Uyanmak İçin Henüz Çok Erken - Sanatçılar Üzerine Metinler

by Levent Çalıkoğlu

"Her biri farklı zamanların ve yaklaşımların olağanüstü sanatçıları. Kimisini yakından tanıyorum, kimisiyle hiç karşılaşmadım, kimisi de hayatta değil zaten. Her biri gerçekten sevdiğim, inandığım, üzerine düşünmekten ve çalışmalarını izlemekten keyif aldığım isimler. Farklı üslupları ve kuşakları temsil ediyorlar. Bu vurguyu önemsiyorum, çünkü günümüzde Sabri Berkel ile Sarkis'i veya Ayşe Erkmen' ile Fethi Arda'yı bir araya getiren pek fazla yayın yok. Nefes alıp veren şimdiki zaman, geçmişle bugünü birbirinden koparabiliyor. Oysa bellek, okuma kültürü ve tarihe olan ilgi bundan çok daha fazlasını hak ediyor. Farklı zamanların sanatçıları arasında belki hiçbir bağ veya kesişme bulunmayabilir ama sanat ve sanatçılar üzerine düşünmek her zaman için yeni düşünce ve eylem potansiyelleri barındırıyor."
-Levent Çalıkoğlu-

304 pages, Paperback

First published January 1, 2010

About the author

(1971, İstanbul) Sanat tarihçisi, İstanbul Modern Sanat Müzesi şef küratörü. Ankara Üniversitesi D.T.C.F. Sanat Tarihi Bölümü’nden mezun oldu. Yüksek lisansını Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) Müzecilik Bölümü’nde tamamladı. Halen Yıldız Teknik Üniversitesi, Sanat ve Tasarım Fakültesi, Sanat Yönetimi Bölümü’nde öğretim görevlisi olarak çalışmalarını sürdürmektedir. Dr. Nejat F. Eczacıbaşı Vakfı’nın sanat danışmanı olarak görev almaktadır. Çağdaş Sanat Konuşmaları dizisinin yanı sıra Modern ve Çağdaş Türk Sanatı üzerine yayınlanmış pek çok makalesi bulunmaktadır. İstanbul Modern Sanat Müzesi, Akbank Kültür ve Sanat Merkezi, Space Triangle Gallery (London), Martin Gropius Bau (Berlin), Seul Sanat Müzesi (Güney Kore), Karşı Sanat Çalışmaları, Milli Reasürans Sanat Galerisi, Bir Kültür ve Sanat Merkezi gibi çeşitli mekânlar 1998 yılından bu yana ulusal ve uluslararası ölçekte küratörlüğünü üstlendiği sergilere evsahipliği yapmış olan kurumlardan bazılarıdır. Sarkis: “Site” (2009), “Yeni Kıta: İstanbul” (2009), “İstanbul Modern Berlin” (2009), “Yeni Yapıtlar, Yeni Ufuklar” (2009), “Davetsiz” (2009), “Cihat Burak Retrospektifi” (2008), “Melez Anlatılar” (2007), “Alacakaranlık Defter” (2006), “Melek Yüzlü Yabancı” (2006), “Sınır Deneyimleri” (2005), “Heykel Bahçesi-Yeni Alımlar” (2005), “Hırsız Kent” (2005), “Sıkıntı ve Gökkuşağı” (2004), “Çıplak” (2004), “Tehlikeli Şeyler” (2002), “Deseni ve Kendisi” (2001), “Ölüm=Ölüm” (2001) sergilerinin küratörlüğünü yaptı. “Suyun Bir Arada Tuttuğu” (2008, Gabriela Schor ile), “Vecd Halleri” (2008), “Wang Du - Public Page, 48,49,51” (2007), “Tüyleri Benzer Olan Kuşlar Beraber Gezerler: Irwin” (2007), “Kar ve Yol: Abbas Kiorostami” (2006), “Doğayla Bulaşmak” (2005), “Hayalet Çizgi” (2004) sergilerinde Ali Akay ile, “Modern Deneyimler” (2007), “Kesişen Zamanlar” (2006), “Bellek ve Ölçek” (2006), “Fikret Mualla Retrospektif” (2005) “Gözlem / Yorum / Çeşitlilik” (2004), “Yeni Alımlar” (2004), “Eczacıbaşı 60 Yıl 60 Sanatçı” (2003) sergilerinde Ali Akay ve Haşim Nur Gürel ile, “Aykırı İşler” (2001) sergisinde Haşim Nur Gürel ile, “Dört Duvar: Atölye” (2000), “Apokalipsis” (1998) sergilerinde ise Mehmet Ergüven ile ortak kürator olarak çalıştı.

Reviews

[Sezer Akın · Rating 4 out of 5]

Levent Çalıkoğlu, hem Sanat Tarihçisi hem İstanbul Modern Sanat Müzesi şef küratörü. ‘Uyanmak İçin Henüz Çok Erken’i, ileride sergi açarsa koymak istediği isim. Çalıkoğlu, bu “Sanatçılar Üzerine Metinler” isimli eleştiri kitabında, 49 ressam-fotoğraf sanatçısı ve yanlarında eserlerini incelemiş.

Kitabı okumak için, Sanat Tarihi birikimine ihtiyacınız olduğunuzu düşünmüyorum. Eleştirmen, çözümlemelerde çok duru, anlaşılır ve sıkmayan dile sahip. Bu da kitabın okunurluğunu kat kat attırıyor. Kuzgun Acar, Nuri İyem, Ali Hadi Bara, İsmet Doğan, Bedri Baykam, Abidin Dino, Sabri Berkel ve Fikret Muallâ gibi tanınmış, işinin ehli sanatçılar, kitapta sözü geçen sadece birkaç isim. Çalıkoğlu’nun “Sanat Konuşmaları” dörtlemesi, okumayı çok istediğim, ama maalesef Nadir Kitap’ta çok fahiş fiyatlara satıldığı için, ulaşmayı epey güçleştiriyor. Sanatçılar Üzerine Metinler’de, Bedri Baykam’ın “Fahişenin Odası (1981) isimli çalışması; Michel Foucault’nun “iktidar ve özne” (iktidar, bireyler arasında yaşanan ilişkilerin toplamı), Giddens’ın “plastik cinsellik” (haz endüstrisi), Freud’un “bilinçdışı kavramı (kültürün önkoşulu), Baudrillard’ın “beden metası” (tüketim nesnesi) ve Umberto Eco’nun “ayna imgesi” ise (yüzleşme nesnesi) gibi kavramlarla açıklayarak yazdığı bölüm, abartmadan sanat okumalarımdan en iyilerinden biriydi. İnanılmaz keyifli, bilgilendirici bir makale tadındaydı.