Ik was dat meisje

by Anne Mieke Backer

Hij, de Amerikaanse schrijver, ging op pad om het echte Frankrijk te leren kennen. Een jong meisje werd een onmisbaar onderdeel van die reis. Vijf jaar na de eerste ontmoeting schreef de Amerikaan een roman over hun relatie. In zijn
boek is de mannelijke hoofdpersoon een briljante student, terwijl het Franse meisje wordt beschreven als onervaren en kneedbaar als klei. De student is een fictief personage, maar het meisje bestond wel degelijk.
In de betoverende roman Ik was dat meisje is zij een volwassen vrouw. Wanneer ze het boek over hun relatie opnieuw leest, versmelten haar herinneringen
deels met het verhaal dat het vertelt, maar tussen de regels door wordt duidelijk dat wat de schrijver beschouwde als spel en tijdverdrijf, voor het meisje voelde als het begin van het echte leven.

256 pages, Paperback

Published October 1, 2025

Reviews

[Bert Decavel · Rating 4 out of 5]

In 1967 verscheen de roman ‘Spel en Tijdverdrijf’ van de Amerikaan James Salter ( 1925-2015) waarin het verhaal wordt verteld van een Amerikaanse gesjeesde student die met een opzichtige auto het Franse platte land aandoet en een verhouding begint met wel een erg jong meisje . Met start en aankomst in het boergondische Autun bezoekt hij met haar kleine en middelgrote provinciesteden om er te tafelen en de liefde te bedrijven. Salter heeft altijd volgehouden dat het verhaal fictief was, maar in zijn memoires geeft hij toe dat het meisje wel degelijk echt heeft bestaan. Dat gegeven zette Anne Mieke Backer ertoe aan om ‘Spel en Tijdverdrijf’ opnieuw te schrijven, maar dan vanuit het standpunt van het meisje. Het resultaat is een prachtig geschreven roman waarin de lezer die bekend is met het werk van Salter dezelfde wat trage lankmoedige sfeer zal herkennen die zo wonderwel past bij het landschap dat wordt doorkruist , maar nu met een uitgesproken zicht op de gesjeesde student die voor de lezer niet enkel een student is maar ook een schrijver die materiaal verzamelt voor wat op vandaag nog altijd als een meesterwerk wordt beschouwd. Deze meerlagigheid maakt van ‘Ik was dat meisje’ een verbluffende eyeopener; een afdalende verkenning in de wereld van de ongelijkwaardige relatie, die zelfs een toxisch kantje krijgt wanneer blijkt dat het meisje geen 18 is, zoals in Spel en Tijdverdrijf wordt gezegd , maar in werkelijkheid nauwelijks 16 . Wanneer in Spel en Tijdverdrijf vooral de idylle moet standhouden ( Salter had een mythische verering voor de Franse provincie) en in de beschrijving van het meisje vooral het ‘ tais toi et sois belle ‘ de boventoon voert krijgt de gevierde Amerikaan in ‘Ik was dat meisje’ een gerichte kaakslag (une gifle) en wordt het meisje meer dan gerehabiliteerd .

Backers roman ( haar debuut) is een krachtig antwoord op ‘Spel en ‘Tijdverdrijf’: een geslaagde vivisectie op de betrekkelijkheid van de romantiek en de hybris van de schrijver die mooi verpakt overal mee wegkomt.

[Meeskamstra · Rating 4 out of 5]

"Gedetailleerd over iemand schrijven is iemand vernietigen. Je vangt dingen er zuigt er alle leven uit, zodat ze nooit meer kunnen stralen en het licht weerkaatsen, zegt de schrijver in zijn biografie."

'Ik was dat meisje' is een antwoordroman op het boek 'Spel en tijdverdrijf' van James Salter, dat boek is een erotische roman over een schrijver die een 'liefdesrelatie' met 'een meisje' heeft in Frankrijk. In Backer's (debuut)roman komt dat 'meisje' -- en zoals we leren: die vrouw -- zelf aan het woord. De bovengenoemde quote wordt verworpen. Niet het gedetailleerde schrijven heeft haar vernietigd, de misrepresentatie was dat. En vernietigen is dan nogsteeds een groot woord.

