Tussen de mazen

by Mariska Kleinhoonte van Os

Een broer die niet op maar ónder zijn bed ligt. Een begenadigd zakenman die in een ibis verandert. Een vrouw die midden in een rouwproces vriendschap sluit met de bewoner van een hospice. De tour guide die na een dag toeristen entertainen thuiskomt en zijn vrouw afsnauwt. Een eigenzinnige oude vrouw met een teckel die door zijn poten zakt. Een asielzoeker die helemaal de weg kwijtraakt.

Met groot mededogen en rauwe eerlijkheid beschrijft Mariska Kleinhoonte van Os de intense leefwerelden van degenen die tussen de mazen van het net en de mazen van de wet vallen. Door haar heldere stijl, oog voor detail en inlevingsvermogen staat Tussen de mazen vol hartverscheurende verhalen die na lezing nog lang resoneren.

128 pages, Paperback

First published March 13, 2025

Reviews

[Paula · Rating 4 out of 5]

Uitstekende bundel korte verhalen. Fris geschreven, ontroerend zonder cliché te worden - ja, precies zoals ik het graag zie! Favoriete verhalen: Oom Karel, Polaroid, Pap.

[Sinne · Rating 4 out of 5]

Ongelofelijk knap geschreven. Alle verhalen zijn droevig op hun eigen manier, omschrijven precies diegenen waar je eigenlijk liever niet over nadenkt, zonder hen weg te zetten als de ander. 4 sterren omdat het soms een beetje onduidelijk was wie de verteller nou precies was, maar verder grotendeels kippenvel tijdens het lezen.

[Anna · Rating 4 out of 5]

Deze recensie verscheen eerder op Bevlogen letteren.

Sterke verhalen hebben geen grote climax nodig.

Debuteren met een verhalenbundel is een gewaagde stap. De kans dat je onopgemerkt blijft in de stroom van nieuw talent is groot. Toch heeft Mariska Kleinhoonte van Os zich vol overtuiging in dit literaire avontuur gestort. Als acquirerend redacteur Nederlandse fictie bij uitgeverij Atlas Contact kent ze de boekenwereld door en door. Ze weet hoe moeilijk het is om in uiteenlopende verhalen een consistente, herkenbare stem te behouden. Maar met Tussen de mazen (2025) bewijst ze dat ze niet alleen verstand heeft van literatuur—ze beheerst het ambacht van verhalen vertellen.

De dertien verhalen graven diep in de schrijnende werkelijkheid van mensen die onzichtbaar blijven voor de maatschappij, gevangen in de kieren van systemen die hen niet kunnen of willen opvangen. Een asielzoeker is afgesneden van de enige persoon die nog iets voor hem betekent. Een tourguide botviert zijn frustraties dagelijks op zijn vrouw terwijl hij in stilte een innerlijke strijd voert, omgeven door toeristen die zijn pijn niet zien. Een jong meisje, geobsedeerd door controle, verliest zichzelf in de verwachtingen van haar vriendin, hunkerend naar goedkeuring. Ieder op hun eigen manier zijn deze personages getekend door pijn, verlies of ziekte. Kleinhoonte van Os maakt hun worstelingen met precisie en empathie voelbaar.

Een van de indrukwekkende verhalen draait om een zakenman die op een gesloten afdeling zit, een gevaar voor zichzelf en vooral voor zijn familie. Kleinhoonte van Os wekt de binnenwereld van iemand met een psychose met beklemmende intensiteit tot leven: “Hoge stemmen weerkaatsen tegen zijn schedeldak, beitelen gaatjes waardoor de redelijke argumenten naar buiten gutsen. Zijn tong is droog als schuurpapier, toch maakt de speekselvloed de weg glad voor onsamenhangende zinnen. De lava die in zijn binnenste opstuwt en weldra alles zal overspoelen, kookt en blakert en rookt en sist. Een magnifieke helletocht, zo schitterend in zijn vernieling.”

Dit citaat typeert de stijl van Kleinhoonte van Os: rijk aan visuele metaforen en zintuiglijke taal, waardoor de chaotische, oncontroleerbare emoties van haar personages voelbaar worden. Ze snijdt zware thema’s aan zonder in melodrama te vervallen, balancerend tussen pijn en strijd, met af en toe een sprankje humor of verlichting. Juist deze afwisseling voorkomt dat de zwaarte verstikkend wordt, terwijl de complexiteit van haar personages je meesleept— ze zijn kwetsbaar en veerkrachtig tegelijk.

