid. In die blik ligt een ontmythologiserende kracht. Gelovigen worden – in mijn eigen woorden – geroepen om de machten te doorzien en waar die destructief zijn, herstel te brengen. Van Ekris formuleert het als volgt: “Gelovigen doen er beter aan het evangelie niet als een concurrerende mythe op te tuigen, en een meestal grimmige en corrumperende ‘battle of mythologies’ aan te gaan. Vanuit de teksten lijkt het me beter om je te oefenen in het zien en het zingen. Zien waar mens-zijn op het spel staat, de machten doorzien die dat stukmaken, en dus alert zijn. En zingen, een ander, Heilig Lied zingen, bezield worden door een andere schoonheid, niet gegijzeld worden door de hypnotiserende ogen van de slang” (p. 267).
Dat is de metamorfose. Wat betreft God: je leert Zijn sporen herkennen. Wat betreft de mens: je eert de menselijkheid. En wat betreft cultuur: je brengt een ander geloofsperspectief in. “Daar liggen voor mij de ingrediënten van wat ik als de magie van het geloof zie: je ogen, je denken en je handelen ondergaan een metamorfose” (p. 270–271). Deze en nog andere inzichten ontleent Van Ekris aan het Markusevangelie.
Vanuit de heilige vertelling kan deze metamorfose – vaak pijnlijk – plaatsvinden. Je gaat anders kijken naar macht, naar jezelf en naar wat je te doen staat (roeping). De epiloog eindigt onverwacht, maar krachtig, met een beeld dat blijft hangen: de gelovige laat een wond na in de wereld, ten goede, zoals Jezus dat deed. “De wond van: zó kun je ook leven” (p. 274). Christus leefde atonaal, tegen de stroom in. De kerk is geroepen om deze heilige vertelling voort te zetten, als vertelgemeenschap. En als dat met vreugde gebeurt, met een mythische gloed over de woorden, dan: “Wie het hoort zou zomaar kunnen gaan denken: dat geloof is magisch” (p. 274).
Met die zin besluit Van Ekris dit indrukwekkende boek. De magie van het geloof is een meesterlijke oefening in publieke theologie anno 2025: inductief van aard, diepzinnig van inhoud, inspirerend van methode, passend bij deze tijd, maar gefundeerd in een lange en rijke christelijke traditie. Een boek dat aanzet tot publieke theologie: net zo lang naar mensen luisteren tot je iets heiligs op het spoor komt!
Van Ekris opent zijn proloog met de zin: “Ik heb een jaar van mens tot mens geleefd” (p. 9). Daarmee geeft hij de toon aan voor het hele boek: hij maakt contact, leeft van mens tot mens, en zoekt – als publiek theoloog – naar bezieling en betekenis. Hij vat zijn benadering treffend samen: “Ik interpreteerde wat ik zag met de taal van mijn eigen theologische traditie en in contact met ervaringen van mensen” (p. 11). Een bijzonder krachtige definitie van publieke theologie duikt op in de context van een psychiatrische kliniek: “net zo lang naar mensen luisteren tot je iets heiligs op het spoor komt” (p. 11; p. 235). Deze houding kenmerkt het boek: een inductieve, aandachtige manier van theologiseren. Van Ekris citeert met instemming Paul Celan over poëzie en past diens woorden op zijn theologische zoektocht toe: La théologie ne s’impose plus, elle s’expose.
Een centraal thema in het boek is dat van de mythe. Van Ekris onderzoekt hoe moderne mythes functioneren en welke impact ze hebben op mensen. Hij maakt een interessant onderscheid tussen bezieling en betovering als uitwerkingen van zulke mythes. Bezieling verwijst naar een positieve, vitaliserende werking, terwijl betovering juist een negatieve werking heeft: men raakt in de ban van iets of iemand, zodanig dat alleen nog bevestiging van de eigen overtuiging wordt gehoord (pp. 16–17). Deze analyse raakt aan onze tijd, waarin politici worden gesacraliseerd en er een algemene sacraliserende tendens zichtbaar is in een zogenaamd ‘seculiere’ samenleving. Van Ekris wijst scherp op deze paradox. Onze cultuur is volgens hem doordesemd van een “mythisch krachtenveld” (p. 42) en toont zich als een ware battle of mythologies.