De schrijver doekt 'het meisje' op als een jong stukje vlees: onschuldig, dom, maar met een mooi lichaam. Spel en tijdverdrijf. Dom is ze niet, zijn erotische roman is niets meer dan een schild om zijn macho-ego te beschermen, en dat ziet ze. Onschuldig is ze ook niet, waar de schrijver denkt dat ze maagd is, lezen wij dat ze al menig sekueel avontuur heeft gehad. In 'Ik was dat meisje' lezen we een vrouw die zich losmaakt van dat frame. En zo claimt ze haar seksualiteit en lichaam weer terug, nadat hij die voor consumptie presenteerde aan de wereld. Een thematisch zeer sterke roman en een aanrader voor de feministen onder ons.

"Zoals Lodewijck XIV vroeger de hagen in zijn siertuinen liet knippen, zo snoeit de biograaf zijn leven in patronen die hem bevallen."

"De geur van vrijheid bleek sterker dan welk parfum ook."

[Hans Buijze · Rating 5 out of 5]

Boeiende antwoordroman op een boek van James Salter waarin een oudere Amerikaanse man als tijdverdrijf een jong meisje op sleeptouw neemt in het platteland van Frankrijk van begin jaren zestig. Janus (wiens naam maar twee letters verschilt van de naam van de schrijver) die terug- en vooruit kan kijken is haar leidsman in deze roman. In de verleden tijd het verhaal van die tijd maar nu beschreven vanuit het perspectief van het meisje. In de tegenwoordige tijd het verhaal van de vrouw die terugkijkt op die tijd.
Een coming of age verhaal van een tiener tegenover een felle aanklacht tegen de opvattingen over sex en relaties en vooral de manier waarop Salter zijn roman schrijft. Een gelaagde roman, stilistisch perfect, een verbluffend goed debuut!

[HMCNijssen · Rating 4 out of 5]

Boeiend boek over de relatie tussen een oudere man en een jonge vrouw vanuit het perspectief van de jonge vrouw. Er is veel over geschreven dus het verhaal kun je zelf opzoeken (of gewoon het boek lezen). De stijl beviel me, het heen en weer slingeren tussen heden en verleden, zijn boek en haar ervaringen. Ook de tijdsgeest speelt een rol: existentialisme, een ontluikende tiener, het maakt het boek nog gelaagder

[Raf Vandenbussche · Rating 3 out of 5]

3,5 een zorgvuldig geconstrueerd tegengewicht waarin “dat meisje” spreekt en een eigen geschiedenis schrijft over een coming of age verhaal in Frankrijk,sterk om dit telkens te spiegelen, maar helaas in stijl zowel grote hoogtes ( beschrijvend met poëtische blik) als laagtes ( rommelig en cliché) …

[W Swink · Rating 4 out of 5]

Vaak worden boeken met als thema een tijdelijke relatie van een oudere man met een meisje of zeer jonge vrouw beschreven vanuit het mannelijk perspectief die een mooi stikje vlees heeft waar hij zich tijdelijk aan kan laven zonder zoch ook maar te interesseren voor de mens in dat meisje. in dit boek wordt het perspectief omgedraaid en lees je hoeveel schade dit aanricht bij het slachtoffer.
Dus zeker een aanrader voor alle mannen!

[Schelley · Rating 3 out of 5]

Anne Mieke Backer is een veelzijdige maker: ze schreef eerder boeken over landschapshistorie en architectuur, en werkte ook als beeldend kunstenaar. Met Ik was dat meisje waagt ze zich voor het eerst aan een roman. Dat maakt dit boek extra interessant: je voelt dat ze vanuit een andere discipline komt, waardoor haar blik op literatuur fris en eigenzinnig is.