In sommige verhalen komt de climax onverwacht en met zoveel kracht dat de opgebouwde spanning in één klap wordt verbroken. Deze plotselinge wendingen zijn soms effectief, maar maken het einde des te nadrukkelijker, waardoor de zorgvuldige opbouw die eraan voorafging naar de achtergrond verdwijnt, de nuances die in de aanloop zoveel betekenis krijgen. Het slot blijft hangen, maar de worsteling die eraan voorafging vervliegt. Dat is een gemis, want ook zonder grote climaxen blijven de verhalen sterk.

Gelukkig gaat dit lang voor elk verhaal op. In de meeste gevallen weet Kleinhoonte van Os de spanning subtiel op te bouwen en de diepgang van haar personages tot het laatste moment vast te houden. Je voelt hun pijn, angst en onzekerheid, maar ook hun zoektocht naar betekenis, tot in de meest uitzichtloze situaties. Tussen de mazen biedt een indringende blik op levens die vaak onzichtbaar blijven—mensen die verdwalen in hun eigen duisternis en ondanks alles blijven proberen een uitweg te vinden.

[Casper Veen · Rating 4 out of 5]

Mooie en ontroerende verhalenbundel, een kijkje in de ziel van mensen met een bijzondere en vaak sombere achtergrond. Favorieten zijn Oom Karel en De Onuitzetbare

[Lola Paulsch · Rating 3 out of 5]

2,5* De eerste twee verhalen stelde me teleur, de paar verhalen daarna vond ik beter, maar daarna zakte het weer in. elke keer kwam dat door dezelfde dingen: een ongeloofwaardige vertelstem (een 17jarige of een dementerende 97jarige, werkte net niet bij mij) of een teleurstellend einde. de verhalen worden mooi opgebouwd, er staan prachtige zinnen in en dan, bam, door 1 of 2 slotzinnen worden ze platgeslagen en gaat dat allemaal verloren. ik merkte dat ik bij elk verhaal hoop had op een ander gevoel, maar het bleef.

[Xavier Roelens · Rating 3 out of 5]

Elk verhaal brengt ons een personage met een rugzak, een man of vrouw die uit het hokje 'normaal' tuimelt en daarbij blutsen (of meer) oploopt. Van sommige personages had ik meer willen weten, soms was een verhaal me te bedacht, maar door 'De onuitzetbare', 'Polaroid' en 'Pap' werd ik echt ontroerd.

[Olivier · Rating 3 out of 5]

3,5 / Goede bundel kortverhalen, waarin elk verhaal in een beperkt aantal pagina's een indringende - vaak donkere - sfeer weet te scheppen.

[Martijn van Bruggen · Rating 3 out of 5]

Ik maakte een proefwerk wiskunde en werd uit de klas gehaald door de conciërge. Wiskunde was een nachtmerrie en ik had er niet goed van geslapen. 'Maureen, je opa is overleden.' Opgelucht haalde ik adem, al maanden had ik bijles maar het hielp niets.
(39)

Goede, klassieke bundel. Had ook tien jaar geleden geschreven kunnen zijn. Ik blijf het bij korte verhalen moeilijk vinden om me te hechten aan de personages waardoor ik niet écht diep geraakt word (behalve uiteraard bij W.F. Hermans, maar die verhalen zijn ook nog wat langer). Ik vind het knap hoe Kleinhoonte van Os zich verplaatst heeft in allerlei personages die verder van haar afstaan (qua leeftijd, diagnose en nationaliteit bijvoorbeeld) en de verhalen zijn erg empathisch. Aan het einde vaak een goede twist. Minder vond ik de wat fletse metaforen ('In al die jaren met z'n tweeën hadden ze geen stem gevonden om het lied dat rouw is te zingen'), en de verhalen en de stijl hadden wat mij betreft soms wat wilder gemogen. Juist de zinnen waar iets 'vreemds' mee was heb ik onderstreept, bijvoorbeeld wanneer ze niet worden afgemaakt of wanneer er een versnelling plaatsvindt:

Wat volgt is administratie. Alle emotie wordt afgeboekt.
(72, na een overlijdensbericht)

De rouw om iemand die er nog is, is een vreemde soort, als een steenpuist waar de druk maar niet vanaf gaat. Soms denk ik dat het voor allen beter is als. Daar stopt het denken.
(93)

[Cathérine · Rating 4 out of 5]

4,5 ⭐

[Frank Peter · Rating 1 out of 5]

'De paskamer' vond ik wel ontroerend, de rest ben ik nu al vergeten (terwijl ik het letterlijk net uit heb).