In de tien portretten – variërend van CU-Kamerlid Mirjam Bikker tot Bunniksider Michel Dickhoff – onderzoekt Van Ekris hoe mensen in verschillende maatschappelijke contexten geraakt worden door bezieling en hoe mythes zich manifesteren in hun leefwerelden. Zijn veldonderzoek als publiek theoloog levert niet alleen fraaie en integere levensportretten op, maar ook rake observaties over de werking van mythen in onze tijd. Zo is hij getuige van een debat in de Tweede Kamer over gokken en stelt hij scherpzinnig vast: “Het debat zit barstensvol theologie, tijdgeest en mythologie, en dat onder het mom van seculiere, rationele argumentatie. Onze cultuur is doordrenkt van mythos, zie ik, en dat onder het mom van seculariteit. Ik ben tijdens dit debat oog- en oorgetuige van een clash van mythes, een battle of mythologies” (p. 74).
Halverwege het boek volgt een intermezzo waarin Van Ekris explicieter ingaat op het fenomeen mythe. Hij baseert zich daarbij op het werk van Martin Shaw, die mythes definieert als “a sacred story you can organize your life around” (p. 136). Shaw stelt dat de mens een myth-shaped hole in zich draagt – een hunkering naar bezieling. Mythes zijn van alle tijden, maar in onze seculiere samenleving hebben zij een transfer ondergaan: waar zij vroeger door priesters werden verteld, klinken zij nu in de sportwereld, in de technologie en in politieke ideologie. Ook hier duikt opnieuw de paradox op: “Je kunt de moderne tijd seculier noemen, met heel goede redenen. Maar je kunt de moderne tijd met evenveel recht ook een machinerie van mythes noemen” (p. 138). Deze terugkerende paradox wijst, denk ik, op een blinde vlek: terwijl we denken ‘seculier’ te zijn, zijn we blind geworden voor de mythen waardoor we betoverd worden.
De portretten zijn stuk voor stuk invoelend en met grote authenticiteit geschreven. Ze geven een blik in de binnenwereld van de geïnterviewden zonder dat het voyeuristisch wordt. Die balans tussen het persoonlijke en het publieke maakt dit project zo bijzonder: Theologie voor het oprapen blijkt meer te zijn dan een slogan; het wordt een praktijk van aandacht en interpretatie, waarbij de verschillende leefwerelden tot loci theologici worden. Van Ekris slaagt erin de persoonlijke bezieling van mensen te verbinden met de publieke, culturele dynamiek van mythen – en dat op een voor de lezer toegankelijke manier.
Het meest indrukwekkende portret vond ik dat van rabbijn dr. Tzvi Marx, getiteld Synagoge: De magie van kennis. Tijdens het gesprek met Marx, die leeft vanuit de eeuwenoude Joodse traditie waarin verhalen (mythes) generaties lang worden doorgegeven, schrijft Van Ekris: “Zodra ik met hem spreek, voel je die ruime wereld en de bezieling die daarin zit” (p. 241). Hij verbindt dit met het Heilige Lied van Abraham Heschel. De rabbijnse denk- en leefwereld die zich kenmerkt door meerstemmigheid contrasteert krachtig met “de benauwde dampkring van het denken in de seculiere, modieuze en grillige denk- en leefwereld van vandaag” (p. 256). Dit portret raakte me, omdat het raakt aan de tegenstelling tussen oude, beproefde mythen en nieuwe, nog ongewortelde mythen. Oude mythen zijn getoetst aan de tand des tijds en nodigen eerder uit tot bezieling. Moderne mythes daarentegen lijken sneller tot betovering te leiden – ze willen niet beproefd, maar overwinnend zijn. Alsof de moderne mythen zichzelf nog moeten bewijzen. Dat leidt tot maatschappelijke spanningen.