Het verhaal draait om een jonge Franse vrouw die in de jaren ’60 een intense relatie beleeft met een oudere Amerikaanse schrijver. Jaren later leest ze zijn roman, waarin hij hun tijd samen heeft verwerkt – maar vanuit zijn perspectief, en met een versie van haar die nauwelijks lijkt op wie ze werkelijk was. Backer laat zien hoe herinneringen en fictie botsen: wat voor hem een spel of tijdverdrijf was, voelde voor haar als een levensbepalende ervaring. Dat spanningsveld maakt het boek rauw en confronterend.

Backers stijl is beeldrijk en soms bijna essayistisch. Ze schrijft niet rechttoe-rechtaan, maar verweeft observaties en reflecties door de scènes heen. Dat geeft diepte, maar kan ook traag aanvoelen; sommige passages lijken meer op een analyse dan op een romanfragment. De personages zijn gelaagd: de vrouw krijgt eindelijk een stem en wordt neergezet als iemand die zoekt naar grip op haar verleden. De Amerikaan blijft daarentegen wat afstandelijk en mist nuance – wat misschien bewust zo is, maar toch een gemiste kans om hem meer menselijkheid te geven.
Het boek geeft een krachtig tegenverhaal bij een klassieke roman (Spel en tijdverdrijf van James Salter) en zet de vrouwelijke ervaring centraal. Dat voelt vernieuwend en noodzakelijk.

Ik was dat meisje is een gedurfde, gelaagde roman die de stem van een vergeten vrouw terugbrengt – niet perfect in uitvoering, maar wel indrukwekkend in intentie.

[Nienke · Rating 4 out of 5]

Prachtig geschreven verhaal, over de liefde van een jong meisje en een Amerikaanse soldaat. De vertelperspectieven vanuit haar jonge jaren en haar oudere zelf die terugkijkt zijn interessant.

Ze kijkt terug op haar eigen ervaringen en hoe die door een ander zijn opgeschreven. En die ander heeft haar daarmee verwond. Daarmee wordt het een aanklacht tegen de veel oudere man die het jonge meisje twee keer in zijn macht heeft. Eén maal tijdens de relatie die ongelijkwaardig is, en een tweede keer via zijn roman.

De metaforen zijn prachtig, ik heb veel zinnen onderstreept. Het tempo paste wonderwel bij de reflectie van het meisje, een verhaal dat meanderde zoals het zachte zonlicht door de bomen werd gefilterd.

Het is pijnlijk en ontroerend hoe ze opgroeit, zichzelf ontdekt, en tegelijkertijd haar moeder beter gaat begrijpen gedurende deze periode. Daarmee krijgt de rol van de vrouw nog meer diepte, de ervaringen van haar oma, haar moeder, haarzelf en uiteindelijk de verwijzing naar haar dochter en kleindochters onderstrepen dat daar nog veel te winnen valt.

Interessante verwijzingen naar existentialisme, iets wat het meisje verwerpt, terwijl de inzichten van de Beauvoir over de positie van de vrouw en impact of haar seksualiteit ook heel nuttig hadden kunnen zijn.

De seksuele voorlichting voegt voor mij niet veel toe, had korter gekund.

[Maud Stamsnijder · Rating 5 out of 5]

Super super super mooi. En feministisch! Pak je plek. Het einde vond ik ook erg mooi.

“Een vrouw die kon typen zou altijd andermans brieven uitwerken, andermans woorden, andermans gedachten.”

“Feiten kunnen niet veranderen, maar wel het verhaal dat zij vertellen zodra een nieuwe getuige het woord neemt.”

“De ex-Yalestudent logeerde in het oude deel van de stad in een huis dat vlak bij de Romeinse wal stond en schuilging achter een tuinmuur waar de takken van een majestueuze ceder overheen hingen.”

“Ze is slim genoeg om bang te zijn dom gevonden te worden.”

“De bibliotheek werd een plek waar ik meende iets te kunnen leren.”

“Als hij ligt ziet ze dat zijn piemel blijft drijven. Ze wist niet dat piemels dreven, lichaamsdelen waar doorgaans zoveel gewicht aan wordt toegekend.”

