Het vertroebelde oog

by Han van Bree

Greet Hofmans was in 1956 maandenlang wereldnieuws. Van Zweden tot de Verenigde Staten, van Frankrijk tot overal verschenen artikelen over de ‘gebedsgenezeres’ die het huwelijk van het Nederlandse koningspaar zo ernstig had verstoord dat een echtscheiding dreigde. Hofmans zou koningin Juliana hebben behekst en gevaarlijke pacifistische denkbeelden hebben ingefluisterd. De ophef leidde ertoe dat Juliana alle banden met Hofmans moest verbreken. Achteraf bleek prins Bernhard verantwoordelijk voor de demonisering van Hofmans, die als een ‘Raspoetin’ de geschiedenisboeken inging.

Gebruikmakend van diverse niet eerder geraadpleegde (privé)archieven schetst Han van Bree in Het vertroebelde oog een genuanceerd beeld van de persoon Hofmans. Wie was deze Amsterdamse vrouw van eenvoudige komaf, bij wie zo velen – van jong tot oud, van arm tot rijk, van laaggeschoold tot hooggeleerd – te rade gingen als ze ergens mee zaten? Was zij inderdaad een sturende en manipulatieve intrigante? Had zij voor de monarchie gevaarlijke religieuze opvattingen? En wat wilde zij bereiken? Door haar hele leven te beschouwen, geeft Van Bree een completer beeld van Hofmans en biedt hij een nieuwe, heldere kijk op de wijze waarop zij onder meer Juliana, maar ook Wilhelmina en zelfs Bernhard terzijde stond.

Gebaseerd op volledig nieuw archiefmateriaal
Met niet eerder gepubliceerde foto’s

656 pages, Hardcover

First published March 11, 2025

Reviews

[Elma Voogdt · Rating 3 out of 5]

Greet Hofmans, de meesten van de koningshuisliefhebbers weten dan precies wie dat is. Voor degenen die niet weten wie dat was… Greet Hofmans was een Nederlandse alternatieve genezeres en handoplegster. Ze was negen jaar lang een vriendin en adviseur van koningin Juliana der Nederlanden en verbleef daarbij vaak op Paleis Soestdijk. Haar aanwezigheid aan het hof leidde tot een constitutionele crisis in het koningshuis die bekendstaat als de “Greet Hofmans-affaire”.

Het boek “Het vertroebelde oog” vertelt het levensverhaal van Hofmans. Het is geschreven door Han van Bree, historicus met een speciale belangstelling voor het Nederlandse koningshuis. Het boek telt 656 pagina’s, dus best wel een dikke pil.

Zoals zoveel biografieën begint het boek bij de jeugd van Hofmans. Eigenlijk beter gezegd: bij het leven van haar ouders en grootouders. Om zover te gaan in het leven van Hofmans. De hoofdstukken zijn opgedeeld in subhoofdstukken. Op sommige punten verloopt de tijdlijn niet chronologisch. Dan is het schakelen geblazen voor de geest.

Uiteraard gaat het grootste gedeelte van het boek over Hofmans en haar opdrachten aan de grote baas boven. Ze wordt dan in het boek ook betiteld als de “doorgeefster”. De auteur heeft gebruikgemaakt van diverse niet eerder geraadpleegde (privé)archieven. Daarnaast staan er niet eerder gepubliceerde foto’s in het boek.

Na de Hofmans-affaire wordt haar verdere leven in het boek verder beschreven. Haar “werk” of “opdracht” ging gewoon door, tot op het einde. Naast dat haar leven beschreven wordt, is er ook ruimte voor de andere ” kwakzalvers”, namen zoals Raspoetin, Bruno Gröning, Friedrich Weinreb. Tot slot worden de ervaringen van getuigen neergeschreven. Daarmee bedoel ik de verhalen van mensen die o.a. behandeld waren door Hofmans.

Tijdens het lezen wordt duidelijk dat Hofmans niet alleen “handelde” om het zo maar eens te beschrijven. Ze had een “aangever”,en zeker Kaiser. Je zou bijna zeggen dat hij het brein achter het hele gebeuren was. Bij het lezen van de invloed van deze man krijg je de kriebels. Geen vriendelijke man, lijkt het. Alle verhalen van opdragingen etc. voelden aan als een zwierig gebeuren. Iets waar ik maar zeer weinig mee heb. Moeilijk te bevatten dat mensen werkelijk denken dat je opdragen en het laten staan van medicijnen zouden kunnen genezen.

Het meest interessante van het boek is toch wel de periode dat Hofmans op Paleis Soestdijk en op het Oude Loo aanwezig was. Best wel pijnlijk om te lezen hoe Juliana en Wilhelmina in haar kunnen geloofde… met alle gevolgen van dien. Nog pijnlijker is het om te lezen hoe prins Bernhard te werk ging… Niet erg fraai alllemaal.

Of het boek een aanrader is? Moeilijk te zeggen. Het ligt er aan hoe je er instaat… Wel kun je zeggen dat Auteur Han van Bree er veel werk aangehad moet hebben. Veel research dat is wel duidelijk, daarvoor kun je alleen maar je petje voor afnemen.

[Henk Tiemensma · Rating 5 out of 5]

Dit boek geeft wel een heel ander beeld van Greet Hofmans. Toch blijft het een mysterieuze vrouw.
Helder en duidelijk geschreven