Van Ekris sluit zijn boek af met een epiloog over het evangelie volgens Markus, getiteld Metamorfose. Aanvankelijk vroeg ik me af waar deze epiloog naartoe zou leiden – een exegetisch slot na een publiektheologisch boek? Maar al lezende wordt duidelijk wat zijn inzet is. In de verhalen over Jezus – “de meest menselijke” – toont zich een alternatieve manier van kijken. Jezus doorziet hoe mensen door anderen beïnvloed worden, en herstelt hun menselijkheid. In die blik ligt een ontmythologiserende kracht. Gelovigen worden – in mijn eigen woorden – geroepen om de machten te doorzien en waar die destructief zijn, herstel te brengen. Van Ekris formuleert het als volgt: “Gelovigen doen er beter aan het evangelie niet als een concurrerende mythe op te tuigen, en een meestal grimmige en corrumperende ‘battle of mythologies’ aan te gaan. Vanuit de teksten lijkt het me beter om je te oefenen in het zien en het zingen. Zien waar mens-zijn op het spel staat, de machten doorzien die dat stukmaken, en dus alert zijn. En zingen, een ander, Heilig Lied zingen, bezield worden door een andere schoonheid, niet gegijzeld worden door de hypnotiserende ogen van de slang” (p. 267).
Dat is de metamorfose. Wat betreft God: je leert Zijn sporen herkennen. Wat betreft de mens: je eert de menselijkheid. En wat betreft cultuur: je brengt een ander geloofsperspectief in. “Daar liggen voor mij de ingrediënten van wat ik als de magie van het geloof zie: je ogen, je denken en je handelen ondergaan een metamorfose” (p. 270–271). Deze en nog andere inzichten ontleent Van Ekris aan het Markusevangelie.
Vanuit de heilige vertelling kan deze metamorfose – vaak pijnlijk – plaatsvinden. Je gaat anders kijken naar macht, naar jezelf en naar wat je te doen staat (roeping). De epiloog eindigt onverwacht, maar krachtig, met een beeld dat blijft hangen: de gelovige laat een wond na in de wereld, ten goede, zoals Jezus dat deed. “De wond van: zó kun je ook leven” (p. 274). Christus leefde atonaal, tegen de stroom in. De kerk is geroepen om deze heilige vertelling voort te zetten, als vertelgemeenschap. En als dat met vreugde gebeurt, met een mythische gloed over de woorden, dan: “Wie het hoort zou zomaar kunnen gaan denken: dat geloof is magisch” (p. 274).
Met die zin besluit Van Ekris dit indrukwekkende boek. De magie van het geloof is een meesterlijke oefening in publieke theologie anno 2025: inductief van aard, diepzinnig van inhoud, inspirerend van methode, passend bij deze tijd, maar gefundeerd in een lange en rijke christelijke traditie. Een boek dat aanzet tot publieke theologie: net zo lang naar mensen luisteren tot je iets heiligs op het spoor komt!
November 11, 2025
Een prachtig boek dat het gesprek aangaat met de thema’s, vraagstukken, de denkframes van deze tijd. Een verslag van mooie gesprekken, waardoor je zelf ook zin krijgt om goede gesprekken te voeren en de tijdgeest te duiden. En ik heb weer zin om verhalen te lezen van Lewis en Tolkien. Een aanrader voor als je zoekt naar een zinvolle dialoog tussen geloof in de God van de Bijbel met de mensen en cultuur waarin we ons elke dag begeven. Om daarin te zoeken naar de meerwaarde, de onontbeerlijkheid van dat geloof.
July 14, 2025
Mooi project, maar ook riskant. Mooie inzichten ... en toch: als je ergens geweest bent kun je niet verder komen dan je eerste impressies, met alle risisco's vandien. Ik kan zelf niet echt uit de voeten met "mythe". (Ik denk dat Miskotte in de theologie te weinig kritisch wordt gelezen: Miskotte was een stadsmens, die als toerist op de Veluwe kwam, die zijn romantische ideeën projecteert.) Van mij had er ook best wat praktische theologie in gemogen. Wel boeiend om te lezen.