“Bibliotheken zijn een soort tempels, dat had ik al begrepen.”

“Wat het vrouwengroepje in werkelijkheid bindt is hun stilzwijgende aanvaarding van het bestaan van alledag.”

[Ferre Wyckmans · Rating 3 out of 5]

Het boekconcept is origineel. Een jonge vrouw beleeft in Frankrijk (Morvan-regio) een voor haar intense relatie met een daar verblijvende Amerikaan. Die schrijft vijf jaar later over zijn beleving een boek. Als de vrouw later dat boek leest, schrijft ze haar verhaal dat minstens wat extra dimensies en cachet geeft aan dit gemeenschappelijk (en deels ook niet zo gemeenschappelijk) wedervaren.
De korte hoofdstukken, geënt op een locatie, geven gebeurtenissen en herinneringen weer en sprongen in de tijd. Het is een mooi geschreven boek; en toch bleef het echt kleven voor mij om een of andere reden achterwege.

[Riet Bots · Rating 3 out of 5]

Dit boek is blijkbaar een debuut van Anne Mieke Backer die voor dit boek in Frankrijk is geweest, op zoek naar het meisje dat ondertussen een oudere vrouw is. Die had toen ze jong was een relatie met een Amerikaanse schrijver die over die relatie een boek heeft geschreven. Ze beschrijft het verschil van hoe zij overkomt in dat boek en hoe ze zelf die relatie ervaren heeft. Het boek deed mij sterk denken aan Annie Ernaux (wat je ook in de meeste recensies wel leest) maar ook aan het boek 'Asymmetrie' van Lisa Halliday over de relatie van een meisje met de veel oudere auteur Philip Roth (een van mijn favorieten).

[Louisa Laurman · Rating 5 out of 5]

Prachtige roman over een meisje (en vrouw!), een auteur en de roman die hij over haar schreef, over zijn wereld waarin zij een leuk poppetje/plaything was. Dit weet ze, maar ze laat zich toch meevoeren en hoopt tegen beter weten in op meer. En dat is er, maar van hem zal ze het niet krijgen. Erg, erg mooi.

[Martina Huijsmans · Rating 3 out of 5]

3,5 ster

Ik had me verheugd op dit boek door de lovende woorden in recensies. Ik was zeker onder de indruk van het vakmanschap waarmee het geschreven is, de constructie die fileert en ontbloot wat al die tijd onder een deken gehuld lag. Maar soms vond ik het taai en daardoor geen boek om even in weg te dromen.
Desalniettemin: de moeite waard!

[K. · Rating 4 out of 5]

heel bijzonder dit verhaal vanuit het perspectief van het jonge meisje waar de amerikaanse schrijver James Salter een verhouding mee had toe hij 34 was en over schreef in het boek A sport and a pasttime. in het boek is de man 21 en het meisje 17 of 18 en degene die het verteld de fictieve fotograaf die de Journalist vergezeld.

[Laura Scherder · Rating 3 out of 5]

Je wordt goed meegenomen in ‘t verhaal. Het verhaal zelf vond ik mwah, niet heel boeiend. Ik denk dat ik het 2,5 ster zou geven. Het is niet een verhaal waar ik aan zou terugdenken maar las wel lekker weg en wel leuk concept. Al vond ik het revenge stuk ook niet heel leuk.

[Nienke Ostermann · Rating 3 out of 5]

2 uur gelezen

[René de Haan · Rating 5 out of 5]

In drie dagen uitgelezen, adembenemend goed geschreven.

[Carola Janssen · Rating 5 out of 5]

Indrukwekkend boek. Herinnerde me aan de voorstelling F*ck Lolita afgelopen jaar. Steengoed voorgelezen ook. Dat meisje werd een vrouw van vlees en bloed die ik lang met me mee zal dragen.

[Jessica · Rating 5 out of 5]

Ze heeft het narratief teruggenomen. Van history naar herstory 💃🏼

[Inge Vermeire · Rating 3 out of 5]

Graag gelezen. Vlot geschreven.