متون مقدس بنیادین از سراسر جهان، جلد دوم

by Mircea Eliade, مانی صالحی‌علامه (مترجم)

سال نشر: 1385

259 pages, Paperback

Published January 1, 2005

About the author

Romanian-born historian of religion, fiction writer, philosopher, professor at the University of Chicago, and one of the pre-eminent interpreters of world religion in the last century. Eliade was an intensely prolific author of fiction and non-fiction alike, publishing over 1,300 pieces over 60 years. He earned international fame with LE MYTHE DE L'ÉTERNAL RETOUR (1949, The Myth of the Eternal Return), an interpretation of religious symbols and imagery. Eliade was much interested in the world of the unconscious. The central theme in his novels was erotic love.

Reviews

[فؤاد · Rating 4 out of 5]

در ملانزی نهاد مخفی بسیار عجیبی هست که پیرمردان قبیله به واسطۀ آن با هم متحد می شوند و با به کارگرفتن خرافات و ترساندن دیگران، دوران سالخوردگی راحت و آسوده و نفوذ بی حدّ و حصری را برای خود تضمین می کنند.
دوک-دوک یک روح است که در روزهای معینی ظاهر می شود، که از یک ماه قبل توسط پیرمردان اعلام شده. در طول ماه مردان قبیله موظفند خوراکی های فراوانی تدارک ببینند تا به دوک-دوک اهدا کنند.
روز قبل از موعد ظهور دوک-دوک زنان از نظرها پنهان می شوند یا در خانه هایشان می مانند و به هیچ وجه بیرون نمی آیند. گفته می شود اگر زنی به این روح نگاه کند، بلافاصله می میرد. قبل از سپیده دم همۀ مردان قبیله، هراسان و نگران در ساحل جمع می شوند، چون باور دارند دوک-دوک از همۀ ضعف ها و اشتباهات آن ها در ماه گذشته به طور کامل خبر دارد. با اولین پرتوهای سپیده دم، صدای آواز و طبل زدن از دریا به گوش می رسد و به محض این که هوا به اندازۀ کافی روشن شد، پنج یا شش قایق دیده می شود که به یکدیگر محکم بسته و به آرامی به ساحل نزدیک می شود. بر روی این سکو، دو پیکر بسیار عجیب به طول سه متر در حال رقص دیده می شوند که مدام فریادهای گوشخراشی – مانند زوزه های یک توله سگ – می کشند. حرکات آن ها موقع رقصیدن چنان سریع است که مشاهدۀ دقیق آن ها امکان ندارد، اما بدنشان از پشم و پر و برگ پوشانده شده، هیچ دست یا بازویی در پیکرشان دیده نمی شود و سر آن ها شبیه مخروطی به طول یک و نیم متر است که بر روی آن صورتی زشت و شیطانی نقاشی کرده اند. از چهره های وحشتزدۀ مردان جوان به خوبی پیداست که هیچ فکر نمی کنند در این موجودات، چیزی انسانی وجود داشته باشد.

به محض رسیدن قایق ها به ساحل، دوک-دوک ها بیرون می پرند و بومیان عقب می روند مبادا با آن ها تماس پیدا کنند. اگر کسی دوک-دوک را تصادفاً لمس کند، در جا سرش را قطع می کنند.

دوک-دوک ها پس از پیاده شدن در ساحل به رقص و جیغ های گوشخراش ادامه می دهند. آن ها هرگز سخنی نمی گویند، زیرا ممکن است از روی صدایشان شناخته شوند. آن ها تا غروب کار دیگری ندارند و تنها در میان روستا به این سو و آن سو می دوند و به طور غیرمنتظره جلوی بومیان ظاهر می شوند و آن ها را از ترس نیمه جان می کنند، هر مردی را هر جا و هر وقت که دلشان بخواهد می کشند، رقص کنان به سوی افراد می روند و با تبر یا چماق مغز آن ها را متلاشی می کنند و هیچ کس جرئت چون و چرا در این باره ندارد، و نیز کسی جرئت نمی کند به جسد مقتول دست بزند. خود دوک-دوک ها نعش مرده را بر می دارند و به بیشه زار می برند و آن را از بین می برند. اگر زنان گیر دوک-دوک ها بیفتند، ربوده و برده می شوند و دیگر هرگز پیدا نشده، و هیچ کس هم سراغی از آن ها نمی گیرد. بدون شک این قدرت دوک-دوک ها که می توانند بدون ترس از بازخواست هر مرد یا زنی را بکشند، موجب هراس و ترس شدید مردم از آن ها شده است.
تا غروب، مردم خوراکی ها و هدایایی را که برای دوک-دوک ها تهیه کرده اند را جمع می کنند و به آن ها تقدیم می کنند.

بیش از هر چیز، لازم است راز هویت واقعی دوک-دوک ها محفوظ بماند. در نتیجه، دو مردی که نقاب دوک-دوک را می زنند، مخفیانه به خانه می روند، لباسشان را در می آورند و با سایر اهل قبیله معاشرت می کنند و خودشان را به همه نشان می دهند تا غیبتشان احساس نشود و حتی سهم خود از خوراکی های پیشکشی را در کنار بقیۀ پیشکشی های جمع شده می گذارند.