September 30, 2025
Fijn en toegankelijk verslag van ontmoetingen tijdens Van Ekris’ jaar als Theoloog des Vaderlands. Interessante duiding van alle machten in onze samenleving en de bevrijdende rol die het geloof hierin kan hebben.
November 16, 2025
sommige portretten waren mooi en 'bruikbaar' in hun herkenbaarheid. andere portretten gingen over een wereld die me vreemd is en de woorden konden die wereld ook niet voor me openen. aardig maar ik.zou het slechts weinigen aanraden.
December 30, 2025
‘Theologie voor het oprapen’ – zo noemde Kees van Ekris zijn project, in het jaar dat hij Theoloog des Vaderlands was. Hij bezocht tien totaal verschillende plekken en mensen, en probeerde daar telkens met theologische ogen te kijken. Dat deed hij in de Tweede Kamer, bij FC Utrecht, bij een grote bank, bij het uitzetten van afgewezen asielzoekers enzovoorts. En overal kwam hij iets heiligs op het spoor.
In dit boek doet hij verslag van al die rondgang, en zijn ontmoetingen met al die verschillende mensen op allerlei (werk)plekken. Het mooie hiervan is dat Kees van Ekris overal met open en positieve ogen binnenstapt. Hij stelt zich ontvankelijk op, en neemt waar met een betrokken hart.
Tegelijk doet hij een poging om wat dieper te kijken en dat brengt hem op mythes, op mythische verhalen – dat zijn verhalen die een soort sturing geven aan het leven van mensen. Dan gaat het over technologie, mensbeeld, commercie, enz. Van Ekris is hier wel alert, want mythes hebben veranderkracht in positieve zin (‘bezieling’) en in negatieve zin (‘betovering’).
Het was een rijk boek om te lezen, hierbij een handvol passages die mij troffen:
“Theologie begint voor mij hier. Met liefde voor echte plekken en voor werkelijke mensen. Ze begint met de grootst mogelijke eerbied voor iemands levensloop. Daarin ontvouwt zich namelijk iets. Het leven van mensen is een uitdrukking van iets wat groter is dan zij zelf zijn.”
“Een onderdeel van de theologie is de poging om het wezen van dingen te benoemen, de verborgen essentie. (…) Mijn project heette ‘Theologie voor het oprapen’. Dat was mijn primaire doel: laten zien dat theologische vragen op elke plek een rol spelen en dat het expliciteren van de theologische dimensie ter plekke bijdraagt aan het begrip van wat daar gebeurt. (…) Heb oog voor schoonheid, proef het verdriet, en ontdek lagen in de werkelijkheid die de vluchtige of de vooringenomen waarnemer niet ziet.”
“Moderne mythes spelen een beslissende rol in het geestesleven van onze cultuur, vermoed ik. (…) Met magie bedoel ik vooral veranderkracht. De magie van het geloof is dat je ziel, je ogen, je verbeelding, je verstand, je tong, je handen, zo aangeraakt worden door God, dat er een ander elan in je komt, een ander bewust zijn. Je komt in een ander krachtenveld te staan. (…) Geloven is participeren in een macht die ons vormt en verandert.”
“Het is niet de vraag of mensen door machten gevormd worden, maar door welke.”
Blog n.a.v. 'De magie van het geloof' van Kees van Ekris
“Een mythe is het verhaal waar je diepste ik in kan wonen. Het vormt mensen in hun oerovertuigingen, en het bepaalt de blik waarmee ze naar de wereld kijken. (…) Het begrip ‘bezieling’ gebruik ik voor de positieve, stimulerende uitwerking die mythische verhalen op mensen kunnen hebben. (…) Het begrip ‘betovering’ gebruik ik voor de negatieve uitwerking van de mythe.”
