Jaap Smit wilde diergeneeskunde studeren, maar het werd theologie, aanvankelijk als parkeerstudie. In zijn derde studiejaar begon hij als leraar godsdienst op zijn eigen oude middelbare school in Leiden. Vervolgens maakte hij een boeiende reis langs diverse plaatsen en functies. Van dorpsdominee en legerpredikant via organisatieadviseur en directeur van Slachtofferhulp Nederland, tot vakbondsleider op het Malieveld, de voortuin van zijn laatste werkplek waar hij als commissaris van de Koning in Zuid-Holland na bijna elf jaar stopt. In Zonder kompas geen koers beschrijft hij anekdotisch deze veelzijdige loopbaan waarin de theoloog in hem altijd levend en levendig is gebleven. Uitkijkend vanuit zijn huidige werkkamer ziet hij de skyline van Den Haag met de vele gebouwen die een belangrijke rol in zijn loopbaan hebben gespeeld. Hij schrijft over zijn ervaringen en deelt zijn analyses en beschouwingen over de samenleving van vandaag, de politiek, het openbaar bestuur en de behoefte aan verhalen, verbeelding en visie in een tijd van grote fundamentele vraagstukken en veranderingen.
Jaap Smit (1957) was predikant, organisatieadviseur, algemeen directeur van Slachtofferhulp Nederland en voorzitter van de vakcentrale CNV. Na deze gevarieerde loopbaan werd hij in 2014 commissaris van de Koning in Zuid-Holland. Naast zijn hoofdwerkzaamheden heeft hij vele nevenfuncties in het maatschappelijk veld vervuld.
Boeiende inkijk in het leven van een bestuurder. Het is zeker geen bescheiden boek en er staan stevige opvattingen in die niet altijd de mijne zijn, desondanks interessant om te lezen.
De LinkedIn account van Jaap Smit geeft maar liefst 34 ervaringen (werk en vrijwilliger) in een periode van 40 jaar! In zijn boek beschrijft hij een aantal van deze ervaringen, beginnend als leraar godsdienst op een middelbare school en eindigend als commissaris van de Koning in Zuid-Holland. Tussendoor komt een breed spectrum aan banen, zoals (leger)predikant, directeur Slachtofferhulp, consultant en vakbondsleider…
In het begin leest het boek als een opsomming van “zie eens wat ik allemaal heb geregeld”, maar in de loop van het boek komt er een duidelijke rode lijn naar voren. Jaap ontwikkelt zich als een ervaren bestuurder waarin hij de grote lijnen kan zien, maar ook oog heeft voor de individuele menselijke maat. Het maakt daarbij niet uit op welk niveau hij acteert: lokaal, regionaal, landelijk en zelfs internationaal.
Jaap is duidelijk een liefhebber van verhalen, uiteraard veel Bijbelse maar met een algemene toepassing, niet met religieuze bedoelingen. Dit geeft ook structuur aan zijn boek. Zijn periode als legerpredikant in Seedorf sprak mij wel aan: ik ‘lag’ daar enkele jaren eerder tien maanden als dienstplichtig pelotonscommandant. Zijn periode bij het CNV leek me eerst niet zo’n heel logische stap, maar het gaf hem uiteindelijk wel heel veel algemene ervaring met het Nederlandse ‘polderen’.
De serie verhalen geeft een mooie 360 graden inkijk op de (politieke) omstandigheden in Nederland in de afgelopen 40 jaar. De moeite waard!
Ik was 5 toen Jaap Smit dorpsdominee werd. En 9 toen hij vertrok. Pas later begreep ik dat zijn preken over onze maatschappij gaan. Daar schrijft hij over in dit verslag van zijn loopbaan. Een dominee zonder kerk.
In dit boek lees je geen nieuwe diagnose over onze samenleving. Het is een verslag van een loopbaan van een theoloog-bestuurder. Met een paar mini-preken. Zoals over Exodus, het 'beste boek over veranderen'. De consultant is nooit ver weg. En een paar mooie vondsten, zoals dat Nederland een land van kruideniers en farizeeërs is geworden.
Boeiende autobiografie over een zeer uiteenlopende carrière in zowel het private als publieke domein. Hier en daar wat borstklopperij en een conservatieve kijk op publiek bestuur, maar op andere plekken scherpe analyses die wel degelijk hout snijden.