در آخر روز، دوک-دوک ها ناپدید می شوند و لباس هایی که پوشیده اند پنهانی توسط پیرمردان قبیله به آتش کشیده می شود.

به این ترتیب، با استفاده از قدرت خرافات، پیرمردان قدرت بی رقیبی در جامعۀ کوچک خود پیدا می کنند، و بدون نیاز به کار کردن، از خوراکی ها و هدایای فراوان بهره مند می شوند.

[Mohammad Ali Shamekhi · Rating 4 out of 5]

نکته ی نخست اینکه این کتاب، ترجمه ی جلد دوم کتاب "تاریخ ایده های دینی" نیست. اصولا این چهار جلد "متون مقدس بنیادین" ربطی به اون کتاب نداره و ترجمه ی یه کتاب مستقله، یعنی کتاب زیر



یعنی این کتاب ربطی به آن کتابی که جلال ستاری [ ظاهرا بخش هایی از ] آن را به نام "رساله ی تاریخ ادیان" ترجمه کرده نداره

نکته ی دوم اینکه علی رغم عنوان این کتاب، در این کتاب صرفا متوس مقدس نیامده بلکه توصیفات خارجیان یا بومیان از مراسم و ... قسمت عمده ی اون رو تشکیل می ده. برای خود من عجیبه که چرا این عنوان برای کتاب انتخاب شده. البته در انگلیسی از لغت "اسکریپچر" استفاده نشده که آشکارا به معنای نص مقدسه بلکه "سیکرد رایتینگز" آمده که معنایی عام تر داره و هر نوع نوشته در مورد امور مقدس رو شامل می شه - چه خود متن مقدس، چه ادعیه، چه اسطوره شناسی و ... پس انتظار جنگی از کتب مقدس رو نداشته باشید. هر چند این موضوع ذره ای از لذت متن رو کمتر نمی کنه

نکته ی سوم اینکه کتاب در واقع نوشته ی الیاده نیست. الیاده گردآوری کننده است. یعنی در هر موضوعی به کتاب های توصیفی مربوطه مراجعه کرده و قسمتی رو انتخاب و نقل قول کرده. یعنی کتاب مجموعه ای است از نقل قول ها - همراه با پاورقی های کمتر از تعداد انگشتان دست الیاده در کل کتاب. الیاده در واقع تلاش کرده در هر حوزه ای به شاهدان مستقیم یا محققان درجه اول مراجعه کنه و به جای اینکه خودش حرف بزنه، حرف صاحب نظران در هر حوزه رو ذکر کنه. البته از اونجا که اغلب نوشته ها توصیفیه نباید گمان کرد که با تفسیر افراد از رخدادهای مقدس هم روبروئیم. همچنین ذکر این نکته ضروری است که الیاده از کتب خود هم بعضا نقل قول کرده

------------------------

اما در مورد محتوای این جلد کتاب باید گفت که کتابی است خواندنی و در موارد نه چندان کم مسحورکننده و البته از برخی جهان ناامید کننده. مسحور کننده به دلیل گشودن افق های اسطوره ای نگرستین به جهان - که مشترکات زیادی بین خود دارند - و ناامیدکننده به دلیل اینکه این اسطوره ها در عین آن جنبه های جذاب، جنبه های خشونت بار و بعضا احمقانه رو هم شامل می شن. در کل شاید بتوان گفت خوندن این کتاب تأثیرات منفی ای بر باور به دینی سرتاسر متعالی داره - دین به معنای امری صحیح و سالم که از ساحت متعالی آمده - اما از سوی دیگه تأثیر مثبتی در باور به معنویت برآمده از انسان و ایمان به کشش های فرافکنانه ی تخیل و جوشش درونی می ذاره - البته برای آدمایی که به رمانتیسم گرایش دارن، مثل من

[Mazdak Paskeh · Rating 4 out of 5]

كتاب خيلى خوندنى اگه به اسطوره و تاريخ علاقه داشته باشى يا با دين ارتباط شخصى عاشقانه اى نداشته باشى. تنها ايرادش اين بود كه شايد نصف حجم كتاب بر خلاف اسمش متون مقدس نبود، توضيح يه سرى باورها و آيين ها بود .

[Alireza Saramad · Rating 3 out of 5]

خواندن کتاب های تحلیلی الیاده و حرف هایش این سوال را برایم ایجاد می کرد که چرا و چگونه دارد چنان تفسیر می کند؟
کمبود مثال های مشروح از آیین ها و سرودها و داستان ها و غیره مرا به سمت این کتاب کشاند. با خواندنش در برخی لحظات به فکر می رفتم، دلالت هایی بیش از آنچه او به آن ها اشاره داشت قابل ردیابی بودند. مطالعه برخی قسمت ها بسیار ملال آور بود، و برخی بسیار جذاب و سرگرم کننده.
بخش قربانی ها هیچ راضی ام نکرد. انتظار کوری داشتم که چیزی بیابم مربوط به کارهای باتای و آگامبن، نشد. برخی توضیحات زبان شناختی در مورد روح در اوایل کتاب قابل تامل بود.
همانطور که میدانید کتاب تالیف نیست و گردآوری است. مجموعه ای از فرهنگ های ادم های قدیمی. نمره اصلی شاید 2.5 باشد.