“De mythische vertellingen zijn bij ons ondergedoken in andere vertellingen. IN de wereld van de sport, bijvoorbeeld, als een nieuw heldenepos. In de technologie, met de prometheische allure van innovatie en vooruitgang. In de politieke ideologie, in bijvoorbeeld mythische vertellingen over de superioriteit van de eigen cultuur en een veronderstelde gouden eeuw die voor ons ligt.”
“Je kunt de moderne tijd seculier noemen, met heel goede redenen. Maar je kunt de moderne tijd met evenveel recht ook een machinerie van mythes noemen.”
In dit boek doet hij verslag van al die rondgang, en zijn ontmoetingen met al die verschillende mensen op allerlei (werk)plekken. Het mooie hiervan is dat Kees van Ekris overal met open en positieve ogen binnenstapt. Hij stelt zich ontvankelijk op, en neemt waar met een betrokken hart.
Tegelijk doet hij een poging om wat dieper te kijken en dat brengt hem op mythes, op mythische verhalen – dat zijn verhalen die een soort sturing geven aan het leven van mensen. Dan gaat het over technologie, mensbeeld, commercie, enz. Van Ekris is hier wel alert, want mythes hebben veranderkracht in positieve zin (‘bezieling’) en in negatieve zin (‘betovering’).
Het was een rijk boek om te lezen, hierbij een handvol passages die mij troffen:
“Theologie begint voor mij hier. Met liefde voor echte plekken en voor werkelijke mensen. Ze begint met de grootst mogelijke eerbied voor iemands levensloop. Daarin ontvouwt zich namelijk iets. Het leven van mensen is een uitdrukking van iets wat groter is dan zij zelf zijn.”
“Een onderdeel van de theologie is de poging om het wezen van dingen te benoemen, de verborgen essentie. (…) Mijn project heette ‘Theologie voor het oprapen’. Dat was mijn primaire doel: laten zien dat theologische vragen op elke plek een rol spelen en dat het expliciteren van de theologische dimensie ter plekke bijdraagt aan het begrip van wat daar gebeurt. (…) Heb oog voor schoonheid, proef het verdriet, en ontdek lagen in de werkelijkheid die de vluchtige of de vooringenomen waarnemer niet ziet.”
“Moderne mythes spelen een beslissende rol in het geestesleven van onze cultuur, vermoed ik. (…) Met magie bedoel ik vooral veranderkracht. De magie van het geloof is dat je ziel, je ogen, je verbeelding, je verstand, je tong, je handen, zo aangeraakt worden door God, dat er een ander elan in je komt, een ander bewust zijn. Je komt in een ander krachtenveld te staan. (…) Geloven is participeren in een macht die ons vormt en verandert.”
“Het is niet de vraag of mensen door machten gevormd worden, maar door welke.”
Blog n.a.v. 'De magie van het geloof' van Kees van Ekris
“Een mythe is het verhaal waar je diepste ik in kan wonen. Het vormt mensen in hun oerovertuigingen, en het bepaalt de blik waarmee ze naar de wereld kijken. (…) Het begrip ‘bezieling’ gebruik ik voor de positieve, stimulerende uitwerking die mythische verhalen op mensen kunnen hebben. (…) Het begrip ‘betovering’ gebruik ik voor de negatieve uitwerking van de mythe.”
“De mythische vertellingen zijn bij ons ondergedoken in andere vertellingen. IN de wereld van de sport, bijvoorbeeld, als een nieuw heldenepos. In de technologie, met de prometheische allure van innovatie en vooruitgang. In de politieke ideologie, in bijvoorbeeld mythische vertellingen over de superioriteit van de eigen cultuur en een veronderstelde gouden eeuw die voor ons ligt.”
“Je kunt de moderne tijd seculier noemen, met heel goede redenen. Maar je kunt de moderne tijd met evenveel recht ook een machinerie van mythes noemen.”
Displaying 1 - 11 of 11 reviews