[Anne Bergsma · Rating 3 out of 5]

De verhalen in deze bundel vind ik wat wisselend van kwaliteit. Er zitten heel goede bij, zoals De paskamer, Oom Karel, De onuitzetbare en Man achter vensters. Andere vind ik wat minder. Er zijn een paar verhalen bij over dementerenden, waarvan die over de gewezen geschiedenisleraar tot de betere behoort, maar een paar andere vormen toch een herhaling van zetten die binnen het bestek van een verhalenbundel niet zo goed werken. Het verhaal over Antonius, de langzaam doordraaiende financieel expert, doet me wat te veel denken aan een verkorte versie van Vestdijk’s Een moderne Antonius. Die roman gaat ook over iemand die langzamerhand de greep op zijn bestaan verliest en aan het hallucineren slaat. Hoe dan ook, een heel aardig debuut.

[Carla · Rating 3 out of 5]

Kortverhalen, pareltjes met een twist. Ongelooflijk hoe ze telkens opnieuw in een ander hoofd kruipt om vanuit dat personage de wereld te beschrijven. Zoals de titel het zegt: personages die tussen de mazen van onze maatschappij glippen: psychisch kwetsbaar, een trauma meedragend, eenzaam, onbegrepen veelal.
Verrijkend!

[Danielle · Rating 4 out of 5]

Ik nam me voor om dit jaar weer eens wat vaker verhalen te lezen, na het herlezen van Keret vond ik het tijd voor wat onbekend en zonder dat ik iets over dit boek had gelezen begon ik eraan. Wat een verrassing! Mooie zinnen, goede verhalen. Deels geluisterd en dat werkte ook heel goed.

[Ilse Madelief · Rating 5 out of 5]

Prachtig! Herkenbaar. "De onuitzetbare" is mijn persoonlijke favoriet.

[Hilde · Rating 3 out of 5]

3.5

[Liselot · Rating 2 out of 5]

Goed geschreven, ik was wel gegrepen door de verhalen. Maar verder gewoon niet zo boeiend helaas.

[Koen Van Cauwenberge · Rating 2 out of 5]

Het venijn zit altijd in de staart, of in dit geval in de laatste zin van ieder kortverhaal. Maar voor mij werken deze verhalen niet echt. Daarvoor blijven ze aan de oppervlakte.

[Elisa Goudriaan · Rating 5 out of 5]

Mooi geschreven verhalen over breekbare mensen. Het debuut van een groot talent. Ik lees graag meer van haar in de toekomst!

[Zoé Komkommer]

“De maanden daarna gaat de herfst onmerkbaar over in winter. Ik neem me iedere dag voor hem te bellen. Iedere dag denk ik: hij heeft mijn nummer ook. Hij kan goed alleen zijn. Of zeg ik dat slechts om mijn groeiende schuld en onrust te bezweren? Toch zijn er mensen die hem nodig hebben. Ik heb hem nodig.
Een visser en zijn maat vinden een hand verstrikt in de mazen van een groot leefnet. Er blijkt een lichaam aan vast te zitten. De huid is wit en zacht, maar hij is het, onmiskenbaar. Het telefoontje komt opnieuw van mijn vader. Wat volgt is administratie. Alle emotie wordt afgeboekt. We zijn een gezin min één, en regelen alles tot in de puntjes. Alsof het nog niet te laat is. Ik vraag de muizige vrouw die de verzorging op zich neemt of we hem kunnen zien. Ze aarzelt, raadt het ons af en zegt: ‘Herinner je hem als de broer die hij was. Hij had vast prachtige krullen. Net zoals jij.’”