امروزه مسئلهی سوژهی سیاسی همچنان یکی از اساسیترین پرسشها نزد فیلسوفان و نظریهپردازان سیاست است. بهطور خاص، در اندیشهی مارکسیستی از آغاز با این پرسش مواجهیم که چه کسانی عاملان تغییرات اجتماعیاند و چگونه این سوژهها پدیدار میشوند. اما پس از گسترش انتقادات به مارکسیسم و رونق گرایشهای پسامدرن، نظریهی سوژهی انقلابیِ مارکسیسم نیز اعتبار و محوریت خود را از دست میدهد. با پروبلماتیکشدن سوژهی سیاسی در اندیشهی پسامارکسیستی، متفکران پسامارکسیست میکوشند در چارچوب هستیشناسیهای غیرمارکسی به بازتعریف امر سیاسی و سوژهی سیاسی بپردازند. اما فلسفههای سیاسی پسامارکسیستی و مواجههی انتقادی آنها با نظریهی مارکسیسم و مسئلهی شکلگیری سوژه، خود، نیازمندِ ارزیابی و بررسی انتقادی است که این کتاب به آن میپردازد. نویسنده در این کتاب، با محوریت سوژهی سیاسی، به بررسی اندیشهی مارکسیستی و پسامارکسیستی، نسبت اندیشهی سه متفکر پسامارکسیست (ارنستو لاکلائو، الن بدیو و آنتونیو نگری) با اندیشهی مارکسیستی، و تحلیلِ انتقادی و مقایسهای آنها میپردازد. وی در این مسیر مبانی هستیشناسیِ غیرهگلیِ این متفکران را نیز مورد توجه قرار میدهد که برای بررسی چگونگی فراروی آنها از مارکس اهمیت بسیاری دارد. بهطور کلی، مطالعهی این کتابِ پژوهشی برای فهم دقیقتر و همهجانبهترِ اندیشهی پسامارکسیستی و نگاهی انتقادی به این نظریهها به علاقهمندان توصیه میشود.
در سالهای اخیر مسئله سوژه انقلابی در نظریه اجتماعی و سیاسی معاصر هر روز اهمیت بیشتری یافته است. شاید با توجه به شکست سوسیالیسم واقعا موجود و هژمونی ظاهراً بیرقیب جهانی شدن نئولیبرال این توجه پرسشانگیز باشد. هدف این کتاب بررسی نظریه سوژه انقلابی در آثار، ارنستو لاکلائو، آنتونیو نگری و آلن بدیو است. هریک از این متفکران از دیدگاه مارکسیستی خود، نظریه سوژه انقلابی مارکس را در دل نظریات خود جای دادهاند، با این حال نظریه هر یک از آنها به شیوه خاص خود به تدریج از مارکس دور شده و وارد قلمرو جدیدی گردیده که شاید بهتر باشد آن را پسامارکسیسم بنامیم. نظریه پسامارکسیستیِ سوژه انقلابی هر یک از این متفکران بر پایه ارتباط دیرین با ابعاد تفکرِ متفکرِ مارکسیست خاصی شکل گرفته است؛ اگر دقیقتر بگوییم، مفهوم هژمونی آنتونیو گرامشی در نظریه سوژه انقلابی لاکلائو محوری است؛در نظریه سوژه انقلابی نگری انعطافپذیری در نوع تشکلیابی ولادیمیر لنین و در نظریه سوژه انقلابی بدیو نیز مفهوم پژوهش مائو تسهدون و تقدم پراکسیس سیاسی.
پ.ن: برای فهم بهتر مطالب کتاب بهتر است آثار این سه متفکر بزرگ را از قبل خوانده باشید.